Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 11): Malsamoj inter versioj

El Akademio de Esperanto
Iri al: navigado, serĉi
(Forviŝis la tutan enhavon el la paĝo)
Linio 1: Linio 1:
−
* Reiru al la [[Ĉefpaĝo]]
 
−
<hr>
 
−
<br>
 
  
−
=== Kiu mordas kiun? ===
 
−
 
−
<span style="font-size:80%">Publikigita la 19an de Majo 2015 de Aleksandro Shlafer</span>
 
−
 
−
<pre>DEMANDO [2015.05.09]
 
−
 
−
Kiam oni diras “la mordo de la hundo”, ĉu tio signifas,
 
−
ke la hundo estas mordanta au mordata?
 
−
 
−
Dankon!
 
−
</pre>
 
−
 
−
'''RESPONDO'''
 
−
 
−
Kara samideano,
 
−
 
−
La prepozicio “de” estas tre vastasenca. Principe, depende
 
−
de la kunteksto kaj situacio, eblas ambaŭ signifoj, pri kiuj
 
−
vi demandas. Ekzistas pluraj manieroj eviti tian ambiguecon,
 
−
se oni celas klarecon.
 
−
 
−
Estas notinde, ke tiaspeca plursignifeco ekzistas ne nur
 
−
en Esperanto, sed en multegaj aliaj lingvoj. Ĝi estis bone
 
−
konata jam dum la klasika antikveco.
 
−
 
−
Preskaŭ ĉiu gramatika priskribo de Esperanto traktas tiun
 
−
ĉi temon. Jen referenco al la koncerna loko en la rete
 
−
konsultebla Plena Manlibro de Esperanta Gramatiko de
 
−
akademiano (kaj membro de la Lingva Konsultejo) Bertilo
 
−
Wennergren:
 
−
 
−
http://bertilow.com/pmeg/gramatiko/rolmontriloj/rolvortetoj/de/aga_o-vorto.html
 
−
 
−
Amike,
 
−
-Aleksandro
 
−
—–-
 
−
Alexander Shlafer
 
−
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto
 
−
 
−
 
−
----
 
−
 
−
 
−
=== “Mia amiko”? “Amiko mia”? ===
 
−
 
−
<span style="font-size:80%">Publikigita la 24an de Aprilo 2015 de Aleksandro Shlafer</span>
 
−
<pre>DEMANDO [2014.10.05]
 
−
 
−
1. Ĉu oni povas uzi posedan pronomon post substantivo
 
−
en ordinara Esperanto (ne en beletristiko)?
 
−
 
−
2. Ĉu la sekvanta frazo estas ĝusta?
 
−
 
−
Amiko mia venu al mi!
 
−
</pre>
 
−
 
−
'''RESPONDO'''
 
−
 
−
1. Jes, oni povas meti posedan pronomon post substantivo.
 
−
Inter la formoj “mia amiko” kaj “amiko mia” ekzistas stila
 
−
aŭ fokusa diferenco, kiun oni povas uzi ne nur en beletristiko,
 
−
sed ankaŭ en ĉiutaga, scienca kaj aliaj parol-formoj.
 
−
 
−
2. La frazo
 
−
 
−
''Amiko mia venu al mi!''
 
−
 
−
estas gramatike senerara.
 
−
 
−
Ni ne povas konfirmi, ke ĝi estas “ĝusta” en la senco, ke ĝi
 
−
esprimas la intencitan sencon, ĉar ni ne scias, kion oni
 
−
intencis esprimi per tiu ĉi frazo.
 
−
 
−
Ekzemple, la frazo, pri kiu vi demandas, kaj la frazo
 
−
 
−
''Amiko mia, venu al mi!''
 
−
 
−
havas malsamajn sencojn. La senco-diferenco estas simila
 
−
al la diferenco inter la frazo
 
−
 
−
''Dio savu nin!''
 
−
 
−
kiu esprimas ĝeneralan deziron, ke io okazu, kaj la frazo
 
−
 
−
''Dio, savu nin!''
 
−
 
−
kiu esprimas rektan peton/postulon (aŭ preĝon).
 
−
 
−
Amike,
 
−
-Aleksandro
 
−
—–-
 
−
Alexander Shlafer
 
−
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto
 
−
 
−
 
−
----
 
−
 
−
 
−
=== Kiel esperantigi la anglajn terminojn “hydrogen peroxide” kaj “shungite” ===
 
−
 
−
<span style="font-size:80%">Publikigita la 24an de Aprilo 2015 de Aleksandro Shlafer</span>
 
−
<pre>
 
−
DEMANDO [2015.02.22]
 
−
 
−
Mi ne povas trovi Esperanto-tradukon de la anglaj vortoj
 
−
“hydrogen peroxide” (kemia substanco uzata en medicino)
 
−
kaj “shungite” (mineralo de Karelio). Ĉu vi povus helpi al mi?
 
−
</pre>
 
−
 
−
'''RESPONDO'''
 
−
 
−
La respondo pri H2O2 troveblas kaj en Vikipedio kaj en la (reta) PIV2:
 
−
 
−
PEROKSIDO. oksido, kies oksigen-enteno estas pli granda ol tiu
 
−
de la plej kutima oksido: hidrogena peroksido (aŭ oksigena
 
−
akvo), H2O2; natria oksido (Na2O), natria peroksido (Na2O2);
 
−
peroksidoj estas ofte malstabilaj k facile malkomponiĝas al
 
−
normala oksido k libera oksigeno.
 
−
 
−
La mineralo klare devas esti “ŝungito”, laŭ la loknomo «Шуньга́»,
 
−
 
−
bg Шунгит
 
−
cs Šungit
 
−
de Shungit
 
−
en Shungite
 
−
fr Shungite
 
−
hu Sungit
 
−
pl Szungit
 
−
ro Shungit
 
−
ru Шунгит
 
−
uk Шунгіт
 
−
 
−
Amike,
 
−
-Aleksandro
 
−
—–-
 
−
Alexander Shlafer
 
−
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto
 
−
 
−
 
−
----
 
−
 
−
 
−
=== Kiel esperantigi la anglajn esprimojn ''“Wellness Center”'' kaj ''“wellness weekend”''? ===
 
−
 
−
<span style="font-size:80%">Publikigita la 16an de Oktobro 2014 de Aleksandro Shlafer</span>
 
−
<pre>DEMANDO [2014.10.03]
 
−
 
−
Kio estas la Esperanta traduko de “Wellness Center” aŭ
 
−
“wellness weekend”?
 
−
</pre>
 
−
 
−
'''RESPONDO'''
 
−
 
−
“Centro de Bonfartigo” (aŭ “Bonfartiga Centro”) kaj
 
−
“bonfartiga semajnofino” respektive. Tiaj tradukoj
 
−
estas, laŭ ni, lingve ekvivalentaj al la anglalingvaj
 
−
esprimoj el via demando, kvankam evidente malpli kutimaj.
 
−
 
−
Eble indas mencii, ke oni ne opiniu, ke tiaj mallongaj esprimoj
 
−
estas (aŭ devas esti) plenaj kaj detalaj priskriboj de la nocioj,
 
−
pri kiuj vi demandas kaj kiuj, krome, signife varias laŭ landoj
 
−
kaj (sub)kulturoj. Ili ja povas servi kiel konvenciaj etikedoj
 
−
same en Esperanto, kiel en la angla.
 
−
 
−
Amike,
 
−
-Aleksandro
 
−
—–-
 
−
Alexander Shlafer
 
−
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto
 
−
 
−
 
−
----
 
−
 
−
 
−
=== Pri “do” kaj “ja” ===
 
−
 
−
<span style="font-size:80%">Publikigita la 17an de Septembro 2014 de Aleksandro Shlafer</span>
 
−
<pre>DEMANDO [2014.09.04]
 
−
 
−
D-ro Alexander Shlafer
 
−
Sekcio Lingva Konsultejo de la AdE
 
−
Saluton, estimata s-ano!
 
−
 
−
Mi kontaktas vin pro la afero, pri kiu mi tre bezonas helpon:
 
−
kiam kaj kiel mi devas uzi la konjunkcion “do” kaj la adverbon “ja”?
 
−
 
−
Mi scias la signifon de tiuj du vortetoj hispanlingve,
 
−
sed, kiam mi provas ekuzi ilin mi sentas min malkomforta
 
−
kaj sendecida; mi ne trovas la ĝustan momenton
 
−
por aligi ilin al mia parolado aŭ skribado; estas malfacile
 
−
por mi enigi ilin en frazon – tio okazas neglate al mi.
 
−
</pre>
 
−
 
−
'''RESPONDO'''
 
−
 
−
Kara samideano,
 
−
 
−
La uzado de tiuj du vortetoj estas bone klarigita en Plena Manlibro
 
−
de Esperanta Gramatiko (PMEG) de Bertilo Wennergren:
 
−
 
−
http://bertilow.com/pmeg/gramatiko/e-vortecaj_vortetoj/ceteraj/do.html
 
−
 
−
http://bertilow.com/pmeg/gramatiko/e-vortecaj_vortetoj/ceteraj/ja.html
 
−
 
−
Amike,
 
−
-Aleksandro
 
−
—–-
 
−
Alexander Shlafer
 
−
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto
 
−
 
−
 
−
----
 
−
 
−
 
−
=== Kial ĉapelitaj literoj ne havas apartajn sekciojn en la vortaro de la Fundamento? ===
 
−
 
−
<span style="font-size:80%">Publikigita la 17an de Septembro 2014 de Aleksandro Shlafer</span>
 
−
 
−
<pre>DEMANDO [2014.08.31]
 
−
 
−
Saluton!
 
−
 
−
Mi havas demandeton, kiun vi espereble povos respondi.
 
−
En la unua libro, unuaj vortaretoj kaj lernolibroj la ĉapelitaj
 
−
literoj ĉiam kiel estas en memstaraj sekcioj en la vortaroj
 
−
aŭ vortaretoj. Kial do en la Fundamento ili estas kunigitaj
 
−
en la sama sekcio kun la respektivaj neĉapelitaj literoj?
 
−
</pre>
 
−
'''RESPONDO'''
 
−
 
−
Kara samideano,
 
−
 
−
Tio efektive ŝajnas stranga – eĉ kaprica! – unufoja elekto
 
−
de Zamenhof.
 
−
 
−
En ĉiuj versioj de la Unua Libro Zamenhof rezervis por ĉiu
 
−
Esperanta litero apartan sekcion. Poste en la Universala
 
−
Vortaro li uzis la sistemon, pri kiu vi demandas, kaj post
 
−
tio nek Zamenhof, nek iu alia apenaŭ revenis al tiu nekonvena
 
−
vortaranĝo.
 
−
 
−
Ni povas nur konjekti, kial okazis tiu unufoja decido, tamen
 
−
nun la afero apenaŭ gravas – ĝi estas nur historia kuriozaĵo.
 
−
 
−
Amike,
 
−
-Aleksandro
 
−
—–-
 
−
Alexander Shlafer
 
−
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto
 
−
 
−
 
−
 
−
== '''Al la [[Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 10)]] ->''' ==
 

Kiel registrite je 06:58, 17 Aŭg. 2016