Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 1): Malsamoj inter versioj

El Akademio de Esperanto
Iri al: navigado, serĉi
(Nova paĝo kun '* Reiru al la Ĉefpaĝo * Iru '''<-''' Al Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 2) <hr> <br>')
 
(Restarigis la antauan staton, se iu de ekstere ligas chi tien)
 
(6 intermediate revisions by 2 users not shown)
Linio 1: Linio 1:
 
* Reiru al la [[Ĉefpaĝo]]
 
* Reiru al la [[Ĉefpaĝo]]
−
* Iru '''<-''' Al [[Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 2)]]
+
* '''Iru al <-''' [[Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 2)]]
  
−
<hr>
+
=== Kion signifas “sugesti”? ===
−
<br>
+
 
 +
<span style="font-size:80%"> Publikigita la 31an de Oktobro 2011 de Aleksandro Shlafer </span>
 +
 
 +
<pre>
 +
DEMANDO [2011.01.28]
 +
 
 +
Pri “sugest”: laŭ mia kompreno, mankas en PIV
 +
grava senco “Propon, konsil”, kiun prezentas Reta Vortaro
 +
</pre>
 +
 
 +
'''RESPONDO'''
 +
 
 +
Kara samideano,
 +
 
 +
Bonvolu noti, ke la Akademio de Esperanto oficialigis la
 +
verbon “sugest/i” en la 9a Oficiala Aldono al la Universala
 +
Vortaro kun jena difino:
 +
 
 +
1 Prezenti, proponi (seninsiste) ideon por konsidero:
 +
mi sugestas, ke ni faru jene;
 +
sugesti solvon;
 +
sugesti respondon.
 +
 
 +
2 Kaŭzi aperon de ideo, pensigi:
 +
la simptomoj sugestas, ke li havas malarion;
 +
ŝia esprimo sugestis, ke ŝi estas kolera;
 +
la flugado de la birdoj sugestis novan ideon por flugmaŝino.
 +
 
 +
La plenan tekston de la Naŭa Oficiala Aldono vi povas legi
 +
sekvante la ligon ĉi-sube.
 +
 
 +
http://www.akademio-de-esperanto.org/decidoj/9oa.html#sugesti
 +
 
 +
Amike,
 +
-Aleksandro
 +
—–
 +
Alexander Shlafer <lolozido-AdE [ĉe] yahoo [punkto] com>
 +
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto
 +
 
 +
 
 +
----
 +
 
 +
=== Kial “denove” ne aperas en BRO (Baza Radikaro Oficiala)? ===
 +
 
 +
<span style="font-size:80%"> Publikigita la 31an de Oktobro 2011 de Aleksandro Shlafer </span>
 +
 
 +
<pre>
 +
DEMANDO [2011.01.19]
 +
 
 +
Mi serĉis BRO’n kaj ne trovis la vorton “denove”. Tio ege surprizis
 +
min. Laŭ miaj studoj ĝi estas unu el la tricent plej ofte uzataj
 +
esperantaj vortoj. Laŭ alia studo la angla traduko estas la 191a plej
 +
ofte uzata angla vorto. Ĉu estas iu kialo, pri kiu mi ne scias, kiu
 +
klarigas kial oni ne trovas “denove” en la listo? Ĉu ni ne instruu
 +
“denove” dum kurso por komencantoj?
 +
</pre>
 +
 
 +
'''RESPONDO'''
 +
 
 +
Kara samideano,
 +
 
 +
Bonvolu noti, ke BRO (Baza Radikaro Oficiala) estas RADIKaro,
 +
sed ne VORTaro. Ĉiuj elementoj, kiuj konsistigas la vorton
 +
“denove” (DE, NOV kaj E), enestas en BRO.
 +
 
 +
Amike,
 +
-Aleksandro
 +
—–
 +
Alexander Shlafer <lolozido-AdE [ĉe] yahoo [punkto] com>
 +
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto
 +
 
 +
 
 +
----
 +
 
 +
 
 +
=== Kiel nomi sportan rezulton, kiam neniu gajnis? ===
 +
 
 +
<span style="font-size:80%"> Publikigita la 31an de Oktobro 2011 de Aleksandro Shlafer </span>
 +
 
 +
<pre>
 +
DEMANDO [2010.12.28]
 +
Kiel oni nomu en esperanto sportan rezulton 0:0? (Angle “drawn”, ruse “ничья”.) Ekzistas stranga versio “egalvenko”, kiu estas komplete malkorekta, kaj nenio pli. Laŭ mi estas esplorenda demando. Dankon.
 +
</pre>
 +
 
 +
'''RESPONDO'''
 +
 
 +
RESPONDO
 +
Kara samideano,
 +
 
 +
La precizan rezulton 0:0 oni povas legi kiel “nulo je nulo” aŭ “la ludo finiĝis je nulo-nulo”. Tamen la anglaj terminoj “draw” kaj “tie”, kaj la rusa termino “ничья” aplikeblas ne nur al la rezulto 0:0, sed ankaŭ al 1:1, 2:2, ktp. (kaj, eĉ pli ĝenerale, al ĉia rezulto sen deklarebla gajninto).
 +
 
 +
Ekzistas kelkaj manieroj esprimi tiun ĉi pli vastan nocion en Esperanto: “egal(poent)a rezulto”, “egalrezulta ludo/matĉo”, “nenies gajno”. La rezulton de tia ludo/matĉo oni nomas “senvenka”, “sendecida”, “nedecida”, “senrezulta”, “egal(poent)a”. En diversaj sintaksaj kuntekstoj la nociojn rilatajn al tiu, pri kiu vi demandas, povas esprimi la vortoj “egali”, “egaligi”, “egaleco”, “egaliĝo”, “sengajna matĉo”, “senrezulta ludo”, kaj – rilate la malan nocion – “malegali”, “malegaligi”, “malegaliĝo”, “malegaleco”, “malegaliga matĉo”, ktp.
 +
 
 +
Mi devas mencii la ekziston de la samsenca “remio”/”remiso” (du variantoj de gentolingva pruntaĵo), kiuj ĝis nun havis nur tre limigitan uzon kaj, tre probable, estas nenecesaj, se oni konsideras kiom da aliaj, pure Esperantaj elektoj (formitaj el kutimaj, stabile uzataj radikoj) oni havas por tiu ĉi nocio.
 +
 
 +
Pro la dubinda neceso de “remio”/”remiso”, ilia tre limigita ĝisnuna uzado kaj malklareco de tio, kiom da diversaj nocioj kaj iliaj variaĵoj povas ekzisti sub la supernocio “neniu gajnis” en ĉiuj eblaj sportoj (vidu, ekzemple,
 +
Rimarkon ĉi-sube), la Konsultejo decidis nuntempe nek rekomendi, nek malrekomendi tiujn terminojn.
 +
 
 +
Rimarko.
 +
 
 +
En almenaŭ unu sporto (kriketo) la kondiĉo, pri kiu vi demandis, nomiĝas angle “tie”, dum la angla vorto “draw” nomas la situacion, kiam la matĉo finiĝis antaŭ ol unu el la teamoj venkis. Tiujn kondiĉojn eblas nomi respektive “egalpoenta”/”egalrezulta” kaj “nedecida”/”sendecida”.
 +
 
 +
Samideane via,
 +
 
 +
-Aleksandro
 +
—–
 +
Alexander Shlafer
 +
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto
 +
 
 +
 
 +
----
 +
 
 +
 
 +
=== Ĥemia mezurunuo: ĉu “molo”? ===
 +
 
 +
<span style="font-size:80%"> Publikigita la 31an de Oktobro 2011 de Aleksandro Shlafer </span>
 +
 
 +
<pre>
 +
DEMANDO [2011.01.13]
 +
 
 +
Mi ne povas trovi la ĝustan nomon por kemia mezurunuo,
 +
kiun Vikipedio nomas “molo”. Evidente ekzistas konflikto
 +
inter “mol-o” kaj “mol-a”, ĉar la radikoj samas, sed ne la
 +
signifo. Mi do opinias, ke Vikipedio eraras. Mi trovis en
 +
kelkaj lokoj diversajn nomojn kiel “mola-o”, “molo-o” kaj
 +
“molar-o”, sed mi ne scias, kiu estas ĝusta.
 +
Mia demando estas: kiu estas la bona nomo?
 +
</pre>
 +
 
 +
'''RESPONDO'''
 +
 
 +
Kara samideano,
 +
 
 +
La formo “molo”, kiun vi trovis en Vikipedio, estas la kutima
 +
nomo de la ĥemia mezurunuo por la kvanto de substanco,
 +
en kiu la nombro de strukturaj elementoj (molekuloj, atomoj,
 +
ktp.) egalas al la konstanto de Avogadro.
 +
 
 +
Via strebo eviti homonimojn estas komprenebla kaj natura:
 +
enkondukante novajn radikojn en Esperanto oni ĝenerale
 +
penas eviti homonimojn. Tamen lingvo estas kompleksa
 +
fenomeno, kaj tial tia eco ne estas absoluta: jam la Fundamento
 +
enhavas homonimojn (ekzemple, “artikolo”).
 +
 
 +
Amike,
 +
-Aleksandro
 +
—–
 +
Alexander Shlafer <lolozido-AdE [ĉe] yahoo [punkto] com>
 +
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto
 +
 
 +
 
 +
----

Nuna versio ekde 16:02, 9 Aŭg. 2019

Kion signifas “sugesti”?

Publikigita la 31an de Oktobro 2011 de Aleksandro Shlafer 

DEMANDO [2011.01.28]

Pri “sugest”: laŭ mia kompreno, mankas en PIV
grava senco “Propon, konsil”, kiun prezentas Reta Vortaro

RESPONDO

Kara samideano,

Bonvolu noti, ke la Akademio de Esperanto oficialigis la verbon “sugest/i” en la 9a Oficiala Aldono al la Universala Vortaro kun jena difino:

1 Prezenti, proponi (seninsiste) ideon por konsidero: mi sugestas, ke ni faru jene; sugesti solvon; sugesti respondon.

2 Kaŭzi aperon de ideo, pensigi: la simptomoj sugestas, ke li havas malarion; ŝia esprimo sugestis, ke ŝi estas kolera; la flugado de la birdoj sugestis novan ideon por flugmaŝino.

La plenan tekston de la Naŭa Oficiala Aldono vi povas legi sekvante la ligon ĉi-sube.

http://www.akademio-de-esperanto.org/decidoj/9oa.html#sugesti

Amike, -Aleksandro —– Alexander Shlafer <lolozido-AdE [ĉe] yahoo [punkto] com> Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto


Kial “denove” ne aperas en BRO (Baza Radikaro Oficiala)?

Publikigita la 31an de Oktobro 2011 de Aleksandro Shlafer 

DEMANDO [2011.01.19]

Mi serĉis BRO’n kaj ne trovis la vorton “denove”. Tio ege surprizis
min. Laŭ miaj studoj ĝi estas unu el la tricent plej ofte uzataj
esperantaj vortoj. Laŭ alia studo la angla traduko estas la 191a plej
ofte uzata angla vorto. Ĉu estas iu kialo, pri kiu mi ne scias, kiu
klarigas kial oni ne trovas “denove” en la listo? Ĉu ni ne instruu
“denove” dum kurso por komencantoj?

RESPONDO

Kara samideano,

Bonvolu noti, ke BRO (Baza Radikaro Oficiala) estas RADIKaro, sed ne VORTaro. Ĉiuj elementoj, kiuj konsistigas la vorton “denove” (DE, NOV kaj E), enestas en BRO.

Amike, -Aleksandro —– Alexander Shlafer <lolozido-AdE [ĉe] yahoo [punkto] com> Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto



Kiel nomi sportan rezulton, kiam neniu gajnis?

Publikigita la 31an de Oktobro 2011 de Aleksandro Shlafer 

DEMANDO [2010.12.28]
Kiel oni nomu en esperanto sportan rezulton 0:0? (Angle “drawn”, ruse “ничья”.) Ekzistas stranga versio “egalvenko”, kiu estas komplete malkorekta, kaj nenio pli. Laŭ mi estas esplorenda demando. Dankon.

RESPONDO

RESPONDO Kara samideano,

La precizan rezulton 0:0 oni povas legi kiel “nulo je nulo” aŭ “la ludo finiĝis je nulo-nulo”. Tamen la anglaj terminoj “draw” kaj “tie”, kaj la rusa termino “ничья” aplikeblas ne nur al la rezulto 0:0, sed ankaŭ al 1:1, 2:2, ktp. (kaj, eĉ pli ĝenerale, al ĉia rezulto sen deklarebla gajninto).

Ekzistas kelkaj manieroj esprimi tiun ĉi pli vastan nocion en Esperanto: “egal(poent)a rezulto”, “egalrezulta ludo/matĉo”, “nenies gajno”. La rezulton de tia ludo/matĉo oni nomas “senvenka”, “sendecida”, “nedecida”, “senrezulta”, “egal(poent)a”. En diversaj sintaksaj kuntekstoj la nociojn rilatajn al tiu, pri kiu vi demandas, povas esprimi la vortoj “egali”, “egaligi”, “egaleco”, “egaliĝo”, “sengajna matĉo”, “senrezulta ludo”, kaj – rilate la malan nocion – “malegali”, “malegaligi”, “malegaliĝo”, “malegaleco”, “malegaliga matĉo”, ktp.

Mi devas mencii la ekziston de la samsenca “remio”/”remiso” (du variantoj de gentolingva pruntaĵo), kiuj ĝis nun havis nur tre limigitan uzon kaj, tre probable, estas nenecesaj, se oni konsideras kiom da aliaj, pure Esperantaj elektoj (formitaj el kutimaj, stabile uzataj radikoj) oni havas por tiu ĉi nocio.

Pro la dubinda neceso de “remio”/”remiso”, ilia tre limigita ĝisnuna uzado kaj malklareco de tio, kiom da diversaj nocioj kaj iliaj variaĵoj povas ekzisti sub la supernocio “neniu gajnis” en ĉiuj eblaj sportoj (vidu, ekzemple, Rimarkon ĉi-sube), la Konsultejo decidis nuntempe nek rekomendi, nek malrekomendi tiujn terminojn.

Rimarko.

En almenaŭ unu sporto (kriketo) la kondiĉo, pri kiu vi demandis, nomiĝas angle “tie”, dum la angla vorto “draw” nomas la situacion, kiam la matĉo finiĝis antaŭ ol unu el la teamoj venkis. Tiujn kondiĉojn eblas nomi respektive “egalpoenta”/”egalrezulta” kaj “nedecida”/”sendecida”.

Samideane via,

-Aleksandro —– Alexander Shlafer Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto



Ĥemia mezurunuo: ĉu “molo”?

Publikigita la 31an de Oktobro 2011 de Aleksandro Shlafer 

DEMANDO [2011.01.13]

Mi ne povas trovi la ĝustan nomon por kemia mezurunuo,
kiun Vikipedio nomas “molo”. Evidente ekzistas konflikto
inter “mol-o” kaj “mol-a”, ĉar la radikoj samas, sed ne la
signifo. Mi do opinias, ke Vikipedio eraras. Mi trovis en
kelkaj lokoj diversajn nomojn kiel “mola-o”, “molo-o” kaj
“molar-o”, sed mi ne scias, kiu estas ĝusta.
Mia demando estas: kiu estas la bona nomo?

RESPONDO

Kara samideano,

La formo “molo”, kiun vi trovis en Vikipedio, estas la kutima nomo de la ĥemia mezurunuo por la kvanto de substanco, en kiu la nombro de strukturaj elementoj (molekuloj, atomoj, ktp.) egalas al la konstanto de Avogadro.

Via strebo eviti homonimojn estas komprenebla kaj natura: enkondukante novajn radikojn en Esperanto oni ĝenerale penas eviti homonimojn. Tamen lingvo estas kompleksa fenomeno, kaj tial tia eco ne estas absoluta: jam la Fundamento enhavas homonimojn (ekzemple, “artikolo”).

Amike, -Aleksandro —– Alexander Shlafer <lolozido-AdE [ĉe] yahoo [punkto] com> Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto


Elŝutita el "https://www.akademio-de-esperanto.org/akademio/index.php?title=Respondoj_de_la_Lingva_Konsultejo_(parto_1)&oldid=465"