Akademio de Esperanto - Kontribuoj de uzanto [eo]

Ĉefpaĝo

2020-08-18T14:23:28Z

Sudastelaro:

'''AKADEMIO DE ESPERANTO'''

La Akademio de Esperanto estas sendependa lingva institucio, kies tasko estas konservi kaj protekti la
fundamentajn principojn de la lingvo Esperanto kaj kontroli ĝian evoluon.

La Akademio de Esperanto estis fondita en 1905 en la unua Universala Kongreso de Esperanto, laŭ propono de Zamenhof, sed tiam sub la nomo "Lingva Komitato". La nomon "Akademio de Esperanto" portis unue supera komisiono de la Lingva Komitato. En 1948, la Lingva Komitato kaj ĝia Akademio kunfandiĝis en unu solan korpon nomatan "Akademio de Esperanto".

[[Faktoj_pri_la_Akademio|Faktoj pri la Akademio]] 
[[Verkoj kaj eldonaĵoj]] 
[[Decidoj kaj rekomendoj]] 
[[Oficialaj Informoj]] 
[[Aktoj]] 
[[Lingva Konsultejo]] kaj ĝiaj [[Respondoj_de_la_Lingva_Konsultejo|elektitaj respondoj]] 
[[La Fundamento de Esperanto]] 
[http://www.akademio-de-esperanto.org/akademia_vortaro/index.html?tt=1442571858 Akademia Vortaro] 
 
'''(Re)iri al la retejo de la Akademio: http://www.akademio-de-esperanto.org'''

Respondoj de la Konsultejo

2017-07-25T09:34:12Z

Sudastelaro: Alidirektigis al Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 11)

#ALIDIREKTI [[Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 11)]]

Respondoj de la Lingva Konsultejo

2017-07-25T09:32:49Z

Sudastelaro: redirektilo

#REDIRECT [[Respondoj de la Konsultejo]]

Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 9)

2016-08-20T02:25:26Z

Sudastelaro: /* Pri la prepozicio “dum” kaj (denove!) pri esperantigo de propraj nomoj */

* Reiru al la [[Ĉefpaĝo]]
* Iru '''<-''' Al [[Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 10)]]       Iru al [[Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 8)]] '''->'''

<hr>
 

=== Pri “ĉef-” kaj interpunkcio ===

Publikigita la 17an de Aŭgusto 2014 de Aleksandro Shlafer
<pre>DEMANDO [2014.07.10]

Saluton el Ukrainio!

Mi havas du demandojn:

(1) Ĉu Esperanto havas prefikso “ĉef-”?
(2) Kia estas Esperanta interpunkcio?

Dankon por via respondo!
</pre>

'''RESPONDO'''

1. Jes, Esperanto havas prefikson “ĉef-” kun la signifo
“la plej grava, la plej altranga”. La vortojn “ĉefo”
(“la plej grava aŭ altranga persono”), “ĉefa”
(“plej grava”, “plej altranga”, “precipa”) kaj “ĉefe”
(“plej grave”, “precipe”, “antaŭ ĉio”) oni povas konsideri
derivaĵoj de la prefikso “ĉef-”.

2. La ĉefa funkcio de interpunkcio estas faciligi
komprenon de la teksto. Kvankam en Esperanto
ne ekzistas plene fiksita normo aŭ severaj reguloj pri
interpunkcio, grava kolekto de interpunkciaj reguloj
aperis, ekzemple, en la klasika Plena Analiza Gramatiko
(PAG) de K. Kalocsay kaj G. Waringhien (paragrafoj 7-16).
PAG, interalie, diras, ke “la la interpunkciado de Zamenhof
ne estas tute unueca”, sed, ke “oni povas konstati
en liaj verkoj kaj en la verkoj de bonaj Esperantaj aŭtoroj
certajn tendencojn, baze de kiuj nun jam oni povas fiksi
la Esperantan interpunkciadon, se ne en ĉiuj detaloj,
almenaŭ en ĝiaj ĉefaj trajtoj”.

Inter la rete alireblaj tekstoj pri la Esperanta iterpunkcio menciindas
ĉefe la jenaj du:

(A) La sekcio pri neelparolataj helpsignoj en la Plena Manlibro de
Esperanta Gramatiko de Bertilo Wennergren, kiu enhavas koncizan
superrigardon pri la ĉefaj funkcioj de la diversaj interpunkciaj signoj
kaj kelkajn tipografiajn rimarkojn:

http://bertilow.com/pmeg/skribo_elparolo/skribo/helposignoj.html

(B) La rekomendaro pri interpunkcio en la redakcia retejo de la revuo
“Monato”, kiu donas rekomendojn koncerne kelkajn detalojn, pri kiuj la
ĝenerala lingvouzo ne estas tute unueca:

http://www.esperanto.be/fel/mon/mon_konv.php#inter

Amike,
-Aleksandro
—–
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

----

=== Ĉu eblas morti teruran morton? ===

Publikigita la 13an de Julio 2014 de Aleksandro Shlafer
<pre>DEMANDO [2014.05.29]

Al la Konsultejo de Akademio de Esperanto
—————————————————————

Ĉu la suba uzo de la verbo “morti” estas gramatike senerara?

Kial vi ne informis nin, kiam vi eksciis, ke du personoj
mortis teruran morton tie je proksimume la sama tempo?

Laŭ PIV “morti” estas verbo netransitiva.
Kiel do estas eble, ke “terura morto” estas en akuzativo?

</pre>

RESPONDO

Kara samideano,

La regulo 14 de la Fundamenta Gramatiko provizas respondon
al via demando:

Ĉiu prepozicio havas difinitan kaj konstantan signifon;
sed se ni devas uzi ian prepozicion kaj la rekta senco ne
montras al ni, kian nome prepozicion ni devas preni, tiam
ni uzas la prepozicion “je”, kiu memstaran signifon ne havas.
[...] Anstataŭ la prepozicio “je” oni povas uzi ankaŭ la
akuzativon sen prepozicio.

Prepoziciajn formojn kun diversaj prepozicioj, kiuj esprimas
sencon similan al via ekzemplo, ilustras jenaj citaĵoj:

Mia onklo ne mortis per natura morto
[§39 de la Fundamenta Ekzercaro]

ŝi mortos de natura morto
[Henryk Sienkiewicz. Quo vadis? Esperantigo de Lidia Zamenhof]

Ni do estas en la situacio priskribita en la citita fundamenta
regulo, kiu tial permesas uzi la formon “morti teruran morton”.

Bonvolu noti, ke “morti” ne estas la sola verbo markita
netransitiva en PIV, kiu allasas tiajn formojn.

Jen, ekzemple, kelkaj samtipaj specimenaj citaĵoj kun la verbo “vivi”:

Ni vivis vivon de nomadoj

ŝi vivis ekzistadon tute neordinaran

malklara rojo vivis siajn lastajn tagojn

Iliaj gepatroj vivis, laboris, fartis bone aŭ malbone, amis kaj
geedziĝis, ekhavis infanojn, vivis sian tempon kaj fine mortis.

Memkompreneble, ankaŭ aliaj verboj markitaj en vortaroj
netransitivaj permesas similajn formojn. Jen du ekzemploj:

Mi ĝojas vian feliĉon

ĉiuj dormis profundan dormon

Amike,
-Aleksandro
—–
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

----

=== Pri “arkao”, PIV kaj retaj vortaroj ===

Publikigita la 9an de Julio 2014 de Aleksandro Shlafer
<pre>DEMANDO [2014.06.04]

Saluton!

Zamenof diris: (Laŭ vortaro.net: reta PIV) “Kun la tempo
la formo nova iom post iom elpuŝos la formon malnovan,
kiu fariĝos arkao.” Ĉu vi povas konfirmi, ke la vorto
“arkaa” ekzistas kaj ke io arkaa estas arkao.
Kio estas la diferenco inter “arkao” kaj “arkaaĵo”?
Kion signifas “arkaismo”?
(Parenteze: kial la sufikso estas “ism”?)

Dua demando: en prelego pri la Akademio de Esperanto
(dum la kongreso de Esperanto-France en Ĉamberio)
Brian Moon, diris ke PIV, t.e. vortaro.net ne estas sub
la kontrolado de la Akademio. Tamen en ĉiuj asociaj
kunvenoj oni uzas PIV. Ĉu vere?

Tria demando: kiam oni serĉas en la Akademia Vortaro,
oni ne trafas al simpla vortaro, t.e. vortoj kun iliaj difinoj,
sed al malsimplaĵoj. Ŝajnas ke tiu vortaro ne taŭgas al
baza Esperantisto. Ĉu vi povas konsili al mi retan vortaron,
facile konsulteblan kaj oficialigitan de la Akademio?

Mi estas baza esperantisto, bonvolu respondi simple.
Anticipan dankon!
</pre>

'''RESPONDO'''

1. La citaĵo, kiun vi trovis en la reta PIV, estas erara.

La koncerna frazo aperas en la Antaŭparolo al la Fundamento
de Esperanto kaj tekstas jene:

Kun la tempo la formo nova iom post iom elpuŝos
la formon malnovan, kiu fariĝos arĥaismo,
kiel ni tion ĉi vidas en ĉiu natura lingvo.

Bonvolu noti, ke “ism” en la oficiala formo “arĥaismo”
(aŭ en ĝia variaĵo “arkaismo”) ne estas sufikso, sed
parto de la nedividebla oficiala radiko “arĥaism-”
(respektive “arkaism-”).

La radiko “arĥa-” (aŭ ĝia variaĵo “arka-”) ne estas oficiala,
kaj, eĉ se vi uzas tiun radikon, la formo “arĥao” (aŭ “arkao”)
ne havas la sencon, kiun vi atribuas al ĝi (arĥaaĵo, samsenca
kun la vorto “arĥaikaĵo”, bazita sur oficiala radiko “arĥaik-”,
kaj kun la vorto “arĥaismo”).

2. La respondo de Brian Moon al via dua demando estas
tute prava: neniu eldono de PIV (Plena Ilustrita Vortaro), papera
aŭ reta, estis kontrolita aŭ aprobita de la Akademio de Esperanto,
kvankam akademianoj (private, ne en la nomo de la Akademio)
partoprenis en ĝia kreado.

3. Responde al via tria demando: la Akademia Vortaro
efektive ne celas bazajn Esperantistojn. Bedaŭrinde, pli simpla
oficiala reta vortaro ne ekzistas. Se vi serĉas simplan retan
(sed ne nepre oficialan) vortaron, eble ReVo (Reta Vortaro)
kontentigos vin: http://www.reta-vortaro.de/revo/

Kvankam nek PIV, nek ReVo estis verkitaj aŭ aprobitaj
de la Akademio de Esperanto, la oficialaj vortoj estas klare
markitaj en ambaŭ vortaroj: konsultante ilin, vi vidos,
kiuj vortoj estas oficialaj. Estas notinde, ke la indikoj pri
oficialeco estas pli ĝisdataj en ReVo ol en PIV.

Amike,
-Aleksandro
—–
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

----

=== Ĉu estas havebla la plena listo de ĉiuj oficialaj elementoj? ===

Publikigita la 15an de Majo 2014 de Aleksandro Shlafer
<pre>DEMANDO [2014.04.30]

Al la Konsultejo de Akademio de Esperanto
—————————————————————

Saluton!
Ĉu estas iel havebla la plena listo de ĉiuj oficialaj elementoj,
kun indiko de la OA en kiu ili aperis?
</pre>

'''RESPONDO'''

Kara samideano,

En la interreta Akademia Vortaro
( http://akademio-de-esperanto.org/akademia_vortaro )
oni trovas ĉiujn fundamentajn kaj oficialajn elementojn.
Se oni volas vidi liston de ĉiuj elementoj, oni enmetu
asteriskon (*) en la serĉkampon kaj klaku sur ekranbutono “Ek!”.
Por vidi ĉiujn oficialajn tradukojn kaj difinojn, oni unue
devas fari jesajn ekranelektojn dekstre de la paĝo.

La tabelo, kiu tiam aperas, montras la fundamentajn
kaj oficialajn elementojn en alfabeta ordo, kaj aldone,
en la tria kolumno, informas pri tio, ĉu temas pri
fundamenta radiko, kaj se ne, en kiu OA ĝi estis oficialigita.

Se oni volas vidi apartan liston de individuaj Oficialaj
Aldonoj aŭ la liston de nur fundamentaj elementoj,
oni devas aparte elekti en la menuo apud “Limigi al:”
la menueron kun la nomo de limigo-kriterio: unu el
la Oficialaj Aldonoj, “Fundamentaj elementoj” ktp.
Tiel oni povas ricevi apartan liston por ĉiu Oficiala
Aldono kaj la liston de fundamentaj elementoj.

Oni atentu ankaŭ la klarigojn pri la Akademia Vortaro ĉe

http://akademio-de-esperanto.org/akademia_vortaro/klarigoj.html

- precipe la klarigojn en la sekcio “Notoj pri problemaj okazoj”.

Amike,
-Aleksandro
—–
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

----

=== Pri kunskribado de bazaj numeraloj ===

Publikigita la 5an de Marto 2014 de Aleksandro Shlafer
<pre>DEMANDO [2014.02.18]

Al la Konsultejo de Akademio de Esperanto
—————————————————————

Ĉu ekzistas akademia regulo pri la kunskribo
de bazaj numeraloj? Kiu formo estas bona:

“du mil dek kvar” aŭ “dumil dek kvar”?
</pre>
'''RESPONDO'''

Kara samideano,

La unua formo!

La regulo numero 4 de la Fundamenta Gramatiko
diras interalie, ke la dekojn kaj centojn oni formu
per simpla kunigo de la numeraloj.

Tiu ĉi regulo ne mencias milojn, kaj ekzistas
kialo por ne kunskribi ilin: antaŭ “mil” povas stari
ĉio inter “du” (aŭ eĉ “unu”, kiu estas nedeviga) kaj
“naŭcent naŭdek naŭ”. Se do oni kunskribus ankaŭ
milojn, tiam oni devus skribi, ekzemple, 987 000 jene:
“naŭcentokdeksepmil”, dum la ĝusta skribo “naŭcent
okdek sep mil” estas kaj konforma kun la laŭfundamenta
“naŭcent okdek sep”, kaj sendube pli legebla kaj
prononcebla.

En la praktiko, oni, memkompreneble, preskaŭ ĉiam
skribas tiel grandajn nombrojn per ciferoj: 987 000.

Amike,
-Aleksandro
—–
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

----

=== Pri la nomoj de batalartoj ===

Publikigita la 3an de Marto 2014 de Aleksandro Shlafer
<pre>DEMANDO [2014.02.02]

Al la Konsultejo de Akademio de Esperanto
—————————————————————

Mi salutas vin, honorindaj S-roj Akademianoj,

Ĉi-sube mi prezentas al vi du rimarkindajn informojn
kaj personajn dubojn:

Ĉe PIV ekzistas la vorto “skermo”. Ĝi specife signifas
“Batalo per spado, glavo, sabro, bajoneto.”, ne gravas
ĉu temas pri la itala skermado, la franca skermado
aŭ alispeca. Sed, laŭ mia persona perspektivo, la filipina
batalarto nomata Kali, Arnis kaj Eskrima ne temas
nur pri simpla tekniko de skermado, sed ja pri pli kompleta
batalarto, plena je teknikoj kun kaj sen armiloj.

Kelkaj grupoj nomas ĝin en la angla “FMA – Filipino
Martial Arts”, la Filipinaj Batalartoj. Ne temas pri pluraj
batalartoj, sed ja pri pluraj teknikoj de la sama batallarto,
do la taŭga vorto por ĝi devus esti kreita kaj aldonita al
PIV-o. Mi mem proponus Eskrimo laŭ la formo neoficiala
kaj kutime uzata en la Vikipedio.

Ankaŭ ekzistas la tekniko pri memdefendo kreita dum la
deknaŭa jarcento de la S-ro Edward William Barton-Wright,
arto tiam nomata Bartitsu, ĝi estis ja menciita en grava
verko de la sinjoro Arthur Conan Doyle, en la libro “Aventuro
de la Malplena Domo” – Ŝerloko Holmso, kie ĝi aperas erare
tajpita kiel “Baritsu”. Tiu grava tekniko ekde la lastaj
dekjaroj reviviĝas en la sportaj kluboj. Ĉu ne indas aldoni
la vorton Bartitsuo, formo simila al la ekzistanta Ĵuĵicuo,
al nia vortaro?

Kiel peti al la Akamemio pri oficialigoj?

Mi antaŭdankas pro via atento.
</pre>

'''RESPONDO'''

Kara samideano,

Unue, bonvolu noti, ke PIV ne estas verkita aŭ kontrolita de
la Akademio, eĉ se kelkaj Akademianoj kontribuis al ĝi.

Neniu el konsultejanoj estas spertulo aŭ entuziasmulo
pri skermado aŭ batalartoj. Tamen, el pure lingva vidpunkto,
ni opinias, ke ne ekzistas faktoroj, kiuj malebligus la formojn
“eskrim/o” aŭ “bar(t)icu/o”; tiu ĉi lasta formo estas preferinda
pro la precedenca formo “ĵuĵicu/o”, alia speco de japana
luktosporto kaj batalarto.

Rilate vian demandon pri oficialigoj, estas grave kompreni,
ke la Akademio kutime oficialigas nur vortojn jam firme
enradikiĝintajn en la lingvo.

Amike,
-Aleksandro
—–
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

----

=== Pri fonduso/fondumo/fondaĵo kaj komunumo/komunaĵo ===

Publikigita la 2an de Marto 2014 de Aleksandro Shlafer
<pre>DEMANDO [2013.11.10]

Al la Konsultejo de Akademio de Esperanto
—————————————————————
Ĉu vi povas klarigi la diferencon inter la vortoj
“fonduso”, “fondumo” kaj “fondaĵo”, kaj inter
Eŭropa Komunumo kaj Eŭropa Komunaĵo?
</pre>

'''RESPONDO'''

Kara samideano,

1. Kvankam ne ekzistas preta “oficiala”, “aprobita” distingo,
en la praktika uzado la vortoj “fondaĵo”, “fonduso” kaj
“fondumo” servas por nomi grupon de malsamaj realaĵoj,
kiuj signife varias de lando al lando.

Unue, bonvolu noti, ke “fondaĵo” estas regula derivaĵo
de la fundamenta radiko “fond”, dum “fonduso” estas
neoficiala kaj nederivita.

Ĝenerale, organizaĵoj/establaĵoj/establejoj plejparte nomiĝas
“fondaĵoj” (regula derivaĵo de la verbo “fondi”), dum la formon
“fonduso”, se oni entute uzas ĝin, oni plejparte uzas nur por
nomi apartan kapitalon aŭ konton: laŭ PIV, “fonduso” estas
ekonomika kaj financa termino kun la signifo “kapitalo destinita
por aparta difinita celo”. Tamen eĉ por tiu signifo oni tre ofte
uzas la vorton “fondaĵo”, kiel faras Universala Esperanto-Asocio
pri siaj fondaĵoj, Fondaĵo Canuto ktp.

La vorton “fondumo” oni kelkfoje renkontas en la nomoj aliokaze
nomeblaj “fondaĵo”. Ni ne certas, kian precize nuancon oni volas
esprimi kontraste al “fondaĵo”. Eble la komunlingva “fondaĵo”
ŝajnas tro ĝenerala al tiuj, kiuj preferas uzi la vorton “fondumo”.
Alia ebla klarigo: oni evitas la formon “fondaĵo” en la nomo de
jure registrota organizaĵo por eviti la literon “ĵ”, kiu povas esti
miskompostita en gentalingvaj juraj dokumentoj.

La esperantlingva klarigo “Fondumo Esperanto estas fondaĵo,
establita en la 1955a jaro”, kiun ni trovis, supozeble konfirmas
tiun ĉi konjekton.

Ŝajnas, ke la uzo de la formo “fondumo” estas malofta kaj ne
plioftiĝis dum la lastaj jardekoj.

2. Pri Eŭropa Komunumo/Komunaĵo necesas enkonduka klarigo.

La strukturoj, kiujn starigis la traktatoj de Parizo kaj poste de Romo,
antaŭantojn de la nuna Eŭropa Unio, povas esti ĝuste nomataj
en Esperanto NUR “Eŭropa Komunumo” (EK pri Karbo kaj Ŝtalo,
EK pri Ekonomio, EK pri Atomenergio), ĉar la nomoj en la diversaj
fondolingvoj konscie uzis la vortojn “Communauté, Gemeinschaft,
Communità, Gemeenschap” (kaj simile en la poste oficialiĝintaj
lingvoj), kies normala ekvivalento en Esperanto estas “komunumo”.

Malgrau tio, dum multaj jaroj disvastiĝis la misnomo “Eŭropa
Komunaĵo”, kiun iuj propagandis kun la preteksto, ke necesas
distingi inter tia “komunumo” kaj la aliaj signifoj de la esperanta
vorto (ĉefe: la loka administra unuo, nomata ankaŭ “municipo”).
Tio estis serioza argumento, sed tiel montriĝis fundamenta
miskompreno pri tio, kio estas aŭ celas esti “Eŭropa Komunumo”.
La normala signifo de “komunaĵo” en Esperanto estas “io kumune
posedata” aŭ “komune posedata trajto”. Sed tio, kion kreis la
eŭropaj traktatoj ne estas posedaĵo de ĝiaj membroj: ĝi _konsistas
el_ siaj membroj, do estas esence _komunumo_.

Bonvolu noti, ke en la jaro 1990 la Akademio komentis pri derivaĵoj
de “komuna”:

http://www.akademio-de-esperanto.org/decidoj/derivajhoj_komuna.html

Amike,
-Aleksandro
—–
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

----

=== Pri “Finnlando” ===

Publikigita la 2an de Marto 2014 de Aleksandro Shlafer
<pre>DEMANDO [2013.10.31]

Saluton, gesinjoroj,

Mi volas prezenti vorto-proponon.

Mi trovas, ke la vorto “Finnlando” ne estas bona, ĉar,
laŭ mia opinio, duoblaj konsonantoj ne apartenas
al Esperanto.

Mia propono estas adapti la finnan vorton “suomi”:
tiam oni povos uzi la vortojn “suomo” (= finno),
Suomio (= Finnlando) ktp.

Dankegon pro via klopodo!
</pre>

'''RESPONDO'''

Kara samideano,

Dankon pro via sugesto!

Eble vi jam konstatis, ke la sama ideo venis ankaŭ al
aliaj esperantistoj, verŝajne ĉar la formo “Finnlando”
estas efektive malfacile prononcebla, ja, laŭ la regulo
9 de la Fundamenta Gramatiko, ĉiun vorton oni pronocu
tiel, kiel ĝi estas skribita.

Rekomendo de la landonomoj estas tikla afero, kiu
postulas, ke oni pesu multajn faktorojn: kiom tradiciaj kaj
enradikiĝintaj estas la formoj, kiun formon preferas la
koncernaj landanoj, kiom internacie rekonebla estas la
formo, ĉu la formo havas politike evitindajn kromnuancojn
ktp.

La Akademio plurfoje pritraktis demandojn pri landonomoj;
ĝia lasta, daŭre valida rekomendo aperis en la jaro 2009.
Vi povas trovi la Liston de Rekomendataj Landonomoj en
la retejo de la Akademio, kie aperas la formoj kun “finn”
(dum “suom” en ĝi tute ne aperas):

http://akademio-de-esperanto.org/decidoj/landnomoj/listo_de_rekomendataj_landnomoj/index.html

Unu grava faktoro, kiun influas al la elekto de landonomo,
estas la opinio de tiulandaj esperantistoj. Bonvolu noti,
ke la koncerna landa asocio nomiĝas Esperanto-Asocio de
Finnlando. Ambaŭ tiulandaj akademianoj senhezite
preferas kaj rekomendas la formon “Finnlando”. Oni ne
povas nei, ke normale la lingve spertaj landanoj sendube
havas pli da okazoj por uzi la landnomon kaj pli da kialoj
por zorge pripensi sian elekton.

Ni tamen ne neu, ke ekzistas spertaj lingvanoj, eĉ inter
akademianoj, kiuj konsideras la prononcan problemecon
de “Finnlando” pli grava ol la ĝisnunaj kutimoj aŭ preferoj
de la tiulandaj lingvaj spertuloj.

Vian observon pri duoblaj konsonantoj faris ankaŭ aliaj,
tamen la opinio, ke la sama litero en Esperanto neniam
povas aperi dufoje sinsekve, estas evidente erara.

La vorto, kiun vi proponas jam aperas jen kaj jen ĉe iuj
esperantistoj. Ĝi estas registrita en PIV kaj en ReVo:

http://www.reta-vortaro.de/revo/art/suom.html#suom.0o

Se iam okazos rekonsidero de la landnoma listo, tio sendube
estos unu el la argumentoj.

Revenante al la prononcado, oni notu, ke la formoj “Finnujo”
aŭ “Finnio” apenaŭ estas pli malfacile prononceblaj ol,
ekzemple, tute ordinaraj kunmetaĵoj “sennuba” aŭ
“sennikotina”.

Rilate la pli langrompan formon “Finnlando”, mi ricevis
jenan klarigon de la Sekcio pri Prononco:

La ideala maniero prononci la vorton “Finnlando” estas prononci ĝin
tiel, kiel ĝi estas skribata, do per du sinsekvaj N-oj. La plej
rekomendinda maniero praktike realigi la du sinsekvajn N-ojn en
“Finnlando” estas sen parolpaŭzo aŭ malfermo de la buŝkanalo inter la du
N-oj, kio signifas, ke la du N-oj praktike sonas kiel unu longa N.

Evidente por multaj homoj ne estas facile prononce kaj aŭde distingi la
vortojn “Finnlando” (prononcatan laŭ la ĉi-antaŭa rekomendo) kaj
“Finlando” (malofta, sed Zamenhofa sinonimo de “Finnlando”) aŭ
“finlando” (= “lando de fino”, maloftega kunmetaĵo). Sed la risko de
efektivaj miskomprenoj ŝajnas praktike nula.

Amike,
-Aleksandro
—–
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

----

=== Pri la prepozicio “dum” kaj (denove!) pri esperantigo de propraj nomoj ===

Publikigita la 23an de Februaro 2014 de Aleksandro Shlafer
<pre>DEMANDO [2014.02.02]

Estimataj gesamideanoj!

Mi petas vin respondi al la jenaj 2 demandoj.

1. Mi malkovris malkoheraĵon inter la esenco de difino
de la prepozicio “dum” kaj tiu de la tieaj ilustraj ekzemeploj
en PIV: laŭ la difino ĝi uzendas antaŭ vortoj de TEMPO,
dum en la ekzemploj ĝi staras antaŭ vortoj de AGO aŭ STATO.
Do, ĉu mi agas malĝuste, se mi (en mia nun preparata lernolibro)
aplikas la duan interpret-manieron (menciante la nunan principon,
kiel alternativan)?

2. Mi opinias korektenda la nun pli-malpli validan (kaj simile
aprobatan) principon pri la ortografio de propraj nomoj,
pli precize la normon meti la literon “-o” finen de tiaj nomoj
(Budapeŝto, Ŝekspiro k.s.), ĉar ĉi tiu sistemo estas ne universale
aplikata kaj, krome, tiel la indentigo de la nomoj iĝas pli malfacila
ol sen ĝi. Ĉu vi kategorie malkonsilus la principon skribi ĉi tiajn
(kaj geografiajn, kaj personajn) nomojn sen la finaĵo -o?
</pre>

'''RESPONDO'''

Kara samideano,

1. Fakte la difino de la prepozicio “dum” en PIV estas jena:

Prepozicio, montranta la tempon, en kies daŭro io okazas.

Ĉi tie estas nenio pri “vortoj de tempo”, nur pri “la tempo,
en kies daŭro io okazas”. Ni do konkludas, ke via rezonado
baziĝas sur miskompreno.

2. Bonvolu noti, ke lastatempe aperis rekomendoj
de la Akademio pri la uzado de propraj nomoj en Esperanto.

http://www.akademio-de-esperanto.org/oficialaj_informoj/oficialaj_informoj_23_2013.html

Tiuj rekomendoj priskribas tri metodojn, inter kiuj oni
povas elekti. Ni opinias, ke ne estas prudente rekomendi
en lernolibro nur unu metodon.

Amike,
-Aleksandro
—–
Alexander Shlafer
Direktoro de la Lingva Konsultejo de la Akademio de Esperanto

----

=== Kio do estas detektilo? ===

Publikigita la 23an de Februaro 2014 de Aleksandro Shlafer
<pre>DEMANDO [2013.12.28]

Estimataj konsultejanoj,

Okaze mi trafoliumis mian PIV (eldono-jaro 1981)
kaj serĉis difinon por la nocio “detektilo” – laŭdevene
signifanta “malkovrilo”.

Nacilingvaj enciklopedioj sub “detector”, “Detektor”,
“détecteur” vicigas tutan faskon da aplikoj, t.e. por
aparatoj por trovi, indiki aŭ mezuri plej diversajn
teknikajn parametrojn: radiadon, partiklojn,
fumon, gason, sisman aktivecon, metalojn, mensogojn
(jes, tiu ĉi lasta ne estas teknika parametro).
Ĉiuj harmonias kun la origina senco de la vorto.

La nacilingvaj enciklopedioj mencias ankaŭ jenan
signifon: aparato, kiu reakiras signalon el peramplitude
modulita frekvenco de elektromagnetaj ondoj.

PIV parolas pri “aparato aŭ organo taŭga por indiki la
ekziston de elektromagnetaj ondoj, baziĝanta sur
rektifefiko”. Mi ne aŭdis pri tia aparato kaj opinius ĝin
senutila, ĉar elektromagnetaj ondoj estas niaj konstantaj
akompanantoj kaj ilian ekziston ni povas anticipi. Eble
utilas mezuri ilian forton kaj karakteron.

Tamen eble temas ne temas pri la transportmedio de la
elektromagneta ondo mem, sed pri la informo, kiun ĝi
transportas. Se PIV celas tian arkaikan radiofonon,
tiam la difino estas misgvida. Sed iel ajn, PIV toleras
nur tiun unu obskuran difinon.

Priskribante trakmuntitan instalaĵon, kiu indikas pasantajn
trajnaksojn por ebligi kontrolon de kompleta trapaso tra
blokadsekcio, mi, kiel purisma esperantisto, evitas la
esprimon “aksdetektilo” kaj serĉas sinonimojn kiel “
-eltrovilo, -malkaŝilo, -malkovrilo, -sentilo, -indikilo,
-kontrolilo, -anoncilo …” kaj iom envias la nacilingvanojn.

Mia demando nun estas: Ĉu mi nur bezonas havigi
aktualan eldonon de PIV aŭ ĉu necesas ankoraŭ
debato pri tiu – mi petas pardonon – stranga difino?
</pre>

'''RESPONDO'''

Kara samideano,

La Nova PIV (ekde 2002) difinas detektilon jene:
“Aparato aŭ organo por indiki la ekziston de
elektromagnetaj ondoj: dioda detektilo; kristala
detektilo; magneta detektilo.”

Laŭ la uz-ekzemploj, ni konkludas, ke la aŭtoroj
de PIV celis NUR iaspecajn arĥaikajn teĥnikaĵojn.

Estas tute eble, ke la difino estas tro malklara el
faka vidpunkto, sed en la Lingva Konsultejo ne
troviĝas rektaj ĉi-rilataj fakuloj por diri tion
kun certeco. Verŝajne do ankoraŭ necesas
debato pri tiu difino en PIV, ankaŭ ĉar PIV tute ne
mencias aliajn eventualajn uzojn de la vorto
“detektilo”.

Bonvolu noti, ke PIV ne estas verkita aŭ kontrolita
de la Akademio, eĉ se kelkaj Akademianoj kontribuis
al ĝi, kaj ke “detekt” NE estas radiko oficiala.

Kaj koncerne vian komenton pri “aksdetektilo”:
ĉu la scio, ke PIV rekomendas uzi la vorton “nombrilo”
por aparatoj, kiuj mezuras kvantan valoron,
moderigos vian envion al “nacilingvanoj”? ;)

Amike,
-Aleksandro
—–
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

* Iru '''<-''' Al [[Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 10)]]       Iru al [[Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 8)]] '''->'''

Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 1)

2016-08-17T12:03:40Z

Sudastelaro: Nova paĝo kun '* Reiru al la Ĉefpaĝo * Iru '''<-''' Al Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 2) <hr> '

* Reiru al la [[Ĉefpaĝo]]
* Iru '''<-''' Al [[Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 2)]]

<hr>

Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 2)

2016-08-17T12:03:24Z

Sudastelaro: Nova paĝo kun '* Reiru al la Ĉefpaĝo * Iru '''<-''' Al Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 3)       Iru al Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto...'

* Reiru al la [[Ĉefpaĝo]]
* Iru '''<-''' Al [[Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 3)]]       Iru al [[Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 1)]] '''->'''

<hr>

Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 3)

2016-08-17T12:03:11Z

Sudastelaro: Nova paĝo kun '* Reiru al la Ĉefpaĝo * Iru '''<-''' Al Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 4)       Iru al Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto...'

* Reiru al la [[Ĉefpaĝo]]
* Iru '''<-''' Al [[Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 4)]]       Iru al [[Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 2)]] '''->'''

<hr>

Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 4)

2016-08-17T12:02:58Z

Sudastelaro: Nova paĝo kun '* Reiru al la Ĉefpaĝo * Iru '''<-''' Al Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 5)       Iru al Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto...'

* Reiru al la [[Ĉefpaĝo]]
* Iru '''<-''' Al [[Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 5)]]       Iru al [[Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 3)]] '''->'''

<hr>

Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 5)

2016-08-17T12:02:40Z

Sudastelaro: Nova paĝo kun '* Reiru al la Ĉefpaĝo * Iru '''<-''' Al Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 6)       Iru al Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto...'

* Reiru al la [[Ĉefpaĝo]]
* Iru '''<-''' Al [[Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 6)]]       Iru al [[Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 4)]] '''->'''

<hr>

Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 6)

2016-08-17T12:02:26Z

Sudastelaro: Nova paĝo kun '* Reiru al la Ĉefpaĝo * Iru '''<-''' Al Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 7)       Iru al Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto...'

* Reiru al la [[Ĉefpaĝo]]
* Iru '''<-''' Al [[Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 7)]]       Iru al [[Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 5)]] '''->'''

<hr>

Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 7)

2016-08-17T12:02:12Z

Sudastelaro: Nova paĝo kun '* Reiru al la Ĉefpaĝo * Iru '''<-''' Al Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 8)       Iru al Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto...'

* Reiru al la [[Ĉefpaĝo]]
* Iru '''<-''' Al [[Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 8)]]       Iru al [[Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 6)]] '''->'''

<hr>

Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 8)

2016-08-17T12:01:56Z

Sudastelaro: Nova paĝo kun '* Reiru al la Ĉefpaĝo * Iru '''<-''' Al Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 9)       Iru al Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto...'

* Reiru al la [[Ĉefpaĝo]]
* Iru '''<-''' Al [[Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 9)]]       Iru al [[Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 7)]] '''->'''

<hr>

Respondoj de la Konsultejo

2016-08-17T11:59:41Z

Sudastelaro: Alidirektigis al Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 10)

#ALIDIREKTI [[Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 10)]]

Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 11)

2016-08-17T11:58:48Z

Sudastelaro: Forviŝis la tutan enhavon el la paĝo

Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 10)

2016-08-17T11:58:16Z

Sudastelaro:

* Reiru al la [[Ĉefpaĝo]]
*       Iru al [[Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 9)]] '''->'''
<hr>
 

=== Kiu mordas kiun? ===

Publikigita la 19an de Majo 2015 de Aleksandro Shlafer

<pre>DEMANDO [2015.05.09]

Kiam oni diras “la mordo de la hundo”, ĉu tio signifas,
ke la hundo estas mordanta au mordata?

Dankon!
</pre>

'''RESPONDO'''

Kara samideano,

La prepozicio “de” estas tre vastasenca. Principe, depende
de la kunteksto kaj situacio, eblas ambaŭ signifoj, pri kiuj
vi demandas. Ekzistas pluraj manieroj eviti tian ambiguecon,
se oni celas klarecon.

Estas notinde, ke tiaspeca plursignifeco ekzistas ne nur
en Esperanto, sed en multegaj aliaj lingvoj. Ĝi estis bone
konata jam dum la klasika antikveco.

Preskaŭ ĉiu gramatika priskribo de Esperanto traktas tiun
ĉi temon. Jen referenco al la koncerna loko en la rete
konsultebla Plena Manlibro de Esperanta Gramatiko de
akademiano (kaj membro de la Lingva Konsultejo) Bertilo
Wennergren:

http://bertilow.com/pmeg/gramatiko/rolmontriloj/rolvortetoj/de/aga_o-vorto.html

Amike,
-Aleksandro
—–-
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

----

=== “Mia amiko”? “Amiko mia”? ===

Publikigita la 24an de Aprilo 2015 de Aleksandro Shlafer
<pre>DEMANDO [2014.10.05]

1. Ĉu oni povas uzi posedan pronomon post substantivo
en ordinara Esperanto (ne en beletristiko)?

2. Ĉu la sekvanta frazo estas ĝusta?

Amiko mia venu al mi!
</pre>

'''RESPONDO'''

1. Jes, oni povas meti posedan pronomon post substantivo.
Inter la formoj “mia amiko” kaj “amiko mia” ekzistas stila
aŭ fokusa diferenco, kiun oni povas uzi ne nur en beletristiko,
sed ankaŭ en ĉiutaga, scienca kaj aliaj parol-formoj.

2. La frazo

''Amiko mia venu al mi!''

estas gramatike senerara.

Ni ne povas konfirmi, ke ĝi estas “ĝusta” en la senco, ke ĝi
esprimas la intencitan sencon, ĉar ni ne scias, kion oni
intencis esprimi per tiu ĉi frazo.

Ekzemple, la frazo, pri kiu vi demandas, kaj la frazo

''Amiko mia, venu al mi!''

havas malsamajn sencojn. La senco-diferenco estas simila
al la diferenco inter la frazo

''Dio savu nin!''

kiu esprimas ĝeneralan deziron, ke io okazu, kaj la frazo

''Dio, savu nin!''

kiu esprimas rektan peton/postulon (aŭ preĝon).

Amike,
-Aleksandro
—–-
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

----

=== Kiel esperantigi la anglajn terminojn “hydrogen peroxide” kaj “shungite” ===

Publikigita la 24an de Aprilo 2015 de Aleksandro Shlafer
<pre>
DEMANDO [2015.02.22]

Mi ne povas trovi Esperanto-tradukon de la anglaj vortoj
“hydrogen peroxide” (kemia substanco uzata en medicino)
kaj “shungite” (mineralo de Karelio). Ĉu vi povus helpi al mi?
</pre>

'''RESPONDO'''

La respondo pri H2O2 troveblas kaj en Vikipedio kaj en la (reta) PIV2:

PEROKSIDO. oksido, kies oksigen-enteno estas pli granda ol tiu
de la plej kutima oksido: hidrogena peroksido (aŭ oksigena
akvo), H2O2; natria oksido (Na2O), natria peroksido (Na2O2);
peroksidoj estas ofte malstabilaj k facile malkomponiĝas al
normala oksido k libera oksigeno.

La mineralo klare devas esti “ŝungito”, laŭ la loknomo «Шуньга́»,

bg Шунгит
cs Šungit
de Shungit
en Shungite
fr Shungite
hu Sungit
pl Szungit
ro Shungit
ru Шунгит
uk Шунгіт

Amike,
-Aleksandro
—–-
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

----

=== Kiel esperantigi la anglajn esprimojn ''“Wellness Center”'' kaj ''“wellness weekend”''? ===

Publikigita la 16an de Oktobro 2014 de Aleksandro Shlafer
<pre>DEMANDO [2014.10.03]

Kio estas la Esperanta traduko de “Wellness Center” aŭ
“wellness weekend”?
</pre>

'''RESPONDO'''

“Centro de Bonfartigo” (aŭ “Bonfartiga Centro”) kaj
“bonfartiga semajnofino” respektive. Tiaj tradukoj
estas, laŭ ni, lingve ekvivalentaj al la anglalingvaj
esprimoj el via demando, kvankam evidente malpli kutimaj.

Eble indas mencii, ke oni ne opiniu, ke tiaj mallongaj esprimoj
estas (aŭ devas esti) plenaj kaj detalaj priskriboj de la nocioj,
pri kiuj vi demandas kaj kiuj, krome, signife varias laŭ landoj
kaj (sub)kulturoj. Ili ja povas servi kiel konvenciaj etikedoj
same en Esperanto, kiel en la angla.

Amike,
-Aleksandro
—–-
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

----

=== Pri “do” kaj “ja” ===

Publikigita la 17an de Septembro 2014 de Aleksandro Shlafer
<pre>DEMANDO [2014.09.04]

D-ro Alexander Shlafer
Sekcio Lingva Konsultejo de la AdE
Saluton, estimata s-ano!

Mi kontaktas vin pro la afero, pri kiu mi tre bezonas helpon:
kiam kaj kiel mi devas uzi la konjunkcion “do” kaj la adverbon “ja”?

Mi scias la signifon de tiuj du vortetoj hispanlingve,
sed, kiam mi provas ekuzi ilin mi sentas min malkomforta
kaj sendecida; mi ne trovas la ĝustan momenton
por aligi ilin al mia parolado aŭ skribado; estas malfacile
por mi enigi ilin en frazon – tio okazas neglate al mi.
</pre>

'''RESPONDO'''

Kara samideano,

La uzado de tiuj du vortetoj estas bone klarigita en Plena Manlibro
de Esperanta Gramatiko (PMEG) de Bertilo Wennergren:

http://bertilow.com/pmeg/gramatiko/e-vortecaj_vortetoj/ceteraj/do.html

http://bertilow.com/pmeg/gramatiko/e-vortecaj_vortetoj/ceteraj/ja.html

Amike,
-Aleksandro
—–-
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

----

=== Kial ĉapelitaj literoj ne havas apartajn sekciojn en la vortaro de la Fundamento? ===

Publikigita la 17an de Septembro 2014 de Aleksandro Shlafer

<pre>DEMANDO [2014.08.31]

Saluton!

Mi havas demandeton, kiun vi espereble povos respondi.
En la unua libro, unuaj vortaretoj kaj lernolibroj la ĉapelitaj
literoj ĉiam kiel estas en memstaraj sekcioj en la vortaroj
aŭ vortaretoj. Kial do en la Fundamento ili estas kunigitaj
en la sama sekcio kun la respektivaj neĉapelitaj literoj?
</pre>
'''RESPONDO'''

Kara samideano,

Tio efektive ŝajnas stranga – eĉ kaprica! – unufoja elekto
de Zamenhof.

En ĉiuj versioj de la Unua Libro Zamenhof rezervis por ĉiu
Esperanta litero apartan sekcion. Poste en la Universala
Vortaro li uzis la sistemon, pri kiu vi demandas, kaj post
tio nek Zamenhof, nek iu alia apenaŭ revenis al tiu nekonvena
vortaranĝo.

Ni povas nur konjekti, kial okazis tiu unufoja decido, tamen
nun la afero apenaŭ gravas – ĝi estas nur historia kuriozaĵo.

Amike,
-Aleksandro
—–-
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

*       Iru al [[Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 9)]] '''->'''

Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 9)

2016-08-17T11:57:16Z

Sudastelaro:

* Reiru al la [[Ĉefpaĝo]]
* Iru '''<-''' Al [[Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 10)]]       Iru al [[Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 8)]] '''->'''

<hr>
 

=== Pri “ĉef-” kaj interpunkcio ===

Publikigita la 17an de Aŭgusto 2014 de Aleksandro Shlafer
<pre>DEMANDO [2014.07.10]

Saluton el Ukrainio!

Mi havas du demandojn:

(1) Ĉu Esperanto havas prefikso “ĉef-”?
(2) Kia estas Esperanta interpunkcio?

Dankon por via respondo!
</pre>

'''RESPONDO'''

1. Jes, Esperanto havas prefikson “ĉef-” kun la signifo
“la plej grava, la plej altranga”. La vortojn “ĉefo”
(“la plej grava aŭ altranga persono”), “ĉefa”
(“plej grava”, “plej altranga”, “precipa”) kaj “ĉefe”
(“plej grave”, “precipe”, “antaŭ ĉio”) oni povas konsideri
derivaĵoj de la prefikso “ĉef-”.

2. La ĉefa funkcio de interpunkcio estas faciligi
komprenon de la teksto. Kvankam en Esperanto
ne ekzistas plene fiksita normo aŭ severaj reguloj pri
interpunkcio, grava kolekto de interpunkciaj reguloj
aperis, ekzemple, en la klasika Plena Analiza Gramatiko
(PAG) de K. Kalocsay kaj G. Waringhien (paragrafoj 7-16).
PAG, interalie, diras, ke “la la interpunkciado de Zamenhof
ne estas tute unueca”, sed, ke “oni povas konstati
en liaj verkoj kaj en la verkoj de bonaj Esperantaj aŭtoroj
certajn tendencojn, baze de kiuj nun jam oni povas fiksi
la Esperantan interpunkciadon, se ne en ĉiuj detaloj,
almenaŭ en ĝiaj ĉefaj trajtoj”.

Inter la rete alireblaj tekstoj pri la Esperanta iterpunkcio menciindas
ĉefe la jenaj du:

(A) La sekcio pri neelparolataj helpsignoj en la Plena Manlibro de
Esperanta Gramatiko de Bertilo Wennergren, kiu enhavas koncizan
superrigardon pri la ĉefaj funkcioj de la diversaj interpunkciaj signoj
kaj kelkajn tipografiajn rimarkojn:

http://bertilow.com/pmeg/skribo_elparolo/skribo/helposignoj.html

(B) La rekomendaro pri interpunkcio en la redakcia retejo de la revuo
“Monato”, kiu donas rekomendojn koncerne kelkajn detalojn, pri kiuj la
ĝenerala lingvouzo ne estas tute unueca:

http://www.esperanto.be/fel/mon/mon_konv.php#inter

Amike,
-Aleksandro
—–
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

----

=== Ĉu eblas morti teruran morton? ===

Publikigita la 13an de Julio 2014 de Aleksandro Shlafer
<pre>DEMANDO [2014.05.29]

Al la Konsultejo de Akademio de Esperanto
—————————————————————

Ĉu la suba uzo de la verbo “morti” estas gramatike senerara?

Kial vi ne informis nin, kiam vi eksciis, ke du personoj
mortis teruran morton tie je proksimume la sama tempo?

Laŭ PIV “morti” estas verbo netransitiva.
Kiel do estas eble, ke “terura morto” estas en akuzativo?

</pre>

RESPONDO

Kara samideano,

La regulo 14 de la Fundamenta Gramatiko provizas respondon
al via demando:

Ĉiu prepozicio havas difinitan kaj konstantan signifon;
sed se ni devas uzi ian prepozicion kaj la rekta senco ne
montras al ni, kian nome prepozicion ni devas preni, tiam
ni uzas la prepozicion “je”, kiu memstaran signifon ne havas.
[...] Anstataŭ la prepozicio “je” oni povas uzi ankaŭ la
akuzativon sen prepozicio.

Prepoziciajn formojn kun diversaj prepozicioj, kiuj esprimas
sencon similan al via ekzemplo, ilustras jenaj citaĵoj:

Mia onklo ne mortis per natura morto
[§39 de la Fundamenta Ekzercaro]

ŝi mortos de natura morto
[Henryk Sienkiewicz. Quo vadis? Esperantigo de Lidia Zamenhof]

Ni do estas en la situacio priskribita en la citita fundamenta
regulo, kiu tial permesas uzi la formon “morti teruran morton”.

Bonvolu noti, ke “morti” ne estas la sola verbo markita
netransitiva en PIV, kiu allasas tiajn formojn.

Jen, ekzemple, kelkaj samtipaj specimenaj citaĵoj kun la verbo “vivi”:

Ni vivis vivon de nomadoj

ŝi vivis ekzistadon tute neordinaran

malklara rojo vivis siajn lastajn tagojn

Iliaj gepatroj vivis, laboris, fartis bone aŭ malbone, amis kaj
geedziĝis, ekhavis infanojn, vivis sian tempon kaj fine mortis.

Memkompreneble, ankaŭ aliaj verboj markitaj en vortaroj
netransitivaj permesas similajn formojn. Jen du ekzemploj:

Mi ĝojas vian feliĉon

ĉiuj dormis profundan dormon

Amike,
-Aleksandro
—–
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

----

=== Pri “arkao”, PIV kaj retaj vortaroj ===

Publikigita la 9an de Julio 2014 de Aleksandro Shlafer
<pre>DEMANDO [2014.06.04]

Saluton!

Zamenof diris: (Laŭ vortaro.net: reta PIV) “Kun la tempo
la formo nova iom post iom elpuŝos la formon malnovan,
kiu fariĝos arkao.” Ĉu vi povas konfirmi, ke la vorto
“arkaa” ekzistas kaj ke io arkaa estas arkao.
Kio estas la diferenco inter “arkao” kaj “arkaaĵo”?
Kion signifas “arkaismo”?
(Parenteze: kial la sufikso estas “ism”?)

Dua demando: en prelego pri la Akademio de Esperanto
(dum la kongreso de Esperanto-France en Ĉamberio)
Brian Moon, diris ke PIV, t.e. vortaro.net ne estas sub
la kontrolado de la Akademio. Tamen en ĉiuj asociaj
kunvenoj oni uzas PIV. Ĉu vere?

Tria demando: kiam oni serĉas en la Akademia Vortaro,
oni ne trafas al simpla vortaro, t.e. vortoj kun iliaj difinoj,
sed al malsimplaĵoj. Ŝajnas ke tiu vortaro ne taŭgas al
baza Esperantisto. Ĉu vi povas konsili al mi retan vortaron,
facile konsulteblan kaj oficialigitan de la Akademio?

Mi estas baza esperantisto, bonvolu respondi simple.
Anticipan dankon!
</pre>

'''RESPONDO'''

1. La citaĵo, kiun vi trovis en la reta PIV, estas erara.

La koncerna frazo aperas en la Antaŭparolo al la Fundamento
de Esperanto kaj tekstas jene:

Kun la tempo la formo nova iom post iom elpuŝos
la formon malnovan, kiu fariĝos arĥaismo,
kiel ni tion ĉi vidas en ĉiu natura lingvo.

Bonvolu noti, ke “ism” en la oficiala formo “arĥaismo”
(aŭ en ĝia variaĵo “arkaismo”) ne estas sufikso, sed
parto de la nedividebla oficiala radiko “arĥaism-”
(respektive “arkaism-”).

La radiko “arĥa-” (aŭ ĝia variaĵo “arka-”) ne estas oficiala,
kaj, eĉ se vi uzas tiun radikon, la formo “arĥao” (aŭ “arkao”)
ne havas la sencon, kiun vi atribuas al ĝi (arĥaaĵo, samsenca
kun la vorto “arĥaikaĵo”, bazita sur oficiala radiko “arĥaik-”,
kaj kun la vorto “arĥaismo”).

2. La respondo de Brian Moon al via dua demando estas
tute prava: neniu eldono de PIV (Plena Ilustrita Vortaro), papera
aŭ reta, estis kontrolita aŭ aprobita de la Akademio de Esperanto,
kvankam akademianoj (private, ne en la nomo de la Akademio)
partoprenis en ĝia kreado.

3. Responde al via tria demando: la Akademia Vortaro
efektive ne celas bazajn Esperantistojn. Bedaŭrinde, pli simpla
oficiala reta vortaro ne ekzistas. Se vi serĉas simplan retan
(sed ne nepre oficialan) vortaron, eble ReVo (Reta Vortaro)
kontentigos vin: http://www.reta-vortaro.de/revo/

Kvankam nek PIV, nek ReVo estis verkitaj aŭ aprobitaj
de la Akademio de Esperanto, la oficialaj vortoj estas klare
markitaj en ambaŭ vortaroj: konsultante ilin, vi vidos,
kiuj vortoj estas oficialaj. Estas notinde, ke la indikoj pri
oficialeco estas pli ĝisdataj en ReVo ol en PIV.

Amike,
-Aleksandro
—–
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

----

=== Ĉu estas havebla la plena listo de ĉiuj oficialaj elementoj? ===

Publikigita la 15an de Majo 2014 de Aleksandro Shlafer
<pre>DEMANDO [2014.04.30]

Al la Konsultejo de Akademio de Esperanto
—————————————————————

Saluton!
Ĉu estas iel havebla la plena listo de ĉiuj oficialaj elementoj,
kun indiko de la OA en kiu ili aperis?
</pre>

'''RESPONDO'''

Kara samideano,

En la interreta Akademia Vortaro
( http://akademio-de-esperanto.org/akademia_vortaro )
oni trovas ĉiujn fundamentajn kaj oficialajn elementojn.
Se oni volas vidi liston de ĉiuj elementoj, oni enmetu
asteriskon (*) en la serĉkampon kaj klaku sur ekranbutono “Ek!”.
Por vidi ĉiujn oficialajn tradukojn kaj difinojn, oni unue
devas fari jesajn ekranelektojn dekstre de la paĝo.

La tabelo, kiu tiam aperas, montras la fundamentajn
kaj oficialajn elementojn en alfabeta ordo, kaj aldone,
en la tria kolumno, informas pri tio, ĉu temas pri
fundamenta radiko, kaj se ne, en kiu OA ĝi estis oficialigita.

Se oni volas vidi apartan liston de individuaj Oficialaj
Aldonoj aŭ la liston de nur fundamentaj elementoj,
oni devas aparte elekti en la menuo apud “Limigi al:”
la menueron kun la nomo de limigo-kriterio: unu el
la Oficialaj Aldonoj, “Fundamentaj elementoj” ktp.
Tiel oni povas ricevi apartan liston por ĉiu Oficiala
Aldono kaj la liston de fundamentaj elementoj.

Oni atentu ankaŭ la klarigojn pri la Akademia Vortaro ĉe

http://akademio-de-esperanto.org/akademia_vortaro/klarigoj.html

- precipe la klarigojn en la sekcio “Notoj pri problemaj okazoj”.

Amike,
-Aleksandro
—–
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

----

=== Pri kunskribado de bazaj numeraloj ===

Publikigita la 5an de Marto 2014 de Aleksandro Shlafer
<pre>DEMANDO [2014.02.18]

Al la Konsultejo de Akademio de Esperanto
—————————————————————

Ĉu ekzistas akademia regulo pri la kunskribo
de bazaj numeraloj? Kiu formo estas bona:

“du mil dek kvar” aŭ “dumil dek kvar”?
</pre>
'''RESPONDO'''

Kara samideano,

La unua formo!

La regulo numero 4 de la Fundamenta Gramatiko
diras interalie, ke la dekojn kaj centojn oni formu
per simpla kunigo de la numeraloj.

Tiu ĉi regulo ne mencias milojn, kaj ekzistas
kialo por ne kunskribi ilin: antaŭ “mil” povas stari
ĉio inter “du” (aŭ eĉ “unu”, kiu estas nedeviga) kaj
“naŭcent naŭdek naŭ”. Se do oni kunskribus ankaŭ
milojn, tiam oni devus skribi, ekzemple, 987 000 jene:
“naŭcentokdeksepmil”, dum la ĝusta skribo “naŭcent
okdek sep mil” estas kaj konforma kun la laŭfundamenta
“naŭcent okdek sep”, kaj sendube pli legebla kaj
prononcebla.

En la praktiko, oni, memkompreneble, preskaŭ ĉiam
skribas tiel grandajn nombrojn per ciferoj: 987 000.

Amike,
-Aleksandro
—–
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

----

=== Pri la nomoj de batalartoj ===

Publikigita la 3an de Marto 2014 de Aleksandro Shlafer
<pre>DEMANDO [2014.02.02]

Al la Konsultejo de Akademio de Esperanto
—————————————————————

Mi salutas vin, honorindaj S-roj Akademianoj,

Ĉi-sube mi prezentas al vi du rimarkindajn informojn
kaj personajn dubojn:

Ĉe PIV ekzistas la vorto “skermo”. Ĝi specife signifas
“Batalo per spado, glavo, sabro, bajoneto.”, ne gravas
ĉu temas pri la itala skermado, la franca skermado
aŭ alispeca. Sed, laŭ mia persona perspektivo, la filipina
batalarto nomata Kali, Arnis kaj Eskrima ne temas
nur pri simpla tekniko de skermado, sed ja pri pli kompleta
batalarto, plena je teknikoj kun kaj sen armiloj.

Kelkaj grupoj nomas ĝin en la angla “FMA – Filipino
Martial Arts”, la Filipinaj Batalartoj. Ne temas pri pluraj
batalartoj, sed ja pri pluraj teknikoj de la sama batallarto,
do la taŭga vorto por ĝi devus esti kreita kaj aldonita al
PIV-o. Mi mem proponus Eskrimo laŭ la formo neoficiala
kaj kutime uzata en la Vikipedio.

Ankaŭ ekzistas la tekniko pri memdefendo kreita dum la
deknaŭa jarcento de la S-ro Edward William Barton-Wright,
arto tiam nomata Bartitsu, ĝi estis ja menciita en grava
verko de la sinjoro Arthur Conan Doyle, en la libro “Aventuro
de la Malplena Domo” – Ŝerloko Holmso, kie ĝi aperas erare
tajpita kiel “Baritsu”. Tiu grava tekniko ekde la lastaj
dekjaroj reviviĝas en la sportaj kluboj. Ĉu ne indas aldoni
la vorton Bartitsuo, formo simila al la ekzistanta Ĵuĵicuo,
al nia vortaro?

Kiel peti al la Akamemio pri oficialigoj?

Mi antaŭdankas pro via atento.
</pre>

'''RESPONDO'''

Kara samideano,

Unue, bonvolu noti, ke PIV ne estas verkita aŭ kontrolita de
la Akademio, eĉ se kelkaj Akademianoj kontribuis al ĝi.

Neniu el konsultejanoj estas spertulo aŭ entuziasmulo
pri skermado aŭ batalartoj. Tamen, el pure lingva vidpunkto,
ni opinias, ke ne ekzistas faktoroj, kiuj malebligus la formojn
“eskrim/o” aŭ “bar(t)icu/o”; tiu ĉi lasta formo estas preferinda
pro la precedenca formo “ĵuĵicu/o”, alia speco de japana
luktosporto kaj batalarto.

Rilate vian demandon pri oficialigoj, estas grave kompreni,
ke la Akademio kutime oficialigas nur vortojn jam firme
enradikiĝintajn en la lingvo.

Amike,
-Aleksandro
—–
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

----

=== Pri fonduso/fondumo/fondaĵo kaj komunumo/komunaĵo ===

Publikigita la 2an de Marto 2014 de Aleksandro Shlafer
<pre>DEMANDO [2013.11.10]

Al la Konsultejo de Akademio de Esperanto
—————————————————————
Ĉu vi povas klarigi la diferencon inter la vortoj
“fonduso”, “fondumo” kaj “fondaĵo”, kaj inter
Eŭropa Komunumo kaj Eŭropa Komunaĵo?
</pre>

'''RESPONDO'''

Kara samideano,

1. Kvankam ne ekzistas preta “oficiala”, “aprobita” distingo,
en la praktika uzado la vortoj “fondaĵo”, “fonduso” kaj
“fondumo” servas por nomi grupon de malsamaj realaĵoj,
kiuj signife varias de lando al lando.

Unue, bonvolu noti, ke “fondaĵo” estas regula derivaĵo
de la fundamenta radiko “fond”, dum “fonduso” estas
neoficiala kaj nederivita.

Ĝenerale, organizaĵoj/establaĵoj/establejoj plejparte nomiĝas
“fondaĵoj” (regula derivaĵo de la verbo “fondi”), dum la formon
“fonduso”, se oni entute uzas ĝin, oni plejparte uzas nur por
nomi apartan kapitalon aŭ konton: laŭ PIV, “fonduso” estas
ekonomika kaj financa termino kun la signifo “kapitalo destinita
por aparta difinita celo”. Tamen eĉ por tiu signifo oni tre ofte
uzas la vorton “fondaĵo”, kiel faras Universala Esperanto-Asocio
pri siaj fondaĵoj, Fondaĵo Canuto ktp.

La vorton “fondumo” oni kelkfoje renkontas en la nomoj aliokaze
nomeblaj “fondaĵo”. Ni ne certas, kian precize nuancon oni volas
esprimi kontraste al “fondaĵo”. Eble la komunlingva “fondaĵo”
ŝajnas tro ĝenerala al tiuj, kiuj preferas uzi la vorton “fondumo”.
Alia ebla klarigo: oni evitas la formon “fondaĵo” en la nomo de
jure registrota organizaĵo por eviti la literon “ĵ”, kiu povas esti
miskompostita en gentalingvaj juraj dokumentoj.

La esperantlingva klarigo “Fondumo Esperanto estas fondaĵo,
establita en la 1955a jaro”, kiun ni trovis, supozeble konfirmas
tiun ĉi konjekton.

Ŝajnas, ke la uzo de la formo “fondumo” estas malofta kaj ne
plioftiĝis dum la lastaj jardekoj.

2. Pri Eŭropa Komunumo/Komunaĵo necesas enkonduka klarigo.

La strukturoj, kiujn starigis la traktatoj de Parizo kaj poste de Romo,
antaŭantojn de la nuna Eŭropa Unio, povas esti ĝuste nomataj
en Esperanto NUR “Eŭropa Komunumo” (EK pri Karbo kaj Ŝtalo,
EK pri Ekonomio, EK pri Atomenergio), ĉar la nomoj en la diversaj
fondolingvoj konscie uzis la vortojn “Communauté, Gemeinschaft,
Communità, Gemeenschap” (kaj simile en la poste oficialiĝintaj
lingvoj), kies normala ekvivalento en Esperanto estas “komunumo”.

Malgrau tio, dum multaj jaroj disvastiĝis la misnomo “Eŭropa
Komunaĵo”, kiun iuj propagandis kun la preteksto, ke necesas
distingi inter tia “komunumo” kaj la aliaj signifoj de la esperanta
vorto (ĉefe: la loka administra unuo, nomata ankaŭ “municipo”).
Tio estis serioza argumento, sed tiel montriĝis fundamenta
miskompreno pri tio, kio estas aŭ celas esti “Eŭropa Komunumo”.
La normala signifo de “komunaĵo” en Esperanto estas “io kumune
posedata” aŭ “komune posedata trajto”. Sed tio, kion kreis la
eŭropaj traktatoj ne estas posedaĵo de ĝiaj membroj: ĝi _konsistas
el_ siaj membroj, do estas esence _komunumo_.

Bonvolu noti, ke en la jaro 1990 la Akademio komentis pri derivaĵoj
de “komuna”:

http://www.akademio-de-esperanto.org/decidoj/derivajhoj_komuna.html

Amike,
-Aleksandro
—–
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

----

=== Pri “Finnlando” ===

Publikigita la 2an de Marto 2014 de Aleksandro Shlafer
<pre>DEMANDO [2013.10.31]

Saluton, gesinjoroj,

Mi volas prezenti vorto-proponon.

Mi trovas, ke la vorto “Finnlando” ne estas bona, ĉar,
laŭ mia opinio, duoblaj konsonantoj ne apartenas
al Esperanto.

Mia propono estas adapti la finnan vorton “suomi”:
tiam oni povos uzi la vortojn “suomo” (= finno),
Suomio (= Finnlando) ktp.

Dankegon pro via klopodo!
</pre>

'''RESPONDO'''

Kara samideano,

Dankon pro via sugesto!

Eble vi jam konstatis, ke la sama ideo venis ankaŭ al
aliaj esperantistoj, verŝajne ĉar la formo “Finnlando”
estas efektive malfacile prononcebla, ja, laŭ la regulo
9 de la Fundamenta Gramatiko, ĉiun vorton oni pronocu
tiel, kiel ĝi estas skribita.

Rekomendo de la landonomoj estas tikla afero, kiu
postulas, ke oni pesu multajn faktorojn: kiom tradiciaj kaj
enradikiĝintaj estas la formoj, kiun formon preferas la
koncernaj landanoj, kiom internacie rekonebla estas la
formo, ĉu la formo havas politike evitindajn kromnuancojn
ktp.

La Akademio plurfoje pritraktis demandojn pri landonomoj;
ĝia lasta, daŭre valida rekomendo aperis en la jaro 2009.
Vi povas trovi la Liston de Rekomendataj Landonomoj en
la retejo de la Akademio, kie aperas la formoj kun “finn”
(dum “suom” en ĝi tute ne aperas):

http://akademio-de-esperanto.org/decidoj/landnomoj/listo_de_rekomendataj_landnomoj/index.html

Unu grava faktoro, kiun influas al la elekto de landonomo,
estas la opinio de tiulandaj esperantistoj. Bonvolu noti,
ke la koncerna landa asocio nomiĝas Esperanto-Asocio de
Finnlando. Ambaŭ tiulandaj akademianoj senhezite
preferas kaj rekomendas la formon “Finnlando”. Oni ne
povas nei, ke normale la lingve spertaj landanoj sendube
havas pli da okazoj por uzi la landnomon kaj pli da kialoj
por zorge pripensi sian elekton.

Ni tamen ne neu, ke ekzistas spertaj lingvanoj, eĉ inter
akademianoj, kiuj konsideras la prononcan problemecon
de “Finnlando” pli grava ol la ĝisnunaj kutimoj aŭ preferoj
de la tiulandaj lingvaj spertuloj.

Vian observon pri duoblaj konsonantoj faris ankaŭ aliaj,
tamen la opinio, ke la sama litero en Esperanto neniam
povas aperi dufoje sinsekve, estas evidente erara.

La vorto, kiun vi proponas jam aperas jen kaj jen ĉe iuj
esperantistoj. Ĝi estas registrita en PIV kaj en ReVo:

http://www.reta-vortaro.de/revo/art/suom.html#suom.0o

Se iam okazos rekonsidero de la landnoma listo, tio sendube
estos unu el la argumentoj.

Revenante al la prononcado, oni notu, ke la formoj “Finnujo”
aŭ “Finnio” apenaŭ estas pli malfacile prononceblaj ol,
ekzemple, tute ordinaraj kunmetaĵoj “sennuba” aŭ
“sennikotina”.

Rilate la pli langrompan formon “Finnlando”, mi ricevis
jenan klarigon de la Sekcio pri Prononco:

La ideala maniero prononci la vorton “Finnlando” estas prononci ĝin
tiel, kiel ĝi estas skribata, do per du sinsekvaj N-oj. La plej
rekomendinda maniero praktike realigi la du sinsekvajn N-ojn en
“Finnlando” estas sen parolpaŭzo aŭ malfermo de la buŝkanalo inter la du
N-oj, kio signifas, ke la du N-oj praktike sonas kiel unu longa N.

Evidente por multaj homoj ne estas facile prononce kaj aŭde distingi la
vortojn “Finnlando” (prononcatan laŭ la ĉi-antaŭa rekomendo) kaj
“Finlando” (malofta, sed Zamenhofa sinonimo de “Finnlando”) aŭ
“finlando” (= “lando de fino”, maloftega kunmetaĵo). Sed la risko de
efektivaj miskomprenoj ŝajnas praktike nula.

Amike,
-Aleksandro
—–
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

----

=== Pri la prepozicio “dum” kaj (denove!) pri esperantigo de propraj nomoj ===

Publikigita la 23an de Februaro 2014 de Aleksandro Shlafer
<pre>DEMANDO [2014.02.02]

Estimataj gesamideanoj!

Mi petas vin respondi al la jenaj 2 demandoj.

1. Mi malkovris malkoheraĵon inter la esenco de difino
de la prepozicio “dum” kaj tiu de la tieaj ilustraj ekzemeploj
en PIV: laŭ la difino ĝi uzendas antaŭ vortoj de TEMPO,
dum en la ekzemploj ĝi staras antaŭ vortoj de AGO aŭ STATO.
Do, ĉu mi agas malĝuste, se mi (en mia nun preparata lernolibro)
aplikas la duan interpret-manieron (menciante la nunan principon,
kiel alternativan)?

2. Mi opinias korektenda la nun pli-malpli validan (kaj simile
aprobatan) principon pri la ortografio de propraj nomoj,
pli precize la normon meti la literon “-o” finen de tiaj nomoj
(Budapeŝto, Ŝekspiro k.s.), ĉar ĉi tiu sistemo estas ne universale
aplikata kaj, krome, tiel la indentigo de la nomoj iĝas pli malfacila
ol sen ĝi. Ĉu vi kategorie malkonsilus la principon skribi ĉi tiajn
(kaj geografiajn, kaj personajn) nomojn sen la finaĵo -o?
</pre>

'''RESPONDO'''

Kara samideano,

1. Fakte la difino de la prepozicio “dum” en PIV estas jena:

Prepozicio, montranta la tempon, en kies daŭro io okazas.

Ĉi tie estas nenio pri “vortoj de tempo”, nur pri “la tempo,
en kies daŭro io okazas”. Ni do konkludas, ke via rezonado
baziĝas sur miskompreno.

2. Bonvolu noti, ke lastatempe aperis rekomendoj
de la Akademio pri la uzado de propraj nomoj en Esperanto.

http://akademio-de-esperanto.org/oficialaj_informoj/oficialaj_informoj_22_2013.html

Tiuj rekomendoj priskribas tri metodojn, inter kiuj oni
povas elekti. Ni opinias, ke ne estas prudente rekomendi
en lernolibro nur unu metodon.

Amike,
-Aleksandro
—–
Alexander Shlafer
Direktoro de la Lingva Konsultejo de la Akademio de Esperanto

----

=== Kio do estas detektilo? ===

Publikigita la 23an de Februaro 2014 de Aleksandro Shlafer
<pre>DEMANDO [2013.12.28]

Estimataj konsultejanoj,

Okaze mi trafoliumis mian PIV (eldono-jaro 1981)
kaj serĉis difinon por la nocio “detektilo” – laŭdevene
signifanta “malkovrilo”.

Nacilingvaj enciklopedioj sub “detector”, “Detektor”,
“détecteur” vicigas tutan faskon da aplikoj, t.e. por
aparatoj por trovi, indiki aŭ mezuri plej diversajn
teknikajn parametrojn: radiadon, partiklojn,
fumon, gason, sisman aktivecon, metalojn, mensogojn
(jes, tiu ĉi lasta ne estas teknika parametro).
Ĉiuj harmonias kun la origina senco de la vorto.

La nacilingvaj enciklopedioj mencias ankaŭ jenan
signifon: aparato, kiu reakiras signalon el peramplitude
modulita frekvenco de elektromagnetaj ondoj.

PIV parolas pri “aparato aŭ organo taŭga por indiki la
ekziston de elektromagnetaj ondoj, baziĝanta sur
rektifefiko”. Mi ne aŭdis pri tia aparato kaj opinius ĝin
senutila, ĉar elektromagnetaj ondoj estas niaj konstantaj
akompanantoj kaj ilian ekziston ni povas anticipi. Eble
utilas mezuri ilian forton kaj karakteron.

Tamen eble temas ne temas pri la transportmedio de la
elektromagneta ondo mem, sed pri la informo, kiun ĝi
transportas. Se PIV celas tian arkaikan radiofonon,
tiam la difino estas misgvida. Sed iel ajn, PIV toleras
nur tiun unu obskuran difinon.

Priskribante trakmuntitan instalaĵon, kiu indikas pasantajn
trajnaksojn por ebligi kontrolon de kompleta trapaso tra
blokadsekcio, mi, kiel purisma esperantisto, evitas la
esprimon “aksdetektilo” kaj serĉas sinonimojn kiel “
-eltrovilo, -malkaŝilo, -malkovrilo, -sentilo, -indikilo,
-kontrolilo, -anoncilo …” kaj iom envias la nacilingvanojn.

Mia demando nun estas: Ĉu mi nur bezonas havigi
aktualan eldonon de PIV aŭ ĉu necesas ankoraŭ
debato pri tiu – mi petas pardonon – stranga difino?
</pre>

'''RESPONDO'''

Kara samideano,

La Nova PIV (ekde 2002) difinas detektilon jene:
“Aparato aŭ organo por indiki la ekziston de
elektromagnetaj ondoj: dioda detektilo; kristala
detektilo; magneta detektilo.”

Laŭ la uz-ekzemploj, ni konkludas, ke la aŭtoroj
de PIV celis NUR iaspecajn arĥaikajn teĥnikaĵojn.

Estas tute eble, ke la difino estas tro malklara el
faka vidpunkto, sed en la Lingva Konsultejo ne
troviĝas rektaj ĉi-rilataj fakuloj por diri tion
kun certeco. Verŝajne do ankoraŭ necesas
debato pri tiu difino en PIV, ankaŭ ĉar PIV tute ne
mencias aliajn eventualajn uzojn de la vorto
“detektilo”.

Bonvolu noti, ke PIV ne estas verkita aŭ kontrolita
de la Akademio, eĉ se kelkaj Akademianoj kontribuis
al ĝi, kaj ke “detekt” NE estas radiko oficiala.

Kaj koncerne vian komenton pri “aksdetektilo”:
ĉu la scio, ke PIV rekomendas uzi la vorton “nombrilo”
por aparatoj, kiuj mezuras kvantan valoron,
moderigos vian envion al “nacilingvanoj”? ;)

Amike,
-Aleksandro
—–
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

* Iru '''<-''' Al [[Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 10)]]       Iru al [[Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 8)]] '''->'''

Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 9)

2016-08-17T11:53:56Z

Sudastelaro:

* Reiru al la [[Ĉefpaĝo]]
<hr>
 

'''<- Al [[Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 10)]] '''       '''Al [[Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 8)]] ->'''

=== Pri “ĉef-” kaj interpunkcio ===

Publikigita la 17an de Aŭgusto 2014 de Aleksandro Shlafer
<pre>DEMANDO [2014.07.10]

Saluton el Ukrainio!

Mi havas du demandojn:

(1) Ĉu Esperanto havas prefikso “ĉef-”?
(2) Kia estas Esperanta interpunkcio?

Dankon por via respondo!
</pre>

'''RESPONDO'''

1. Jes, Esperanto havas prefikson “ĉef-” kun la signifo
“la plej grava, la plej altranga”. La vortojn “ĉefo”
(“la plej grava aŭ altranga persono”), “ĉefa”
(“plej grava”, “plej altranga”, “precipa”) kaj “ĉefe”
(“plej grave”, “precipe”, “antaŭ ĉio”) oni povas konsideri
derivaĵoj de la prefikso “ĉef-”.

2. La ĉefa funkcio de interpunkcio estas faciligi
komprenon de la teksto. Kvankam en Esperanto
ne ekzistas plene fiksita normo aŭ severaj reguloj pri
interpunkcio, grava kolekto de interpunkciaj reguloj
aperis, ekzemple, en la klasika Plena Analiza Gramatiko
(PAG) de K. Kalocsay kaj G. Waringhien (paragrafoj 7-16).
PAG, interalie, diras, ke “la la interpunkciado de Zamenhof
ne estas tute unueca”, sed, ke “oni povas konstati
en liaj verkoj kaj en la verkoj de bonaj Esperantaj aŭtoroj
certajn tendencojn, baze de kiuj nun jam oni povas fiksi
la Esperantan interpunkciadon, se ne en ĉiuj detaloj,
almenaŭ en ĝiaj ĉefaj trajtoj”.

Inter la rete alireblaj tekstoj pri la Esperanta iterpunkcio menciindas
ĉefe la jenaj du:

(A) La sekcio pri neelparolataj helpsignoj en la Plena Manlibro de
Esperanta Gramatiko de Bertilo Wennergren, kiu enhavas koncizan
superrigardon pri la ĉefaj funkcioj de la diversaj interpunkciaj signoj
kaj kelkajn tipografiajn rimarkojn:

http://bertilow.com/pmeg/skribo_elparolo/skribo/helposignoj.html

(B) La rekomendaro pri interpunkcio en la redakcia retejo de la revuo
“Monato”, kiu donas rekomendojn koncerne kelkajn detalojn, pri kiuj la
ĝenerala lingvouzo ne estas tute unueca:

http://www.esperanto.be/fel/mon/mon_konv.php#inter

Amike,
-Aleksandro
—–
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

----

=== Ĉu eblas morti teruran morton? ===

Publikigita la 13an de Julio 2014 de Aleksandro Shlafer
<pre>DEMANDO [2014.05.29]

Al la Konsultejo de Akademio de Esperanto
—————————————————————

Ĉu la suba uzo de la verbo “morti” estas gramatike senerara?

Kial vi ne informis nin, kiam vi eksciis, ke du personoj
mortis teruran morton tie je proksimume la sama tempo?

Laŭ PIV “morti” estas verbo netransitiva.
Kiel do estas eble, ke “terura morto” estas en akuzativo?

</pre>

RESPONDO

Kara samideano,

La regulo 14 de la Fundamenta Gramatiko provizas respondon
al via demando:

Ĉiu prepozicio havas difinitan kaj konstantan signifon;
sed se ni devas uzi ian prepozicion kaj la rekta senco ne
montras al ni, kian nome prepozicion ni devas preni, tiam
ni uzas la prepozicion “je”, kiu memstaran signifon ne havas.
[...] Anstataŭ la prepozicio “je” oni povas uzi ankaŭ la
akuzativon sen prepozicio.

Prepoziciajn formojn kun diversaj prepozicioj, kiuj esprimas
sencon similan al via ekzemplo, ilustras jenaj citaĵoj:

Mia onklo ne mortis per natura morto
[§39 de la Fundamenta Ekzercaro]

ŝi mortos de natura morto
[Henryk Sienkiewicz. Quo vadis? Esperantigo de Lidia Zamenhof]

Ni do estas en la situacio priskribita en la citita fundamenta
regulo, kiu tial permesas uzi la formon “morti teruran morton”.

Bonvolu noti, ke “morti” ne estas la sola verbo markita
netransitiva en PIV, kiu allasas tiajn formojn.

Jen, ekzemple, kelkaj samtipaj specimenaj citaĵoj kun la verbo “vivi”:

Ni vivis vivon de nomadoj

ŝi vivis ekzistadon tute neordinaran

malklara rojo vivis siajn lastajn tagojn

Iliaj gepatroj vivis, laboris, fartis bone aŭ malbone, amis kaj
geedziĝis, ekhavis infanojn, vivis sian tempon kaj fine mortis.

Memkompreneble, ankaŭ aliaj verboj markitaj en vortaroj
netransitivaj permesas similajn formojn. Jen du ekzemploj:

Mi ĝojas vian feliĉon

ĉiuj dormis profundan dormon

Amike,
-Aleksandro
—–
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

----

=== Pri “arkao”, PIV kaj retaj vortaroj ===

Publikigita la 9an de Julio 2014 de Aleksandro Shlafer
<pre>DEMANDO [2014.06.04]

Saluton!

Zamenof diris: (Laŭ vortaro.net: reta PIV) “Kun la tempo
la formo nova iom post iom elpuŝos la formon malnovan,
kiu fariĝos arkao.” Ĉu vi povas konfirmi, ke la vorto
“arkaa” ekzistas kaj ke io arkaa estas arkao.
Kio estas la diferenco inter “arkao” kaj “arkaaĵo”?
Kion signifas “arkaismo”?
(Parenteze: kial la sufikso estas “ism”?)

Dua demando: en prelego pri la Akademio de Esperanto
(dum la kongreso de Esperanto-France en Ĉamberio)
Brian Moon, diris ke PIV, t.e. vortaro.net ne estas sub
la kontrolado de la Akademio. Tamen en ĉiuj asociaj
kunvenoj oni uzas PIV. Ĉu vere?

Tria demando: kiam oni serĉas en la Akademia Vortaro,
oni ne trafas al simpla vortaro, t.e. vortoj kun iliaj difinoj,
sed al malsimplaĵoj. Ŝajnas ke tiu vortaro ne taŭgas al
baza Esperantisto. Ĉu vi povas konsili al mi retan vortaron,
facile konsulteblan kaj oficialigitan de la Akademio?

Mi estas baza esperantisto, bonvolu respondi simple.
Anticipan dankon!
</pre>

'''RESPONDO'''

1. La citaĵo, kiun vi trovis en la reta PIV, estas erara.

La koncerna frazo aperas en la Antaŭparolo al la Fundamento
de Esperanto kaj tekstas jene:

Kun la tempo la formo nova iom post iom elpuŝos
la formon malnovan, kiu fariĝos arĥaismo,
kiel ni tion ĉi vidas en ĉiu natura lingvo.

Bonvolu noti, ke “ism” en la oficiala formo “arĥaismo”
(aŭ en ĝia variaĵo “arkaismo”) ne estas sufikso, sed
parto de la nedividebla oficiala radiko “arĥaism-”
(respektive “arkaism-”).

La radiko “arĥa-” (aŭ ĝia variaĵo “arka-”) ne estas oficiala,
kaj, eĉ se vi uzas tiun radikon, la formo “arĥao” (aŭ “arkao”)
ne havas la sencon, kiun vi atribuas al ĝi (arĥaaĵo, samsenca
kun la vorto “arĥaikaĵo”, bazita sur oficiala radiko “arĥaik-”,
kaj kun la vorto “arĥaismo”).

2. La respondo de Brian Moon al via dua demando estas
tute prava: neniu eldono de PIV (Plena Ilustrita Vortaro), papera
aŭ reta, estis kontrolita aŭ aprobita de la Akademio de Esperanto,
kvankam akademianoj (private, ne en la nomo de la Akademio)
partoprenis en ĝia kreado.

3. Responde al via tria demando: la Akademia Vortaro
efektive ne celas bazajn Esperantistojn. Bedaŭrinde, pli simpla
oficiala reta vortaro ne ekzistas. Se vi serĉas simplan retan
(sed ne nepre oficialan) vortaron, eble ReVo (Reta Vortaro)
kontentigos vin: http://www.reta-vortaro.de/revo/

Kvankam nek PIV, nek ReVo estis verkitaj aŭ aprobitaj
de la Akademio de Esperanto, la oficialaj vortoj estas klare
markitaj en ambaŭ vortaroj: konsultante ilin, vi vidos,
kiuj vortoj estas oficialaj. Estas notinde, ke la indikoj pri
oficialeco estas pli ĝisdataj en ReVo ol en PIV.

Amike,
-Aleksandro
—–
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

----

=== Ĉu estas havebla la plena listo de ĉiuj oficialaj elementoj? ===

Publikigita la 15an de Majo 2014 de Aleksandro Shlafer
<pre>DEMANDO [2014.04.30]

Al la Konsultejo de Akademio de Esperanto
—————————————————————

Saluton!
Ĉu estas iel havebla la plena listo de ĉiuj oficialaj elementoj,
kun indiko de la OA en kiu ili aperis?
</pre>

'''RESPONDO'''

Kara samideano,

En la interreta Akademia Vortaro
( http://akademio-de-esperanto.org/akademia_vortaro )
oni trovas ĉiujn fundamentajn kaj oficialajn elementojn.
Se oni volas vidi liston de ĉiuj elementoj, oni enmetu
asteriskon (*) en la serĉkampon kaj klaku sur ekranbutono “Ek!”.
Por vidi ĉiujn oficialajn tradukojn kaj difinojn, oni unue
devas fari jesajn ekranelektojn dekstre de la paĝo.

La tabelo, kiu tiam aperas, montras la fundamentajn
kaj oficialajn elementojn en alfabeta ordo, kaj aldone,
en la tria kolumno, informas pri tio, ĉu temas pri
fundamenta radiko, kaj se ne, en kiu OA ĝi estis oficialigita.

Se oni volas vidi apartan liston de individuaj Oficialaj
Aldonoj aŭ la liston de nur fundamentaj elementoj,
oni devas aparte elekti en la menuo apud “Limigi al:”
la menueron kun la nomo de limigo-kriterio: unu el
la Oficialaj Aldonoj, “Fundamentaj elementoj” ktp.
Tiel oni povas ricevi apartan liston por ĉiu Oficiala
Aldono kaj la liston de fundamentaj elementoj.

Oni atentu ankaŭ la klarigojn pri la Akademia Vortaro ĉe

http://akademio-de-esperanto.org/akademia_vortaro/klarigoj.html

- precipe la klarigojn en la sekcio “Notoj pri problemaj okazoj”.

Amike,
-Aleksandro
—–
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

----

=== Pri kunskribado de bazaj numeraloj ===

Publikigita la 5an de Marto 2014 de Aleksandro Shlafer
<pre>DEMANDO [2014.02.18]

Al la Konsultejo de Akademio de Esperanto
—————————————————————

Ĉu ekzistas akademia regulo pri la kunskribo
de bazaj numeraloj? Kiu formo estas bona:

“du mil dek kvar” aŭ “dumil dek kvar”?
</pre>
'''RESPONDO'''

Kara samideano,

La unua formo!

La regulo numero 4 de la Fundamenta Gramatiko
diras interalie, ke la dekojn kaj centojn oni formu
per simpla kunigo de la numeraloj.

Tiu ĉi regulo ne mencias milojn, kaj ekzistas
kialo por ne kunskribi ilin: antaŭ “mil” povas stari
ĉio inter “du” (aŭ eĉ “unu”, kiu estas nedeviga) kaj
“naŭcent naŭdek naŭ”. Se do oni kunskribus ankaŭ
milojn, tiam oni devus skribi, ekzemple, 987 000 jene:
“naŭcentokdeksepmil”, dum la ĝusta skribo “naŭcent
okdek sep mil” estas kaj konforma kun la laŭfundamenta
“naŭcent okdek sep”, kaj sendube pli legebla kaj
prononcebla.

En la praktiko, oni, memkompreneble, preskaŭ ĉiam
skribas tiel grandajn nombrojn per ciferoj: 987 000.

Amike,
-Aleksandro
—–
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

----

=== Pri la nomoj de batalartoj ===

Publikigita la 3an de Marto 2014 de Aleksandro Shlafer
<pre>DEMANDO [2014.02.02]

Al la Konsultejo de Akademio de Esperanto
—————————————————————

Mi salutas vin, honorindaj S-roj Akademianoj,

Ĉi-sube mi prezentas al vi du rimarkindajn informojn
kaj personajn dubojn:

Ĉe PIV ekzistas la vorto “skermo”. Ĝi specife signifas
“Batalo per spado, glavo, sabro, bajoneto.”, ne gravas
ĉu temas pri la itala skermado, la franca skermado
aŭ alispeca. Sed, laŭ mia persona perspektivo, la filipina
batalarto nomata Kali, Arnis kaj Eskrima ne temas
nur pri simpla tekniko de skermado, sed ja pri pli kompleta
batalarto, plena je teknikoj kun kaj sen armiloj.

Kelkaj grupoj nomas ĝin en la angla “FMA – Filipino
Martial Arts”, la Filipinaj Batalartoj. Ne temas pri pluraj
batalartoj, sed ja pri pluraj teknikoj de la sama batallarto,
do la taŭga vorto por ĝi devus esti kreita kaj aldonita al
PIV-o. Mi mem proponus Eskrimo laŭ la formo neoficiala
kaj kutime uzata en la Vikipedio.

Ankaŭ ekzistas la tekniko pri memdefendo kreita dum la
deknaŭa jarcento de la S-ro Edward William Barton-Wright,
arto tiam nomata Bartitsu, ĝi estis ja menciita en grava
verko de la sinjoro Arthur Conan Doyle, en la libro “Aventuro
de la Malplena Domo” – Ŝerloko Holmso, kie ĝi aperas erare
tajpita kiel “Baritsu”. Tiu grava tekniko ekde la lastaj
dekjaroj reviviĝas en la sportaj kluboj. Ĉu ne indas aldoni
la vorton Bartitsuo, formo simila al la ekzistanta Ĵuĵicuo,
al nia vortaro?

Kiel peti al la Akamemio pri oficialigoj?

Mi antaŭdankas pro via atento.
</pre>

'''RESPONDO'''

Kara samideano,

Unue, bonvolu noti, ke PIV ne estas verkita aŭ kontrolita de
la Akademio, eĉ se kelkaj Akademianoj kontribuis al ĝi.

Neniu el konsultejanoj estas spertulo aŭ entuziasmulo
pri skermado aŭ batalartoj. Tamen, el pure lingva vidpunkto,
ni opinias, ke ne ekzistas faktoroj, kiuj malebligus la formojn
“eskrim/o” aŭ “bar(t)icu/o”; tiu ĉi lasta formo estas preferinda
pro la precedenca formo “ĵuĵicu/o”, alia speco de japana
luktosporto kaj batalarto.

Rilate vian demandon pri oficialigoj, estas grave kompreni,
ke la Akademio kutime oficialigas nur vortojn jam firme
enradikiĝintajn en la lingvo.

Amike,
-Aleksandro
—–
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

----

=== Pri fonduso/fondumo/fondaĵo kaj komunumo/komunaĵo ===

Publikigita la 2an de Marto 2014 de Aleksandro Shlafer
<pre>DEMANDO [2013.11.10]

Al la Konsultejo de Akademio de Esperanto
—————————————————————
Ĉu vi povas klarigi la diferencon inter la vortoj
“fonduso”, “fondumo” kaj “fondaĵo”, kaj inter
Eŭropa Komunumo kaj Eŭropa Komunaĵo?
</pre>

'''RESPONDO'''

Kara samideano,

1. Kvankam ne ekzistas preta “oficiala”, “aprobita” distingo,
en la praktika uzado la vortoj “fondaĵo”, “fonduso” kaj
“fondumo” servas por nomi grupon de malsamaj realaĵoj,
kiuj signife varias de lando al lando.

Unue, bonvolu noti, ke “fondaĵo” estas regula derivaĵo
de la fundamenta radiko “fond”, dum “fonduso” estas
neoficiala kaj nederivita.

Ĝenerale, organizaĵoj/establaĵoj/establejoj plejparte nomiĝas
“fondaĵoj” (regula derivaĵo de la verbo “fondi”), dum la formon
“fonduso”, se oni entute uzas ĝin, oni plejparte uzas nur por
nomi apartan kapitalon aŭ konton: laŭ PIV, “fonduso” estas
ekonomika kaj financa termino kun la signifo “kapitalo destinita
por aparta difinita celo”. Tamen eĉ por tiu signifo oni tre ofte
uzas la vorton “fondaĵo”, kiel faras Universala Esperanto-Asocio
pri siaj fondaĵoj, Fondaĵo Canuto ktp.

La vorton “fondumo” oni kelkfoje renkontas en la nomoj aliokaze
nomeblaj “fondaĵo”. Ni ne certas, kian precize nuancon oni volas
esprimi kontraste al “fondaĵo”. Eble la komunlingva “fondaĵo”
ŝajnas tro ĝenerala al tiuj, kiuj preferas uzi la vorton “fondumo”.
Alia ebla klarigo: oni evitas la formon “fondaĵo” en la nomo de
jure registrota organizaĵo por eviti la literon “ĵ”, kiu povas esti
miskompostita en gentalingvaj juraj dokumentoj.

La esperantlingva klarigo “Fondumo Esperanto estas fondaĵo,
establita en la 1955a jaro”, kiun ni trovis, supozeble konfirmas
tiun ĉi konjekton.

Ŝajnas, ke la uzo de la formo “fondumo” estas malofta kaj ne
plioftiĝis dum la lastaj jardekoj.

2. Pri Eŭropa Komunumo/Komunaĵo necesas enkonduka klarigo.

La strukturoj, kiujn starigis la traktatoj de Parizo kaj poste de Romo,
antaŭantojn de la nuna Eŭropa Unio, povas esti ĝuste nomataj
en Esperanto NUR “Eŭropa Komunumo” (EK pri Karbo kaj Ŝtalo,
EK pri Ekonomio, EK pri Atomenergio), ĉar la nomoj en la diversaj
fondolingvoj konscie uzis la vortojn “Communauté, Gemeinschaft,
Communità, Gemeenschap” (kaj simile en la poste oficialiĝintaj
lingvoj), kies normala ekvivalento en Esperanto estas “komunumo”.

Malgrau tio, dum multaj jaroj disvastiĝis la misnomo “Eŭropa
Komunaĵo”, kiun iuj propagandis kun la preteksto, ke necesas
distingi inter tia “komunumo” kaj la aliaj signifoj de la esperanta
vorto (ĉefe: la loka administra unuo, nomata ankaŭ “municipo”).
Tio estis serioza argumento, sed tiel montriĝis fundamenta
miskompreno pri tio, kio estas aŭ celas esti “Eŭropa Komunumo”.
La normala signifo de “komunaĵo” en Esperanto estas “io kumune
posedata” aŭ “komune posedata trajto”. Sed tio, kion kreis la
eŭropaj traktatoj ne estas posedaĵo de ĝiaj membroj: ĝi _konsistas
el_ siaj membroj, do estas esence _komunumo_.

Bonvolu noti, ke en la jaro 1990 la Akademio komentis pri derivaĵoj
de “komuna”:

http://www.akademio-de-esperanto.org/decidoj/derivajhoj_komuna.html

Amike,
-Aleksandro
—–
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

----

=== Pri “Finnlando” ===
>
Publikigita la 2an de Marto 2014 de Aleksandro ShlaferDEMANDO [2013.10.31]

Saluton, gesinjoroj,

Mi volas prezenti vorto-proponon.

Mi trovas, ke la vorto “Finnlando” ne estas bona, ĉar,
laŭ mia opinio, duoblaj konsonantoj ne apartenas
al Esperanto.

Mia propono estas adapti la finnan vorton “suomi”:
tiam oni povos uzi la vortojn “suomo” (= finno),
Suomio (= Finnlando) ktp.

Dankegon pro via klopodo!
</pre>

'''RESPONDO'''

Kara samideano,

Dankon pro via sugesto!

Eble vi jam konstatis, ke la sama ideo venis ankaŭ al
aliaj esperantistoj, verŝajne ĉar la formo “Finnlando”
estas efektive malfacile prononcebla, ja, laŭ la regulo
9 de la Fundamenta Gramatiko, ĉiun vorton oni pronocu
tiel, kiel ĝi estas skribita.

Rekomendo de la landonomoj estas tikla afero, kiu
postulas, ke oni pesu multajn faktorojn: kiom tradiciaj kaj
enradikiĝintaj estas la formoj, kiun formon preferas la
koncernaj landanoj, kiom internacie rekonebla estas la
formo, ĉu la formo havas politike evitindajn kromnuancojn
ktp.

La Akademio plurfoje pritraktis demandojn pri landonomoj;
ĝia lasta, daŭre valida rekomendo aperis en la jaro 2009.
Vi povas trovi la Liston de Rekomendataj Landonomoj en
la retejo de la Akademio, kie aperas la formoj kun “finn”
(dum “suom” en ĝi tute ne aperas):

http://akademio-de-esperanto.org/decidoj/landnomoj/listo_de_rekomendataj_landnomoj/index.html

Unu grava faktoro, kiun influas al la elekto de landonomo,
estas la opinio de tiulandaj esperantistoj. Bonvolu noti,
ke la koncerna landa asocio nomiĝas Esperanto-Asocio de
Finnlando. Ambaŭ tiulandaj akademianoj senhezite
preferas kaj rekomendas la formon “Finnlando”. Oni ne
povas nei, ke normale la lingve spertaj landanoj sendube
havas pli da okazoj por uzi la landnomon kaj pli da kialoj
por zorge pripensi sian elekton.

Ni tamen ne neu, ke ekzistas spertaj lingvanoj, eĉ inter
akademianoj, kiuj konsideras la prononcan problemecon
de “Finnlando” pli grava ol la ĝisnunaj kutimoj aŭ preferoj
de la tiulandaj lingvaj spertuloj.

Vian observon pri duoblaj konsonantoj faris ankaŭ aliaj,
tamen la opinio, ke la sama litero en Esperanto neniam
povas aperi dufoje sinsekve, estas evidente erara.

La vorto, kiun vi proponas jam aperas jen kaj jen ĉe iuj
esperantistoj. Ĝi estas registrita en PIV kaj en ReVo:

http://www.reta-vortaro.de/revo/art/suom.html#suom.0o

Se iam okazos rekonsidero de la landnoma listo, tio sendube
estos unu el la argumentoj.

Revenante al la prononcado, oni notu, ke la formoj “Finnujo”
aŭ “Finnio” apenaŭ estas pli malfacile prononceblaj ol,
ekzemple, tute ordinaraj kunmetaĵoj “sennuba” aŭ
“sennikotina”.

Rilate la pli langrompan formon “Finnlando”, mi ricevis
jenan klarigon de la Sekcio pri Prononco:

La ideala maniero prononci la vorton “Finnlando” estas prononci ĝin
tiel, kiel ĝi estas skribata, do per du sinsekvaj N-oj. La plej
rekomendinda maniero praktike realigi la du sinsekvajn N-ojn en
“Finnlando” estas sen parolpaŭzo aŭ malfermo de la buŝkanalo inter la du
N-oj, kio signifas, ke la du N-oj praktike sonas kiel unu longa N.

Evidente por multaj homoj ne estas facile prononce kaj aŭde distingi la
vortojn “Finnlando” (prononcatan laŭ la ĉi-antaŭa rekomendo) kaj
“Finlando” (malofta, sed Zamenhofa sinonimo de “Finnlando”) aŭ
“finlando” (= “lando de fino”, maloftega kunmetaĵo). Sed la risko de
efektivaj miskomprenoj ŝajnas praktike nula.

Amike,
-Aleksandro
—–
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

----

=== Pri la prepozicio “dum” kaj (denove!) pri esperantigo de propraj nomoj ===

Publikigita la 23an de Februaro 2014 de Aleksandro Shlafer
<pre>DEMANDO [2014.02.02]

Estimataj gesamideanoj!

Mi petas vin respondi al la jenaj 2 demandoj.

1. Mi malkovris malkoheraĵon inter la esenco de difino
de la prepozicio “dum” kaj tiu de la tieaj ilustraj ekzemeploj
en PIV: laŭ la difino ĝi uzendas antaŭ vortoj de TEMPO,
dum en la ekzemploj ĝi staras antaŭ vortoj de AGO aŭ STATO.
Do, ĉu mi agas malĝuste, se mi (en mia nun preparata lernolibro)
aplikas la duan interpret-manieron (menciante la nunan principon,
kiel alternativan)?

2. Mi opinias korektenda la nun pli-malpli validan (kaj simile
aprobatan) principon pri la ortografio de propraj nomoj,
pli precize la normon meti la literon “-o” finen de tiaj nomoj
(Budapeŝto, Ŝekspiro k.s.), ĉar ĉi tiu sistemo estas ne universale
aplikata kaj, krome, tiel la indentigo de la nomoj iĝas pli malfacila
ol sen ĝi. Ĉu vi kategorie malkonsilus la principon skribi ĉi tiajn
(kaj geografiajn, kaj personajn) nomojn sen la finaĵo -o?
</pre>

'''RESPONDO'''

Kara samideano,

1. Fakte la difino de la prepozicio “dum” en PIV estas jena:

Prepozicio, montranta la tempon, en kies daŭro io okazas.

Ĉi tie estas nenio pri “vortoj de tempo”, nur pri “la tempo,
en kies daŭro io okazas”. Ni do konkludas, ke via rezonado
baziĝas sur miskompreno.

2. Bonvolu noti, ke lastatempe aperis rekomendoj
de la Akademio pri la uzado de propraj nomoj en Esperanto.

http://akademio-de-esperanto.org/oficialaj_informoj/oficialaj_informoj_22_2013.html

Tiuj rekomendoj priskribas tri metodojn, inter kiuj oni
povas elekti. Ni opinias, ke ne estas prudente rekomendi
en lernolibro nur unu metodon.

Amike,
-Aleksandro
—–
Alexander Shlafer
Direktoro de la Lingva Konsultejo de la Akademio de Esperanto

----

=== Kio do estas detektilo? ===

Publikigita la 23an de Februaro 2014 de Aleksandro Shlafer
<pre>DEMANDO [2013.12.28]

Estimataj konsultejanoj,

Okaze mi trafoliumis mian PIV (eldono-jaro 1981)
kaj serĉis difinon por la nocio “detektilo” – laŭdevene
signifanta “malkovrilo”.

Nacilingvaj enciklopedioj sub “detector”, “Detektor”,
“détecteur” vicigas tutan faskon da aplikoj, t.e. por
aparatoj por trovi, indiki aŭ mezuri plej diversajn
teknikajn parametrojn: radiadon, partiklojn,
fumon, gason, sisman aktivecon, metalojn, mensogojn
(jes, tiu ĉi lasta ne estas teknika parametro).
Ĉiuj harmonias kun la origina senco de la vorto.

La nacilingvaj enciklopedioj mencias ankaŭ jenan
signifon: aparato, kiu reakiras signalon el peramplitude
modulita frekvenco de elektromagnetaj ondoj.

PIV parolas pri “aparato aŭ organo taŭga por indiki la
ekziston de elektromagnetaj ondoj, baziĝanta sur
rektifefiko”. Mi ne aŭdis pri tia aparato kaj opinius ĝin
senutila, ĉar elektromagnetaj ondoj estas niaj konstantaj
akompanantoj kaj ilian ekziston ni povas anticipi. Eble
utilas mezuri ilian forton kaj karakteron.

Tamen eble temas ne temas pri la transportmedio de la
elektromagneta ondo mem, sed pri la informo, kiun ĝi
transportas. Se PIV celas tian arkaikan radiofonon,
tiam la difino estas misgvida. Sed iel ajn, PIV toleras
nur tiun unu obskuran difinon.

Priskribante trakmuntitan instalaĵon, kiu indikas pasantajn
trajnaksojn por ebligi kontrolon de kompleta trapaso tra
blokadsekcio, mi, kiel purisma esperantisto, evitas la
esprimon “aksdetektilo” kaj serĉas sinonimojn kiel “
-eltrovilo, -malkaŝilo, -malkovrilo, -sentilo, -indikilo,
-kontrolilo, -anoncilo …” kaj iom envias la nacilingvanojn.

Mia demando nun estas: Ĉu mi nur bezonas havigi
aktualan eldonon de PIV aŭ ĉu necesas ankoraŭ
debato pri tiu – mi petas pardonon – stranga difino?
</pre>

'''RESPONDO'''

Kara samideano,

La Nova PIV (ekde 2002) difinas detektilon jene:
“Aparato aŭ organo por indiki la ekziston de
elektromagnetaj ondoj: dioda detektilo; kristala
detektilo; magneta detektilo.”

Laŭ la uz-ekzemploj, ni konkludas, ke la aŭtoroj
de PIV celis NUR iaspecajn arĥaikajn teĥnikaĵojn.

Estas tute eble, ke la difino estas tro malklara el
faka vidpunkto, sed en la Lingva Konsultejo ne
troviĝas rektaj ĉi-rilataj fakuloj por diri tion
kun certeco. Verŝajne do ankoraŭ necesas
debato pri tiu difino en PIV, ankaŭ ĉar PIV tute ne
mencias aliajn eventualajn uzojn de la vorto
“detektilo”.

Bonvolu noti, ke PIV ne estas verkita aŭ kontrolita
de la Akademio, eĉ se kelkaj Akademianoj kontribuis
al ĝi, kaj ke “detekt” NE estas radiko oficiala.

Kaj koncerne vian komenton pri “aksdetektilo”:
ĉu la scio, ke PIV rekomendas uzi la vorton “nombrilo”
por aparatoj, kiuj mezuras kvantan valoron,
moderigos vian envion al “nacilingvanoj”? ;)

Amike,
-Aleksandro
—–
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

'''<- Al [[Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 10)]] '''       '''Al [[Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 8)]] ->'''

Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 10)

2016-08-17T11:47:10Z

Sudastelaro:

* Reiru al la [[Ĉefpaĝo]]
<hr>
 

=== Kiu mordas kiun? ===

Publikigita la 19an de Majo 2015 de Aleksandro Shlafer

<pre>DEMANDO [2015.05.09]

Kiam oni diras “la mordo de la hundo”, ĉu tio signifas,
ke la hundo estas mordanta au mordata?

Dankon!
</pre>

'''RESPONDO'''

Kara samideano,

La prepozicio “de” estas tre vastasenca. Principe, depende
de la kunteksto kaj situacio, eblas ambaŭ signifoj, pri kiuj
vi demandas. Ekzistas pluraj manieroj eviti tian ambiguecon,
se oni celas klarecon.

Estas notinde, ke tiaspeca plursignifeco ekzistas ne nur
en Esperanto, sed en multegaj aliaj lingvoj. Ĝi estis bone
konata jam dum la klasika antikveco.

Preskaŭ ĉiu gramatika priskribo de Esperanto traktas tiun
ĉi temon. Jen referenco al la koncerna loko en la rete
konsultebla Plena Manlibro de Esperanta Gramatiko de
akademiano (kaj membro de la Lingva Konsultejo) Bertilo
Wennergren:

http://bertilow.com/pmeg/gramatiko/rolmontriloj/rolvortetoj/de/aga_o-vorto.html

Amike,
-Aleksandro
—–-
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

----

=== “Mia amiko”? “Amiko mia”? ===

Publikigita la 24an de Aprilo 2015 de Aleksandro Shlafer
<pre>DEMANDO [2014.10.05]

1. Ĉu oni povas uzi posedan pronomon post substantivo
en ordinara Esperanto (ne en beletristiko)?

2. Ĉu la sekvanta frazo estas ĝusta?

Amiko mia venu al mi!
</pre>

'''RESPONDO'''

1. Jes, oni povas meti posedan pronomon post substantivo.
Inter la formoj “mia amiko” kaj “amiko mia” ekzistas stila
aŭ fokusa diferenco, kiun oni povas uzi ne nur en beletristiko,
sed ankaŭ en ĉiutaga, scienca kaj aliaj parol-formoj.

2. La frazo

''Amiko mia venu al mi!''

estas gramatike senerara.

Ni ne povas konfirmi, ke ĝi estas “ĝusta” en la senco, ke ĝi
esprimas la intencitan sencon, ĉar ni ne scias, kion oni
intencis esprimi per tiu ĉi frazo.

Ekzemple, la frazo, pri kiu vi demandas, kaj la frazo

''Amiko mia, venu al mi!''

havas malsamajn sencojn. La senco-diferenco estas simila
al la diferenco inter la frazo

''Dio savu nin!''

kiu esprimas ĝeneralan deziron, ke io okazu, kaj la frazo

''Dio, savu nin!''

kiu esprimas rektan peton/postulon (aŭ preĝon).

Amike,
-Aleksandro
—–-
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

----

=== Kiel esperantigi la anglajn terminojn “hydrogen peroxide” kaj “shungite” ===

Publikigita la 24an de Aprilo 2015 de Aleksandro Shlafer
<pre>
DEMANDO [2015.02.22]

Mi ne povas trovi Esperanto-tradukon de la anglaj vortoj
“hydrogen peroxide” (kemia substanco uzata en medicino)
kaj “shungite” (mineralo de Karelio). Ĉu vi povus helpi al mi?
</pre>

'''RESPONDO'''

La respondo pri H2O2 troveblas kaj en Vikipedio kaj en la (reta) PIV2:

PEROKSIDO. oksido, kies oksigen-enteno estas pli granda ol tiu
de la plej kutima oksido: hidrogena peroksido (aŭ oksigena
akvo), H2O2; natria oksido (Na2O), natria peroksido (Na2O2);
peroksidoj estas ofte malstabilaj k facile malkomponiĝas al
normala oksido k libera oksigeno.

La mineralo klare devas esti “ŝungito”, laŭ la loknomo «Шуньга́»,

bg Шунгит
cs Šungit
de Shungit
en Shungite
fr Shungite
hu Sungit
pl Szungit
ro Shungit
ru Шунгит
uk Шунгіт

Amike,
-Aleksandro
—–-
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

----

=== Kiel esperantigi la anglajn esprimojn ''“Wellness Center”'' kaj ''“wellness weekend”''? ===

Publikigita la 16an de Oktobro 2014 de Aleksandro Shlafer
<pre>DEMANDO [2014.10.03]

Kio estas la Esperanta traduko de “Wellness Center” aŭ
“wellness weekend”?
</pre>

'''RESPONDO'''

“Centro de Bonfartigo” (aŭ “Bonfartiga Centro”) kaj
“bonfartiga semajnofino” respektive. Tiaj tradukoj
estas, laŭ ni, lingve ekvivalentaj al la anglalingvaj
esprimoj el via demando, kvankam evidente malpli kutimaj.

Eble indas mencii, ke oni ne opiniu, ke tiaj mallongaj esprimoj
estas (aŭ devas esti) plenaj kaj detalaj priskriboj de la nocioj,
pri kiuj vi demandas kaj kiuj, krome, signife varias laŭ landoj
kaj (sub)kulturoj. Ili ja povas servi kiel konvenciaj etikedoj
same en Esperanto, kiel en la angla.

Amike,
-Aleksandro
—–-
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

----

=== Pri “do” kaj “ja” ===

Publikigita la 17an de Septembro 2014 de Aleksandro Shlafer
<pre>DEMANDO [2014.09.04]

D-ro Alexander Shlafer
Sekcio Lingva Konsultejo de la AdE
Saluton, estimata s-ano!

Mi kontaktas vin pro la afero, pri kiu mi tre bezonas helpon:
kiam kaj kiel mi devas uzi la konjunkcion “do” kaj la adverbon “ja”?

Mi scias la signifon de tiuj du vortetoj hispanlingve,
sed, kiam mi provas ekuzi ilin mi sentas min malkomforta
kaj sendecida; mi ne trovas la ĝustan momenton
por aligi ilin al mia parolado aŭ skribado; estas malfacile
por mi enigi ilin en frazon – tio okazas neglate al mi.
</pre>

'''RESPONDO'''

Kara samideano,

La uzado de tiuj du vortetoj estas bone klarigita en Plena Manlibro
de Esperanta Gramatiko (PMEG) de Bertilo Wennergren:

http://bertilow.com/pmeg/gramatiko/e-vortecaj_vortetoj/ceteraj/do.html

http://bertilow.com/pmeg/gramatiko/e-vortecaj_vortetoj/ceteraj/ja.html

Amike,
-Aleksandro
—–-
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

----

=== Kial ĉapelitaj literoj ne havas apartajn sekciojn en la vortaro de la Fundamento? ===

Publikigita la 17an de Septembro 2014 de Aleksandro Shlafer

<pre>DEMANDO [2014.08.31]

Saluton!

Mi havas demandeton, kiun vi espereble povos respondi.
En la unua libro, unuaj vortaretoj kaj lernolibroj la ĉapelitaj
literoj ĉiam kiel estas en memstaraj sekcioj en la vortaroj
aŭ vortaretoj. Kial do en la Fundamento ili estas kunigitaj
en la sama sekcio kun la respektivaj neĉapelitaj literoj?
</pre>
'''RESPONDO'''

Kara samideano,

Tio efektive ŝajnas stranga – eĉ kaprica! – unufoja elekto
de Zamenhof.

En ĉiuj versioj de la Unua Libro Zamenhof rezervis por ĉiu
Esperanta litero apartan sekcion. Poste en la Universala
Vortaro li uzis la sistemon, pri kiu vi demandas, kaj post
tio nek Zamenhof, nek iu alia apenaŭ revenis al tiu nekonvena
vortaranĝo.

Ni povas nur konjekti, kial okazis tiu unufoja decido, tamen
nun la afero apenaŭ gravas – ĝi estas nur historia kuriozaĵo.

Amike,
-Aleksandro
—–-
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

== '''Al la [[Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 9)]] ->''' ==

Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 10)

2016-08-17T11:44:57Z

Sudastelaro: Forviŝis la tutan enhavon el la paĝo

Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 9)

2016-08-17T11:42:40Z

Sudastelaro: Sudastelaro movis paĝon Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 10) al Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 9)

* Reiru al la [[Ĉefpaĝo]]
<hr>
 

=== Pri “ĉef-” kaj interpunkcio ===

Publikigita la 17an de Aŭgusto 2014 de Aleksandro Shlafer
<pre>DEMANDO [2014.07.10]

Saluton el Ukrainio!

Mi havas du demandojn:

(1) Ĉu Esperanto havas prefikso “ĉef-”?
(2) Kia estas Esperanta interpunkcio?

Dankon por via respondo!
</pre>

'''RESPONDO'''

1. Jes, Esperanto havas prefikson “ĉef-” kun la signifo
“la plej grava, la plej altranga”. La vortojn “ĉefo”
(“la plej grava aŭ altranga persono”), “ĉefa”
(“plej grava”, “plej altranga”, “precipa”) kaj “ĉefe”
(“plej grave”, “precipe”, “antaŭ ĉio”) oni povas konsideri
derivaĵoj de la prefikso “ĉef-”.

2. La ĉefa funkcio de interpunkcio estas faciligi
komprenon de la teksto. Kvankam en Esperanto
ne ekzistas plene fiksita normo aŭ severaj reguloj pri
interpunkcio, grava kolekto de interpunkciaj reguloj
aperis, ekzemple, en la klasika Plena Analiza Gramatiko
(PAG) de K. Kalocsay kaj G. Waringhien (paragrafoj 7-16).
PAG, interalie, diras, ke “la la interpunkciado de Zamenhof
ne estas tute unueca”, sed, ke “oni povas konstati
en liaj verkoj kaj en la verkoj de bonaj Esperantaj aŭtoroj
certajn tendencojn, baze de kiuj nun jam oni povas fiksi
la Esperantan interpunkciadon, se ne en ĉiuj detaloj,
almenaŭ en ĝiaj ĉefaj trajtoj”.

Inter la rete alireblaj tekstoj pri la Esperanta iterpunkcio menciindas
ĉefe la jenaj du:

(A) La sekcio pri neelparolataj helpsignoj en la Plena Manlibro de
Esperanta Gramatiko de Bertilo Wennergren, kiu enhavas koncizan
superrigardon pri la ĉefaj funkcioj de la diversaj interpunkciaj signoj
kaj kelkajn tipografiajn rimarkojn:

http://bertilow.com/pmeg/skribo_elparolo/skribo/helposignoj.html

(B) La rekomendaro pri interpunkcio en la redakcia retejo de la revuo
“Monato”, kiu donas rekomendojn koncerne kelkajn detalojn, pri kiuj la
ĝenerala lingvouzo ne estas tute unueca:

http://www.esperanto.be/fel/mon/mon_konv.php#inter

Amike,
-Aleksandro
—–
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

----

=== Ĉu eblas morti teruran morton? ===

Publikigita la 13an de Julio 2014 de Aleksandro Shlafer
<pre>DEMANDO [2014.05.29]

Al la Konsultejo de Akademio de Esperanto
—————————————————————

Ĉu la suba uzo de la verbo “morti” estas gramatike senerara?

Kial vi ne informis nin, kiam vi eksciis, ke du personoj
mortis teruran morton tie je proksimume la sama tempo?

Laŭ PIV “morti” estas verbo netransitiva.
Kiel do estas eble, ke “terura morto” estas en akuzativo?

</pre>

RESPONDO

Kara samideano,

La regulo 14 de la Fundamenta Gramatiko provizas respondon
al via demando:

Ĉiu prepozicio havas difinitan kaj konstantan signifon;
sed se ni devas uzi ian prepozicion kaj la rekta senco ne
montras al ni, kian nome prepozicion ni devas preni, tiam
ni uzas la prepozicion “je”, kiu memstaran signifon ne havas.
[...] Anstataŭ la prepozicio “je” oni povas uzi ankaŭ la
akuzativon sen prepozicio.

Prepoziciajn formojn kun diversaj prepozicioj, kiuj esprimas
sencon similan al via ekzemplo, ilustras jenaj citaĵoj:

Mia onklo ne mortis per natura morto
[§39 de la Fundamenta Ekzercaro]

ŝi mortos de natura morto
[Henryk Sienkiewicz. Quo vadis? Esperantigo de Lidia Zamenhof]

Ni do estas en la situacio priskribita en la citita fundamenta
regulo, kiu tial permesas uzi la formon “morti teruran morton”.

Bonvolu noti, ke “morti” ne estas la sola verbo markita
netransitiva en PIV, kiu allasas tiajn formojn.

Jen, ekzemple, kelkaj samtipaj specimenaj citaĵoj kun la verbo “vivi”:

Ni vivis vivon de nomadoj

ŝi vivis ekzistadon tute neordinaran

malklara rojo vivis siajn lastajn tagojn

Iliaj gepatroj vivis, laboris, fartis bone aŭ malbone, amis kaj
geedziĝis, ekhavis infanojn, vivis sian tempon kaj fine mortis.

Memkompreneble, ankaŭ aliaj verboj markitaj en vortaroj
netransitivaj permesas similajn formojn. Jen du ekzemploj:

Mi ĝojas vian feliĉon

ĉiuj dormis profundan dormon

Amike,
-Aleksandro
—–
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

----

=== Pri “arkao”, PIV kaj retaj vortaroj ===

Publikigita la 9an de Julio 2014 de Aleksandro Shlafer
<pre>DEMANDO [2014.06.04]

Saluton!

Zamenof diris: (Laŭ vortaro.net: reta PIV) “Kun la tempo
la formo nova iom post iom elpuŝos la formon malnovan,
kiu fariĝos arkao.” Ĉu vi povas konfirmi, ke la vorto
“arkaa” ekzistas kaj ke io arkaa estas arkao.
Kio estas la diferenco inter “arkao” kaj “arkaaĵo”?
Kion signifas “arkaismo”?
(Parenteze: kial la sufikso estas “ism”?)

Dua demando: en prelego pri la Akademio de Esperanto
(dum la kongreso de Esperanto-France en Ĉamberio)
Brian Moon, diris ke PIV, t.e. vortaro.net ne estas sub
la kontrolado de la Akademio. Tamen en ĉiuj asociaj
kunvenoj oni uzas PIV. Ĉu vere?

Tria demando: kiam oni serĉas en la Akademia Vortaro,
oni ne trafas al simpla vortaro, t.e. vortoj kun iliaj difinoj,
sed al malsimplaĵoj. Ŝajnas ke tiu vortaro ne taŭgas al
baza Esperantisto. Ĉu vi povas konsili al mi retan vortaron,
facile konsulteblan kaj oficialigitan de la Akademio?

Mi estas baza esperantisto, bonvolu respondi simple.
Anticipan dankon!
</pre>

'''RESPONDO'''

1. La citaĵo, kiun vi trovis en la reta PIV, estas erara.

La koncerna frazo aperas en la Antaŭparolo al la Fundamento
de Esperanto kaj tekstas jene:

Kun la tempo la formo nova iom post iom elpuŝos
la formon malnovan, kiu fariĝos arĥaismo,
kiel ni tion ĉi vidas en ĉiu natura lingvo.

Bonvolu noti, ke “ism” en la oficiala formo “arĥaismo”
(aŭ en ĝia variaĵo “arkaismo”) ne estas sufikso, sed
parto de la nedividebla oficiala radiko “arĥaism-”
(respektive “arkaism-”).

La radiko “arĥa-” (aŭ ĝia variaĵo “arka-”) ne estas oficiala,
kaj, eĉ se vi uzas tiun radikon, la formo “arĥao” (aŭ “arkao”)
ne havas la sencon, kiun vi atribuas al ĝi (arĥaaĵo, samsenca
kun la vorto “arĥaikaĵo”, bazita sur oficiala radiko “arĥaik-”,
kaj kun la vorto “arĥaismo”).

2. La respondo de Brian Moon al via dua demando estas
tute prava: neniu eldono de PIV (Plena Ilustrita Vortaro), papera
aŭ reta, estis kontrolita aŭ aprobita de la Akademio de Esperanto,
kvankam akademianoj (private, ne en la nomo de la Akademio)
partoprenis en ĝia kreado.

3. Responde al via tria demando: la Akademia Vortaro
efektive ne celas bazajn Esperantistojn. Bedaŭrinde, pli simpla
oficiala reta vortaro ne ekzistas. Se vi serĉas simplan retan
(sed ne nepre oficialan) vortaron, eble ReVo (Reta Vortaro)
kontentigos vin: http://www.reta-vortaro.de/revo/

Kvankam nek PIV, nek ReVo estis verkitaj aŭ aprobitaj
de la Akademio de Esperanto, la oficialaj vortoj estas klare
markitaj en ambaŭ vortaroj: konsultante ilin, vi vidos,
kiuj vortoj estas oficialaj. Estas notinde, ke la indikoj pri
oficialeco estas pli ĝisdataj en ReVo ol en PIV.

Amike,
-Aleksandro
—–
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

----

=== Ĉu estas havebla la plena listo de ĉiuj oficialaj elementoj? ===

Publikigita la 15an de Majo 2014 de Aleksandro Shlafer
<pre>DEMANDO [2014.04.30]

Al la Konsultejo de Akademio de Esperanto
—————————————————————

Saluton!
Ĉu estas iel havebla la plena listo de ĉiuj oficialaj elementoj,
kun indiko de la OA en kiu ili aperis?
</pre>

'''RESPONDO'''

Kara samideano,

En la interreta Akademia Vortaro
( http://akademio-de-esperanto.org/akademia_vortaro )
oni trovas ĉiujn fundamentajn kaj oficialajn elementojn.
Se oni volas vidi liston de ĉiuj elementoj, oni enmetu
asteriskon (*) en la serĉkampon kaj klaku sur ekranbutono “Ek!”.
Por vidi ĉiujn oficialajn tradukojn kaj difinojn, oni unue
devas fari jesajn ekranelektojn dekstre de la paĝo.

La tabelo, kiu tiam aperas, montras la fundamentajn
kaj oficialajn elementojn en alfabeta ordo, kaj aldone,
en la tria kolumno, informas pri tio, ĉu temas pri
fundamenta radiko, kaj se ne, en kiu OA ĝi estis oficialigita.

Se oni volas vidi apartan liston de individuaj Oficialaj
Aldonoj aŭ la liston de nur fundamentaj elementoj,
oni devas aparte elekti en la menuo apud “Limigi al:”
la menueron kun la nomo de limigo-kriterio: unu el
la Oficialaj Aldonoj, “Fundamentaj elementoj” ktp.
Tiel oni povas ricevi apartan liston por ĉiu Oficiala
Aldono kaj la liston de fundamentaj elementoj.

Oni atentu ankaŭ la klarigojn pri la Akademia Vortaro ĉe

http://akademio-de-esperanto.org/akademia_vortaro/klarigoj.html

- precipe la klarigojn en la sekcio “Notoj pri problemaj okazoj”.

Amike,
-Aleksandro
—–
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

----

=== Pri kunskribado de bazaj numeraloj ===

Publikigita la 5an de Marto 2014 de Aleksandro Shlafer
<pre>DEMANDO [2014.02.18]

Al la Konsultejo de Akademio de Esperanto
—————————————————————

Ĉu ekzistas akademia regulo pri la kunskribo
de bazaj numeraloj? Kiu formo estas bona:

“du mil dek kvar” aŭ “dumil dek kvar”?
</pre>
'''RESPONDO'''

Kara samideano,

La unua formo!

La regulo numero 4 de la Fundamenta Gramatiko
diras interalie, ke la dekojn kaj centojn oni formu
per simpla kunigo de la numeraloj.

Tiu ĉi regulo ne mencias milojn, kaj ekzistas
kialo por ne kunskribi ilin: antaŭ “mil” povas stari
ĉio inter “du” (aŭ eĉ “unu”, kiu estas nedeviga) kaj
“naŭcent naŭdek naŭ”. Se do oni kunskribus ankaŭ
milojn, tiam oni devus skribi, ekzemple, 987 000 jene:
“naŭcentokdeksepmil”, dum la ĝusta skribo “naŭcent
okdek sep mil” estas kaj konforma kun la laŭfundamenta
“naŭcent okdek sep”, kaj sendube pli legebla kaj
prononcebla.

En la praktiko, oni, memkompreneble, preskaŭ ĉiam
skribas tiel grandajn nombrojn per ciferoj: 987 000.

Amike,
-Aleksandro
—–
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

----

=== Pri la nomoj de batalartoj ===

Publikigita la 3an de Marto 2014 de Aleksandro Shlafer
<pre>DEMANDO [2014.02.02]

Al la Konsultejo de Akademio de Esperanto
—————————————————————

Mi salutas vin, honorindaj S-roj Akademianoj,

Ĉi-sube mi prezentas al vi du rimarkindajn informojn
kaj personajn dubojn:

Ĉe PIV ekzistas la vorto “skermo”. Ĝi specife signifas
“Batalo per spado, glavo, sabro, bajoneto.”, ne gravas
ĉu temas pri la itala skermado, la franca skermado
aŭ alispeca. Sed, laŭ mia persona perspektivo, la filipina
batalarto nomata Kali, Arnis kaj Eskrima ne temas
nur pri simpla tekniko de skermado, sed ja pri pli kompleta
batalarto, plena je teknikoj kun kaj sen armiloj.

Kelkaj grupoj nomas ĝin en la angla “FMA – Filipino
Martial Arts”, la Filipinaj Batalartoj. Ne temas pri pluraj
batalartoj, sed ja pri pluraj teknikoj de la sama batallarto,
do la taŭga vorto por ĝi devus esti kreita kaj aldonita al
PIV-o. Mi mem proponus Eskrimo laŭ la formo neoficiala
kaj kutime uzata en la Vikipedio.

Ankaŭ ekzistas la tekniko pri memdefendo kreita dum la
deknaŭa jarcento de la S-ro Edward William Barton-Wright,
arto tiam nomata Bartitsu, ĝi estis ja menciita en grava
verko de la sinjoro Arthur Conan Doyle, en la libro “Aventuro
de la Malplena Domo” – Ŝerloko Holmso, kie ĝi aperas erare
tajpita kiel “Baritsu”. Tiu grava tekniko ekde la lastaj
dekjaroj reviviĝas en la sportaj kluboj. Ĉu ne indas aldoni
la vorton Bartitsuo, formo simila al la ekzistanta Ĵuĵicuo,
al nia vortaro?

Kiel peti al la Akamemio pri oficialigoj?

Mi antaŭdankas pro via atento.
</pre>

'''RESPONDO'''

Kara samideano,

Unue, bonvolu noti, ke PIV ne estas verkita aŭ kontrolita de
la Akademio, eĉ se kelkaj Akademianoj kontribuis al ĝi.

Neniu el konsultejanoj estas spertulo aŭ entuziasmulo
pri skermado aŭ batalartoj. Tamen, el pure lingva vidpunkto,
ni opinias, ke ne ekzistas faktoroj, kiuj malebligus la formojn
“eskrim/o” aŭ “bar(t)icu/o”; tiu ĉi lasta formo estas preferinda
pro la precedenca formo “ĵuĵicu/o”, alia speco de japana
luktosporto kaj batalarto.

Rilate vian demandon pri oficialigoj, estas grave kompreni,
ke la Akademio kutime oficialigas nur vortojn jam firme
enradikiĝintajn en la lingvo.

Amike,
-Aleksandro
—–
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

----

=== Pri fonduso/fondumo/fondaĵo kaj komunumo/komunaĵo ===

Publikigita la 2an de Marto 2014 de Aleksandro Shlafer
<pre>DEMANDO [2013.11.10]

Al la Konsultejo de Akademio de Esperanto
—————————————————————
Ĉu vi povas klarigi la diferencon inter la vortoj
“fonduso”, “fondumo” kaj “fondaĵo”, kaj inter
Eŭropa Komunumo kaj Eŭropa Komunaĵo?

'''RESPONDO'''

Kara samideano,

1. Kvankam ne ekzistas preta “oficiala”, “aprobita” distingo,
en la praktika uzado la vortoj “fondaĵo”, “fonduso” kaj
“fondumo” servas por nomi grupon de malsamaj realaĵoj,
kiuj signife varias de lando al lando.

Unue, bonvolu noti, ke “fondaĵo” estas regula derivaĵo
de la fundamenta radiko “fond”, dum “fonduso” estas
neoficiala kaj nederivita.

Ĝenerale, organizaĵoj/establaĵoj/establejoj plejparte nomiĝas
“fondaĵoj” (regula derivaĵo de la verbo “fondi”), dum la formon
“fonduso”, se oni entute uzas ĝin, oni plejparte uzas nur por
nomi apartan kapitalon aŭ konton: laŭ PIV, “fonduso” estas
ekonomika kaj financa termino kun la signifo “kapitalo destinita
por aparta difinita celo”. Tamen eĉ por tiu signifo oni tre ofte
uzas la vorton “fondaĵo”, kiel faras Universala Esperanto-Asocio
pri siaj fondaĵoj, Fondaĵo Canuto ktp.

La vorton “fondumo” oni kelkfoje renkontas en la nomoj aliokaze
nomeblaj “fondaĵo”. Ni ne certas, kian precize nuancon oni volas
esprimi kontraste al “fondaĵo”. Eble la komunlingva “fondaĵo”
ŝajnas tro ĝenerala al tiuj, kiuj preferas uzi la vorton “fondumo”.
Alia ebla klarigo: oni evitas la formon “fondaĵo” en la nomo de
jure registrota organizaĵo por eviti la literon “ĵ”, kiu povas esti
miskompostita en gentalingvaj juraj dokumentoj.

La esperantlingva klarigo “Fondumo Esperanto estas fondaĵo,
establita en la 1955a jaro”, kiun ni trovis, supozeble konfirmas
tiun ĉi konjekton.

Ŝajnas, ke la uzo de la formo “fondumo” estas malofta kaj ne
plioftiĝis dum la lastaj jardekoj.

2. Pri Eŭropa Komunumo/Komunaĵo necesas enkonduka klarigo.

La strukturoj, kiujn starigis la traktatoj de Parizo kaj poste de Romo,
antaŭantojn de la nuna Eŭropa Unio, povas esti ĝuste nomataj
en Esperanto NUR “Eŭropa Komunumo” (EK pri Karbo kaj Ŝtalo,
EK pri Ekonomio, EK pri Atomenergio), ĉar la nomoj en la diversaj
fondolingvoj konscie uzis la vortojn “Communauté, Gemeinschaft,
Communità, Gemeenschap” (kaj simile en la poste oficialiĝintaj
lingvoj), kies normala ekvivalento en Esperanto estas “komunumo”.

Malgrau tio, dum multaj jaroj disvastiĝis la misnomo “Eŭropa
Komunaĵo”, kiun iuj propagandis kun la preteksto, ke necesas
distingi inter tia “komunumo” kaj la aliaj signifoj de la esperanta
vorto (ĉefe: la loka administra unuo, nomata ankaŭ “municipo”).
Tio estis serioza argumento, sed tiel montriĝis fundamenta
miskompreno pri tio, kio estas aŭ celas esti “Eŭropa Komunumo”.
La normala signifo de “komunaĵo” en Esperanto estas “io kumune
posedata” aŭ “komune posedata trajto”. Sed tio, kion kreis la
eŭropaj traktatoj ne estas posedaĵo de ĝiaj membroj: ĝi _konsistas
el_ siaj membroj, do estas esence _komunumo_.

Bonvolu noti, ke en la jaro 1990 la Akademio komentis pri derivaĵoj
de “komuna”:

http://www.akademio-de-esperanto.org/decidoj/derivajhoj_komuna.html

Amike,
-Aleksandro
—–
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

----

=== Pri “Finnlando” ===
>
Publikigita la 2an de Marto 2014 de Aleksandro ShlaferDEMANDO [2013.10.31]

Saluton, gesinjoroj,

Mi volas prezenti vorto-proponon.

Mi trovas, ke la vorto “Finnlando” ne estas bona, ĉar,
laŭ mia opinio, duoblaj konsonantoj ne apartenas
al Esperanto.

Mia propono estas adapti la finnan vorton “suomi”:
tiam oni povos uzi la vortojn “suomo” (= finno),
Suomio (= Finnlando) ktp.

Dankegon pro via klopodo!
</pre>

'''RESPONDO'''

Kara samideano,

Dankon pro via sugesto!

Eble vi jam konstatis, ke la sama ideo venis ankaŭ al
aliaj esperantistoj, verŝajne ĉar la formo “Finnlando”
estas efektive malfacile prononcebla, ja, laŭ la regulo
9 de la Fundamenta Gramatiko, ĉiun vorton oni pronocu
tiel, kiel ĝi estas skribita.

Rekomendo de la landonomoj estas tikla afero, kiu
postulas, ke oni pesu multajn faktorojn: kiom tradiciaj kaj
enradikiĝintaj estas la formoj, kiun formon preferas la
koncernaj landanoj, kiom internacie rekonebla estas la
formo, ĉu la formo havas politike evitindajn kromnuancojn
ktp.

La Akademio plurfoje pritraktis demandojn pri landonomoj;
ĝia lasta, daŭre valida rekomendo aperis en la jaro 2009.
Vi povas trovi la Liston de Rekomendataj Landonomoj en
la retejo de la Akademio, kie aperas la formoj kun “finn”
(dum “suom” en ĝi tute ne aperas):

http://akademio-de-esperanto.org/decidoj/landnomoj/listo_de_rekomendataj_landnomoj/index.html

Unu grava faktoro, kiun influas al la elekto de landonomo,
estas la opinio de tiulandaj esperantistoj. Bonvolu noti,
ke la koncerna landa asocio nomiĝas Esperanto-Asocio de
Finnlando. Ambaŭ tiulandaj akademianoj senhezite
preferas kaj rekomendas la formon “Finnlando”. Oni ne
povas nei, ke normale la lingve spertaj landanoj sendube
havas pli da okazoj por uzi la landnomon kaj pli da kialoj
por zorge pripensi sian elekton.

Ni tamen ne neu, ke ekzistas spertaj lingvanoj, eĉ inter
akademianoj, kiuj konsideras la prononcan problemecon
de “Finnlando” pli grava ol la ĝisnunaj kutimoj aŭ preferoj
de la tiulandaj lingvaj spertuloj.

Vian observon pri duoblaj konsonantoj faris ankaŭ aliaj,
tamen la opinio, ke la sama litero en Esperanto neniam
povas aperi dufoje sinsekve, estas evidente erara.

La vorto, kiun vi proponas jam aperas jen kaj jen ĉe iuj
esperantistoj. Ĝi estas registrita en PIV kaj en ReVo:

http://www.reta-vortaro.de/revo/art/suom.html#suom.0o

Se iam okazos rekonsidero de la landnoma listo, tio sendube
estos unu el la argumentoj.

Revenante al la prononcado, oni notu, ke la formoj “Finnujo”
aŭ “Finnio” apenaŭ estas pli malfacile prononceblaj ol,
ekzemple, tute ordinaraj kunmetaĵoj “sennuba” aŭ
“sennikotina”.

Rilate la pli langrompan formon “Finnlando”, mi ricevis
jenan klarigon de la Sekcio pri Prononco:

La ideala maniero prononci la vorton “Finnlando” estas prononci ĝin
tiel, kiel ĝi estas skribata, do per du sinsekvaj N-oj. La plej
rekomendinda maniero praktike realigi la du sinsekvajn N-ojn en
“Finnlando” estas sen parolpaŭzo aŭ malfermo de la buŝkanalo inter la du
N-oj, kio signifas, ke la du N-oj praktike sonas kiel unu longa N.

Evidente por multaj homoj ne estas facile prononce kaj aŭde distingi la
vortojn “Finnlando” (prononcatan laŭ la ĉi-antaŭa rekomendo) kaj
“Finlando” (malofta, sed Zamenhofa sinonimo de “Finnlando”) aŭ
“finlando” (= “lando de fino”, maloftega kunmetaĵo). Sed la risko de
efektivaj miskomprenoj ŝajnas praktike nula.

Amike,
-Aleksandro
—–
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

----

=== Pri la prepozicio “dum” kaj (denove!) pri esperantigo de propraj nomoj ===

Publikigita la 23an de Februaro 2014 de Aleksandro Shlafer
<pre>DEMANDO [2014.02.02]

Estimataj gesamideanoj!

Mi petas vin respondi al la jenaj 2 demandoj.

1. Mi malkovris malkoheraĵon inter la esenco de difino
de la prepozicio “dum” kaj tiu de la tieaj ilustraj ekzemeploj
en PIV: laŭ la difino ĝi uzendas antaŭ vortoj de TEMPO,
dum en la ekzemploj ĝi staras antaŭ vortoj de AGO aŭ STATO.
Do, ĉu mi agas malĝuste, se mi (en mia nun preparata lernolibro)
aplikas la duan interpret-manieron (menciante la nunan principon,
kiel alternativan)?

2. Mi opinias korektenda la nun pli-malpli validan (kaj simile
aprobatan) principon pri la ortografio de propraj nomoj,
pli precize la normon meti la literon “-o” finen de tiaj nomoj
(Budapeŝto, Ŝekspiro k.s.), ĉar ĉi tiu sistemo estas ne universale
aplikata kaj, krome, tiel la indentigo de la nomoj iĝas pli malfacila
ol sen ĝi. Ĉu vi kategorie malkonsilus la principon skribi ĉi tiajn
(kaj geografiajn, kaj personajn) nomojn sen la finaĵo -o?
</pre>

'''RESPONDO'''

Kara samideano,

1. Fakte la difino de la prepozicio “dum” en PIV estas jena:

Prepozicio, montranta la tempon, en kies daŭro io okazas.

Ĉi tie estas nenio pri “vortoj de tempo”, nur pri “la tempo,
en kies daŭro io okazas”. Ni do konkludas, ke via rezonado
baziĝas sur miskompreno.

2. Bonvolu noti, ke lastatempe aperis rekomendoj
de la Akademio pri la uzado de propraj nomoj en Esperanto.

http://akademio-de-esperanto.org/oficialaj_informoj/oficialaj_informoj_22_2013.html

Tiuj rekomendoj priskribas tri metodojn, inter kiuj oni
povas elekti. Ni opinias, ke ne estas prudente rekomendi
en lernolibro nur unu metodon.

Amike,
-Aleksandro
—–
Alexander Shlafer
Direktoro de la Lingva Konsultejo de la Akademio de Esperanto

----

=== Kio do estas detektilo? ===

Publikigita la 23an de Februaro 2014 de Aleksandro Shlafer
<pre>DEMANDO [2013.12.28]

Estimataj konsultejanoj,

Okaze mi trafoliumis mian PIV (eldono-jaro 1981)
kaj serĉis difinon por la nocio “detektilo” – laŭdevene
signifanta “malkovrilo”.

Nacilingvaj enciklopedioj sub “detector”, “Detektor”,
“détecteur” vicigas tutan faskon da aplikoj, t.e. por
aparatoj por trovi, indiki aŭ mezuri plej diversajn
teknikajn parametrojn: radiadon, partiklojn,
fumon, gason, sisman aktivecon, metalojn, mensogojn
(jes, tiu ĉi lasta ne estas teknika parametro).
Ĉiuj harmonias kun la origina senco de la vorto.

La nacilingvaj enciklopedioj mencias ankaŭ jenan
signifon: aparato, kiu reakiras signalon el peramplitude
modulita frekvenco de elektromagnetaj ondoj.

PIV parolas pri “aparato aŭ organo taŭga por indiki la
ekziston de elektromagnetaj ondoj, baziĝanta sur
rektifefiko”. Mi ne aŭdis pri tia aparato kaj opinius ĝin
senutila, ĉar elektromagnetaj ondoj estas niaj konstantaj
akompanantoj kaj ilian ekziston ni povas anticipi. Eble
utilas mezuri ilian forton kaj karakteron.

Tamen eble temas ne temas pri la transportmedio de la
elektromagneta ondo mem, sed pri la informo, kiun ĝi
transportas. Se PIV celas tian arkaikan radiofonon,
tiam la difino estas misgvida. Sed iel ajn, PIV toleras
nur tiun unu obskuran difinon.

Priskribante trakmuntitan instalaĵon, kiu indikas pasantajn
trajnaksojn por ebligi kontrolon de kompleta trapaso tra
blokadsekcio, mi, kiel purisma esperantisto, evitas la
esprimon “aksdetektilo” kaj serĉas sinonimojn kiel “
-eltrovilo, -malkaŝilo, -malkovrilo, -sentilo, -indikilo,
-kontrolilo, -anoncilo …” kaj iom envias la nacilingvanojn.

Mia demando nun estas: Ĉu mi nur bezonas havigi
aktualan eldonon de PIV aŭ ĉu necesas ankoraŭ
debato pri tiu – mi petas pardonon – stranga difino?
</pre>

'''RESPONDO'''

Kara samideano,

La Nova PIV (ekde 2002) difinas detektilon jene:
“Aparato aŭ organo por indiki la ekziston de
elektromagnetaj ondoj: dioda detektilo; kristala
detektilo; magneta detektilo.”

Laŭ la uz-ekzemploj, ni konkludas, ke la aŭtoroj
de PIV celis NUR iaspecajn arĥaikajn teĥnikaĵojn.

Estas tute eble, ke la difino estas tro malklara el
faka vidpunkto, sed en la Lingva Konsultejo ne
troviĝas rektaj ĉi-rilataj fakuloj por diri tion
kun certeco. Verŝajne do ankoraŭ necesas
debato pri tiu difino en PIV, ankaŭ ĉar PIV tute ne
mencias aliajn eventualajn uzojn de la vorto
“detektilo”.

Bonvolu noti, ke PIV ne estas verkita aŭ kontrolita
de la Akademio, eĉ se kelkaj Akademianoj kontribuis
al ĝi, kaj ke “detekt” NE estas radiko oficiala.

Kaj koncerne vian komenton pri “aksdetektilo”:
ĉu la scio, ke PIV rekomendas uzi la vorton “nombrilo”
por aparatoj, kiuj mezuras kvantan valoron,
moderigos vian envion al “nacilingvanoj”? ;)

Amike,
-Aleksandro
—–
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 10)

2016-08-17T11:42:40Z

Sudastelaro: Sudastelaro movis paĝon Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 10) al Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 9)

#ALIDIREKTI [[Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 9)]]

Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 9)

2016-08-17T11:42:27Z

Sudastelaro:

Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 11)

2016-08-17T11:41:42Z

Sudastelaro:

Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 11)

2016-08-17T11:25:36Z

Sudastelaro: Sudastelaro movis paĝon Respondoj de la Konsultejo al Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 11): sistemo de navigado tra la respondpaghoj

* Reiru al la [[Ĉefpaĝo]]
<hr>
 

=== Kiu mordas kiun? ===

Publikigita la 19an de Majo 2015 de Aleksandro Shlafer

<pre>DEMANDO [2015.05.09]

Kiam oni diras “la mordo de la hundo”, ĉu tio signifas,
ke la hundo estas mordanta au mordata?

Dankon!
</pre>

'''RESPONDO'''

Kara samideano,

La prepozicio “de” estas tre vastasenca. Principe, depende
de la kunteksto kaj situacio, eblas ambaŭ signifoj, pri kiuj
vi demandas. Ekzistas pluraj manieroj eviti tian ambiguecon,
se oni celas klarecon.

Estas notinde, ke tiaspeca plursignifeco ekzistas ne nur
en Esperanto, sed en multegaj aliaj lingvoj. Ĝi estis bone
konata jam dum la klasika antikveco.

Preskaŭ ĉiu gramatika priskribo de Esperanto traktas tiun
ĉi temon. Jen referenco al la koncerna loko en la rete
konsultebla Plena Manlibro de Esperanta Gramatiko de
akademiano (kaj membro de la Lingva Konsultejo) Bertilo
Wennergren:

http://bertilow.com/pmeg/gramatiko/rolmontriloj/rolvortetoj/de/aga_o-vorto.html

Amike,
-Aleksandro
—–-
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

----

=== “Mia amiko”? “Amiko mia”? ===

Publikigita la 24an de Aprilo 2015 de Aleksandro Shlafer
<pre>DEMANDO [2014.10.05]

1. Ĉu oni povas uzi posedan pronomon post substantivo
en ordinara Esperanto (ne en beletristiko)?

2. Ĉu la sekvanta frazo estas ĝusta?

Amiko mia venu al mi!
</pre>

'''RESPONDO'''

1. Jes, oni povas meti posedan pronomon post substantivo.
Inter la formoj “mia amiko” kaj “amiko mia” ekzistas stila
aŭ fokusa diferenco, kiun oni povas uzi ne nur en beletristiko,
sed ankaŭ en ĉiutaga, scienca kaj aliaj parol-formoj.

2. La frazo

''Amiko mia venu al mi!''

estas gramatike senerara.

Ni ne povas konfirmi, ke ĝi estas “ĝusta” en la senco, ke ĝi
esprimas la intencitan sencon, ĉar ni ne scias, kion oni
intencis esprimi per tiu ĉi frazo.

Ekzemple, la frazo, pri kiu vi demandas, kaj la frazo

''Amiko mia, venu al mi!''

havas malsamajn sencojn. La senco-diferenco estas simila
al la diferenco inter la frazo

''Dio savu nin!''

kiu esprimas ĝeneralan deziron, ke io okazu, kaj la frazo

''Dio, savu nin!''

kiu esprimas rektan peton/postulon (aŭ preĝon).

Amike,
-Aleksandro
—–-
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

----

=== Kiel esperantigi la anglajn terminojn “hydrogen peroxide” kaj “shungite” ===

Publikigita la 24an de Aprilo 2015 de Aleksandro Shlafer
<pre>
DEMANDO [2015.02.22]

Mi ne povas trovi Esperanto-tradukon de la anglaj vortoj
“hydrogen peroxide” (kemia substanco uzata en medicino)
kaj “shungite” (mineralo de Karelio). Ĉu vi povus helpi al mi?
</pre>

'''RESPONDO'''

La respondo pri H2O2 troveblas kaj en Vikipedio kaj en la (reta) PIV2:

PEROKSIDO. oksido, kies oksigen-enteno estas pli granda ol tiu
de la plej kutima oksido: hidrogena peroksido (aŭ oksigena
akvo), H2O2; natria oksido (Na2O), natria peroksido (Na2O2);
peroksidoj estas ofte malstabilaj k facile malkomponiĝas al
normala oksido k libera oksigeno.

La mineralo klare devas esti “ŝungito”, laŭ la loknomo «Шуньга́»,

bg Шунгит
cs Šungit
de Shungit
en Shungite
fr Shungite
hu Sungit
pl Szungit
ro Shungit
ru Шунгит
uk Шунгіт

Amike,
-Aleksandro
—–-
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

----

=== Kiel esperantigi la anglajn esprimojn ''“Wellness Center”'' kaj ''“wellness weekend”''? ===

Publikigita la 16an de Oktobro 2014 de Aleksandro Shlafer
<pre>DEMANDO [2014.10.03]

Kio estas la Esperanta traduko de “Wellness Center” aŭ
“wellness weekend”?
</pre>

'''RESPONDO'''

“Centro de Bonfartigo” (aŭ “Bonfartiga Centro”) kaj
“bonfartiga semajnofino” respektive. Tiaj tradukoj
estas, laŭ ni, lingve ekvivalentaj al la anglalingvaj
esprimoj el via demando, kvankam evidente malpli kutimaj.

Eble indas mencii, ke oni ne opiniu, ke tiaj mallongaj esprimoj
estas (aŭ devas esti) plenaj kaj detalaj priskriboj de la nocioj,
pri kiuj vi demandas kaj kiuj, krome, signife varias laŭ landoj
kaj (sub)kulturoj. Ili ja povas servi kiel konvenciaj etikedoj
same en Esperanto, kiel en la angla.

Amike,
-Aleksandro
—–-
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

----

=== Pri “do” kaj “ja” ===

Publikigita la 17an de Septembro 2014 de Aleksandro Shlafer
<pre>DEMANDO [2014.09.04]

D-ro Alexander Shlafer
Sekcio Lingva Konsultejo de la AdE
Saluton, estimata s-ano!

Mi kontaktas vin pro la afero, pri kiu mi tre bezonas helpon:
kiam kaj kiel mi devas uzi la konjunkcion “do” kaj la adverbon “ja”?

Mi scias la signifon de tiuj du vortetoj hispanlingve,
sed, kiam mi provas ekuzi ilin mi sentas min malkomforta
kaj sendecida; mi ne trovas la ĝustan momenton
por aligi ilin al mia parolado aŭ skribado; estas malfacile
por mi enigi ilin en frazon – tio okazas neglate al mi.
</pre>

'''RESPONDO'''

Kara samideano,

La uzado de tiuj du vortetoj estas bone klarigita en Plena Manlibro
de Esperanta Gramatiko (PMEG) de Bertilo Wennergren:

http://bertilow.com/pmeg/gramatiko/e-vortecaj_vortetoj/ceteraj/do.html

http://bertilow.com/pmeg/gramatiko/e-vortecaj_vortetoj/ceteraj/ja.html

Amike,
-Aleksandro
—–-
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

----

=== Kial ĉapelitaj literoj ne havas apartajn sekciojn en la vortaro de la Fundamento? ===

Publikigita la 17an de Septembro 2014 de Aleksandro Shlafer

<pre>DEMANDO [2014.08.31]

Saluton!

Mi havas demandeton, kiun vi espereble povos respondi.
En la unua libro, unuaj vortaretoj kaj lernolibroj la ĉapelitaj
literoj ĉiam kiel estas en memstaraj sekcioj en la vortaroj
aŭ vortaretoj. Kial do en la Fundamento ili estas kunigitaj
en la sama sekcio kun la respektivaj neĉapelitaj literoj?
</pre>
'''RESPONDO'''

Kara samideano,

Tio efektive ŝajnas stranga – eĉ kaprica! – unufoja elekto
de Zamenhof.

En ĉiuj versioj de la Unua Libro Zamenhof rezervis por ĉiu
Esperanta litero apartan sekcion. Poste en la Universala
Vortaro li uzis la sistemon, pri kiu vi demandas, kaj post
tio nek Zamenhof, nek iu alia apenaŭ revenis al tiu nekonvena
vortaranĝo.

Ni povas nur konjekti, kial okazis tiu unufoja decido, tamen
nun la afero apenaŭ gravas – ĝi estas nur historia kuriozaĵo.

Amike,
-Aleksandro
—–-
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

'''Al la [[Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 10)]] ->'''

Respondoj de la Konsultejo

2016-08-17T11:25:36Z

Sudastelaro: Sudastelaro movis paĝon Respondoj de la Konsultejo al Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 11): sistemo de navigado tra la respondpaghoj

#ALIDIREKTI [[Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 11)]]

Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 11)

2016-08-17T11:25:04Z

Sudastelaro: kreita ligilo al antauaj respondoj

* Reiru al la [[Ĉefpaĝo]]
<hr>
 

=== Kiu mordas kiun? ===

Publikigita la 19an de Majo 2015 de Aleksandro Shlafer

<pre>DEMANDO [2015.05.09]

Kiam oni diras “la mordo de la hundo”, ĉu tio signifas,
ke la hundo estas mordanta au mordata?

Dankon!
</pre>

'''RESPONDO'''

Kara samideano,

La prepozicio “de” estas tre vastasenca. Principe, depende
de la kunteksto kaj situacio, eblas ambaŭ signifoj, pri kiuj
vi demandas. Ekzistas pluraj manieroj eviti tian ambiguecon,
se oni celas klarecon.

Estas notinde, ke tiaspeca plursignifeco ekzistas ne nur
en Esperanto, sed en multegaj aliaj lingvoj. Ĝi estis bone
konata jam dum la klasika antikveco.

Preskaŭ ĉiu gramatika priskribo de Esperanto traktas tiun
ĉi temon. Jen referenco al la koncerna loko en la rete
konsultebla Plena Manlibro de Esperanta Gramatiko de
akademiano (kaj membro de la Lingva Konsultejo) Bertilo
Wennergren:

http://bertilow.com/pmeg/gramatiko/rolmontriloj/rolvortetoj/de/aga_o-vorto.html

Amike,
-Aleksandro
—–-
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

----

=== “Mia amiko”? “Amiko mia”? ===

Publikigita la 24an de Aprilo 2015 de Aleksandro Shlafer
<pre>DEMANDO [2014.10.05]

1. Ĉu oni povas uzi posedan pronomon post substantivo
en ordinara Esperanto (ne en beletristiko)?

2. Ĉu la sekvanta frazo estas ĝusta?

Amiko mia venu al mi!
</pre>

'''RESPONDO'''

1. Jes, oni povas meti posedan pronomon post substantivo.
Inter la formoj “mia amiko” kaj “amiko mia” ekzistas stila
aŭ fokusa diferenco, kiun oni povas uzi ne nur en beletristiko,
sed ankaŭ en ĉiutaga, scienca kaj aliaj parol-formoj.

2. La frazo

''Amiko mia venu al mi!''

estas gramatike senerara.

Ni ne povas konfirmi, ke ĝi estas “ĝusta” en la senco, ke ĝi
esprimas la intencitan sencon, ĉar ni ne scias, kion oni
intencis esprimi per tiu ĉi frazo.

Ekzemple, la frazo, pri kiu vi demandas, kaj la frazo

''Amiko mia, venu al mi!''

havas malsamajn sencojn. La senco-diferenco estas simila
al la diferenco inter la frazo

''Dio savu nin!''

kiu esprimas ĝeneralan deziron, ke io okazu, kaj la frazo

''Dio, savu nin!''

kiu esprimas rektan peton/postulon (aŭ preĝon).

Amike,
-Aleksandro
—–-
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

----

=== Kiel esperantigi la anglajn terminojn “hydrogen peroxide” kaj “shungite” ===

Publikigita la 24an de Aprilo 2015 de Aleksandro Shlafer
<pre>
DEMANDO [2015.02.22]

Mi ne povas trovi Esperanto-tradukon de la anglaj vortoj
“hydrogen peroxide” (kemia substanco uzata en medicino)
kaj “shungite” (mineralo de Karelio). Ĉu vi povus helpi al mi?
</pre>

'''RESPONDO'''

La respondo pri H2O2 troveblas kaj en Vikipedio kaj en la (reta) PIV2:

PEROKSIDO. oksido, kies oksigen-enteno estas pli granda ol tiu
de la plej kutima oksido: hidrogena peroksido (aŭ oksigena
akvo), H2O2; natria oksido (Na2O), natria peroksido (Na2O2);
peroksidoj estas ofte malstabilaj k facile malkomponiĝas al
normala oksido k libera oksigeno.

La mineralo klare devas esti “ŝungito”, laŭ la loknomo «Шуньга́»,

bg Шунгит
cs Šungit
de Shungit
en Shungite
fr Shungite
hu Sungit
pl Szungit
ro Shungit
ru Шунгит
uk Шунгіт

Amike,
-Aleksandro
—–-
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

----

=== Kiel esperantigi la anglajn esprimojn ''“Wellness Center”'' kaj ''“wellness weekend”''? ===

Publikigita la 16an de Oktobro 2014 de Aleksandro Shlafer
<pre>DEMANDO [2014.10.03]

Kio estas la Esperanta traduko de “Wellness Center” aŭ
“wellness weekend”?
</pre>

'''RESPONDO'''

“Centro de Bonfartigo” (aŭ “Bonfartiga Centro”) kaj
“bonfartiga semajnofino” respektive. Tiaj tradukoj
estas, laŭ ni, lingve ekvivalentaj al la anglalingvaj
esprimoj el via demando, kvankam evidente malpli kutimaj.

Eble indas mencii, ke oni ne opiniu, ke tiaj mallongaj esprimoj
estas (aŭ devas esti) plenaj kaj detalaj priskriboj de la nocioj,
pri kiuj vi demandas kaj kiuj, krome, signife varias laŭ landoj
kaj (sub)kulturoj. Ili ja povas servi kiel konvenciaj etikedoj
same en Esperanto, kiel en la angla.

Amike,
-Aleksandro
—–-
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

----

=== Pri “do” kaj “ja” ===

Publikigita la 17an de Septembro 2014 de Aleksandro Shlafer
<pre>DEMANDO [2014.09.04]

D-ro Alexander Shlafer
Sekcio Lingva Konsultejo de la AdE
Saluton, estimata s-ano!

Mi kontaktas vin pro la afero, pri kiu mi tre bezonas helpon:
kiam kaj kiel mi devas uzi la konjunkcion “do” kaj la adverbon “ja”?

Mi scias la signifon de tiuj du vortetoj hispanlingve,
sed, kiam mi provas ekuzi ilin mi sentas min malkomforta
kaj sendecida; mi ne trovas la ĝustan momenton
por aligi ilin al mia parolado aŭ skribado; estas malfacile
por mi enigi ilin en frazon – tio okazas neglate al mi.
</pre>

'''RESPONDO'''

Kara samideano,

La uzado de tiuj du vortetoj estas bone klarigita en Plena Manlibro
de Esperanta Gramatiko (PMEG) de Bertilo Wennergren:

http://bertilow.com/pmeg/gramatiko/e-vortecaj_vortetoj/ceteraj/do.html

http://bertilow.com/pmeg/gramatiko/e-vortecaj_vortetoj/ceteraj/ja.html

Amike,
-Aleksandro
—–-
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

----

=== Kial ĉapelitaj literoj ne havas apartajn sekciojn en la vortaro de la Fundamento? ===

Publikigita la 17an de Septembro 2014 de Aleksandro Shlafer

<pre>DEMANDO [2014.08.31]

Saluton!

Mi havas demandeton, kiun vi espereble povos respondi.
En la unua libro, unuaj vortaretoj kaj lernolibroj la ĉapelitaj
literoj ĉiam kiel estas en memstaraj sekcioj en la vortaroj
aŭ vortaretoj. Kial do en la Fundamento ili estas kunigitaj
en la sama sekcio kun la respektivaj neĉapelitaj literoj?
</pre>
'''RESPONDO'''

Kara samideano,

Tio efektive ŝajnas stranga – eĉ kaprica! – unufoja elekto
de Zamenhof.

En ĉiuj versioj de la Unua Libro Zamenhof rezervis por ĉiu
Esperanta litero apartan sekcion. Poste en la Universala
Vortaro li uzis la sistemon, pri kiu vi demandas, kaj post
tio nek Zamenhof, nek iu alia apenaŭ revenis al tiu nekonvena
vortaranĝo.

Ni povas nur konjekti, kial okazis tiu unufoja decido, tamen
nun la afero apenaŭ gravas – ĝi estas nur historia kuriozaĵo.

Amike,
-Aleksandro
—–-
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

'''Al la [[Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 10)]] ->'''

Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 9)

2016-08-17T11:19:53Z

Sudastelaro: Sudastelaro movis paĝon LR10 al Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 10): provoj...

== Lingvaj respondoj ==

Pri “ĉef-” kaj interpunkcio

Publikigita la 17an de Aŭgusto 2014 de Aleksandro Shlafer
DEMANDO [2014.07.10]

Saluton el Ukrainio!

Mi havas du demandojn:

(1) Ĉu Esperanto havas prefikso “ĉef-”?
(2) Kia estas Esperanta interpunkcio?

Dankon por via respondo!

RESPONDO

1. Jes, Esperanto havas prefikson “ĉef-” kun la signifo
“la plej grava, la plej altranga”. La vortojn “ĉefo”
(“la plej grava aŭ altranga persono”), “ĉefa”
(“plej grava”, “plej altranga”, “precipa”) kaj “ĉefe”
(“plej grave”, “precipe”, “antaŭ ĉio”) oni povas konsideri
derivaĵoj de la prefikso “ĉef-”.

2. La ĉefa funkcio de interpunkcio estas faciligi
komprenon de la teksto. Kvankam en Esperanto
ne ekzistas plene fiksita normo aŭ severaj reguloj pri
interpunkcio, grava kolekto de interpunkciaj reguloj
aperis, ekzemple, en la klasika Plena Analiza Gramatiko
(PAG) de K. Kalocsay kaj G. Waringhien (paragrafoj 7-16).
PAG, interalie, diras, ke “la la interpunkciado de Zamenhof
ne estas tute unueca”, sed, ke “oni povas konstati
en liaj verkoj kaj en la verkoj de bonaj Esperantaj aŭtoroj
certajn tendencojn, baze de kiuj nun jam oni povas fiksi
la Esperantan interpunkciadon, se ne en ĉiuj detaloj,
almenaŭ en ĝiaj ĉefaj trajtoj”.

Inter la rete alireblaj tekstoj pri la Esperanta iterpunkcio menciindas
ĉefe la jenaj du:

(A) La sekcio pri neelparolataj helpsignoj en la Plena Manlibro de
Esperanta Gramatiko de Bertilo Wennergren, kiu enhavas koncizan
superrigardon pri la ĉefaj funkcioj de la diversaj interpunkciaj signoj
kaj kelkajn tipografiajn rimarkojn:

http://bertilow.com/pmeg/skribo_elparolo/skribo/helposignoj.html

(B) La rekomendaro pri interpunkcio en la redakcia retejo de la revuo
“Monato”, kiu donas rekomendojn koncerne kelkajn detalojn, pri kiuj la
ĝenerala lingvouzo ne estas tute unueca:

http://www.esperanto.be/fel/mon/mon_konv.php#inter

Amike,
-Aleksandro
—–
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

Publikigita en la kategorio Respondo de la Konsultejo

Ĉu eblas morti teruran morton?

Publikigita la 13an de Julio 2014 de Aleksandro Shlafer
DEMANDO [2014.05.29]

Al la Konsultejo de Akademio de Esperanto
—————————————————————

Ĉu la suba uzo de la verbo “morti” estas gramatike senerara?

Kial vi ne informis nin, kiam vi eksciis, ke du personoj
mortis teruran morton tie je proksimume la sama tempo?

Laŭ PIV “morti” estas verbo netransitiva.
Kiel do estas eble, ke “terura morto” estas en akuzativo?

RESPONDO

Kara samideano,

La regulo 14 de la Fundamenta Gramatiko provizas respondon
al via demando:

Ĉiu prepozicio havas difinitan kaj konstantan signifon;
sed se ni devas uzi ian prepozicion kaj la rekta senco ne
montras al ni, kian nome prepozicion ni devas preni, tiam
ni uzas la prepozicion “je”, kiu memstaran signifon ne havas.
[...] Anstataŭ la prepozicio “je” oni povas uzi ankaŭ la
akuzativon sen prepozicio.

Prepoziciajn formojn kun diversaj prepozicioj, kiuj esprimas
sencon similan al via ekzemplo, ilustras jenaj citaĵoj:

Mia onklo ne mortis per natura morto
[§39 de la Fundamenta Ekzercaro]

ŝi mortos de natura morto
[Henryk Sienkiewicz. Quo vadis? Esperantigo de Lidia Zamenhof]

Ni do estas en la situacio priskribita en la citita fundamenta
regulo, kiu tial permesas uzi la formon “morti teruran morton”.

Bonvolu noti, ke “morti” ne estas la sola verbo markita
netransitiva en PIV, kiu allasas tiajn formojn.

Jen, ekzemple, kelkaj samtipaj specimenaj citaĵoj kun la verbo “vivi”:

Ni vivis vivon de nomadoj

ŝi vivis ekzistadon tute neordinaran

malklara rojo vivis siajn lastajn tagojn

Iliaj gepatroj vivis, laboris, fartis bone aŭ malbone, amis kaj
geedziĝis, ekhavis infanojn, vivis sian tempon kaj fine mortis.

Memkompreneble, ankaŭ aliaj verboj markitaj en vortaroj
netransitivaj permesas similajn formojn. Jen du ekzemploj:

Mi ĝojas vian feliĉon

ĉiuj dormis profundan dormon

Amike,
-Aleksandro
—–
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

Publikigita en la kategorio Respondo de la Konsultejo

Pri “arkao”, PIV kaj retaj vortaroj

Publikigita la 9an de Julio 2014 de Aleksandro Shlafer
DEMANDO [2014.06.04]

Saluton!

Zamenof diris: (Laŭ vortaro.net: reta PIV) “Kun la tempo
la formo nova iom post iom elpuŝos la formon malnovan,
kiu fariĝos arkao.” Ĉu vi povas konfirmi, ke la vorto
“arkaa” ekzistas kaj ke io arkaa estas arkao.
Kio estas la diferenco inter “arkao” kaj “arkaaĵo”?
Kion signifas “arkaismo”?
(Parenteze: kial la sufikso estas “ism”?)

Dua demando: en prelego pri la Akademio de Esperanto
(dum la kongreso de Esperanto-France en Ĉamberio)
Brian Moon, diris ke PIV, t.e. vortaro.net ne estas sub
la kontrolado de la Akademio. Tamen en ĉiuj asociaj
kunvenoj oni uzas PIV. Ĉu vere?

Tria demando: kiam oni serĉas en la Akademia Vortaro,
oni ne trafas al simpla vortaro, t.e. vortoj kun iliaj difinoj,
sed al malsimplaĵoj. Ŝajnas ke tiu vortaro ne taŭgas al
baza Esperantisto. Ĉu vi povas konsili al mi retan vortaron,
facile konsulteblan kaj oficialigitan de la Akademio?

Mi estas baza esperantisto, bonvolu respondi simple.
Anticipan dankon!

RESPONDO

1. La citaĵo, kiun vi trovis en la reta PIV, estas erara.

La koncerna frazo aperas en la Antaŭparolo al la Fundamento
de Esperanto kaj tekstas jene:

Kun la tempo la formo nova iom post iom elpuŝos
la formon malnovan, kiu fariĝos arĥaismo,
kiel ni tion ĉi vidas en ĉiu natura lingvo.

Bonvolu noti, ke “ism” en la oficiala formo “arĥaismo”
(aŭ en ĝia variaĵo “arkaismo”) ne estas sufikso, sed
parto de la nedividebla oficiala radiko “arĥaism-”
(respektive “arkaism-”).

La radiko “arĥa-” (aŭ ĝia variaĵo “arka-”) ne estas oficiala,
kaj, eĉ se vi uzas tiun radikon, la formo “arĥao” (aŭ “arkao”)
ne havas la sencon, kiun vi atribuas al ĝi (arĥaaĵo, samsenca
kun la vorto “arĥaikaĵo”, bazita sur oficiala radiko “arĥaik-”,
kaj kun la vorto “arĥaismo”).

2. La respondo de Brian Moon al via dua demando estas
tute prava: neniu eldono de PIV (Plena Ilustrita Vortaro), papera
aŭ reta, estis kontrolita aŭ aprobita de la Akademio de Esperanto,
kvankam akademianoj (private, ne en la nomo de la Akademio)
partoprenis en ĝia kreado.

3. Responde al via tria demando: la Akademia Vortaro
efektive ne celas bazajn Esperantistojn. Bedaŭrinde, pli simpla
oficiala reta vortaro ne ekzistas. Se vi serĉas simplan retan
(sed ne nepre oficialan) vortaron, eble ReVo (Reta Vortaro)
kontentigos vin: http://www.reta-vortaro.de/revo/

Kvankam nek PIV, nek ReVo estis verkitaj aŭ aprobitaj
de la Akademio de Esperanto, la oficialaj vortoj estas klare
markitaj en ambaŭ vortaroj: konsultante ilin, vi vidos,
kiuj vortoj estas oficialaj. Estas notinde, ke la indikoj pri
oficialeco estas pli ĝisdataj en ReVo ol en PIV.

Amike,
-Aleksandro
—–
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

Publikigita en la kategorio Respondo de la Konsultejo

Ĉu estas havebla la plena listo de ĉiuj oficialaj elementoj?

Publikigita la 15an de Majo 2014 de Aleksandro Shlafer
DEMANDO [2014.04.30]

Al la Konsultejo de Akademio de Esperanto
—————————————————————

Saluton!
Ĉu estas iel havebla la plena listo de ĉiuj oficialaj elementoj,
kun indiko de la OA en kiu ili aperis?

RESPONDO

Kara samideano,

En la interreta Akademia Vortaro
( http://akademio-de-esperanto.org/akademia_vortaro )
oni trovas ĉiujn fundamentajn kaj oficialajn elementojn.
Se oni volas vidi liston de ĉiuj elementoj, oni enmetu
asteriskon (*) en la serĉkampon kaj klaku sur ekranbutono “Ek!”.
Por vidi ĉiujn oficialajn tradukojn kaj difinojn, oni unue
devas fari jesajn ekranelektojn dekstre de la paĝo.

La tabelo, kiu tiam aperas, montras la fundamentajn
kaj oficialajn elementojn en alfabeta ordo, kaj aldone,
en la tria kolumno, informas pri tio, ĉu temas pri
fundamenta radiko, kaj se ne, en kiu OA ĝi estis oficialigita.

Se oni volas vidi apartan liston de individuaj Oficialaj
Aldonoj aŭ la liston de nur fundamentaj elementoj,
oni devas aparte elekti en la menuo apud “Limigi al:”
la menueron kun la nomo de limigo-kriterio: unu el
la Oficialaj Aldonoj, “Fundamentaj elementoj” ktp.
Tiel oni povas ricevi apartan liston por ĉiu Oficiala
Aldono kaj la liston de fundamentaj elementoj.

Oni atentu ankaŭ la klarigojn pri la Akademia Vortaro ĉe

http://akademio-de-esperanto.org/akademia_vortaro/klarigoj.html

- precipe la klarigojn en la sekcio “Notoj pri problemaj okazoj”.

Amike,
-Aleksandro
—–
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

Publikigita en la kategorio Respondo de la Konsultejo

Pri kunskribado de bazaj numeraloj

Publikigita la 5an de Marto 2014 de Aleksandro Shlafer
DEMANDO [2014.02.18]

Al la Konsultejo de Akademio de Esperanto
—————————————————————

Ĉu ekzistas akademia regulo pri la kunskribo
de bazaj numeraloj? Kiu formo estas bona:

“du mil dek kvar” aŭ “dumil dek kvar”?

RESPONDO

Kara samideano,

La unua formo!

La regulo numero 4 de la Fundamenta Gramatiko
diras interalie, ke la dekojn kaj centojn oni formu
per simpla kunigo de la numeraloj.

Tiu ĉi regulo ne mencias milojn, kaj ekzistas
kialo por ne kunskribi ilin: antaŭ “mil” povas stari
ĉio inter “du” (aŭ eĉ “unu”, kiu estas nedeviga) kaj
“naŭcent naŭdek naŭ”. Se do oni kunskribus ankaŭ
milojn, tiam oni devus skribi, ekzemple, 987 000 jene:
“naŭcentokdeksepmil”, dum la ĝusta skribo “naŭcent
okdek sep mil” estas kaj konforma kun la laŭfundamenta
“naŭcent okdek sep”, kaj sendube pli legebla kaj
prononcebla.

En la praktiko, oni, memkompreneble, preskaŭ ĉiam
skribas tiel grandajn nombrojn per ciferoj: 987 000.

Amike,
-Aleksandro
—–
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

Publikigita en la kategorio Respondo de la Konsultejo

Pri la nomoj de batalartoj

Publikigita la 3an de Marto 2014 de Aleksandro Shlafer
DEMANDO [2014.02.02]

Al la Konsultejo de Akademio de Esperanto
—————————————————————

Mi salutas vin, honorindaj S-roj Akademianoj,

Ĉi-sube mi prezentas al vi du rimarkindajn informojn
kaj personajn dubojn:

Ĉe PIV ekzistas la vorto “skermo”. Ĝi specife signifas
“Batalo per spado, glavo, sabro, bajoneto.”, ne gravas
ĉu temas pri la itala skermado, la franca skermado
aŭ alispeca. Sed, laŭ mia persona perspektivo, la filipina
batalarto nomata Kali, Arnis kaj Eskrima ne temas
nur pri simpla tekniko de skermado, sed ja pri pli kompleta
batalarto, plena je teknikoj kun kaj sen armiloj.

Kelkaj grupoj nomas ĝin en la angla “FMA – Filipino
Martial Arts”, la Filipinaj Batalartoj. Ne temas pri pluraj
batalartoj, sed ja pri pluraj teknikoj de la sama batallarto,
do la taŭga vorto por ĝi devus esti kreita kaj aldonita al
PIV-o. Mi mem proponus Eskrimo laŭ la formo neoficiala
kaj kutime uzata en la Vikipedio.

Ankaŭ ekzistas la tekniko pri memdefendo kreita dum la
deknaŭa jarcento de la S-ro Edward William Barton-Wright,
arto tiam nomata Bartitsu, ĝi estis ja menciita en grava
verko de la sinjoro Arthur Conan Doyle, en la libro “Aventuro
de la Malplena Domo” – Ŝerloko Holmso, kie ĝi aperas erare
tajpita kiel “Baritsu”. Tiu grava tekniko ekde la lastaj
dekjaroj reviviĝas en la sportaj kluboj. Ĉu ne indas aldoni
la vorton Bartitsuo, formo simila al la ekzistanta Ĵuĵicuo,
al nia vortaro?

Kiel peti al la Akamemio pri oficialigoj?

Mi antaŭdankas pro via atento.

RESPONDO

Kara samideano,

Unue, bonvolu noti, ke PIV ne estas verkita aŭ kontrolita de
la Akademio, eĉ se kelkaj Akademianoj kontribuis al ĝi.

Neniu el konsultejanoj estas spertulo aŭ entuziasmulo
pri skermado aŭ batalartoj. Tamen, el pure lingva vidpunkto,
ni opinias, ke ne ekzistas faktoroj, kiuj malebligus la formojn
“eskrim/o” aŭ “bar(t)icu/o”; tiu ĉi lasta formo estas preferinda
pro la precedenca formo “ĵuĵicu/o”, alia speco de japana
luktosporto kaj batalarto.

Rilate vian demandon pri oficialigoj, estas grave kompreni,
ke la Akademio kutime oficialigas nur vortojn jam firme
enradikiĝintajn en la lingvo.

Amike,
-Aleksandro
—–
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

Publikigita en la kategorio Respondo de la Konsultejo

Pri fonduso/fondumo/fondaĵo kaj komunumo/komunaĵo

Publikigita la 2an de Marto 2014 de Aleksandro Shlafer
DEMANDO [2013.11.10]

Al la Konsultejo de Akademio de Esperanto
—————————————————————
Ĉu vi povas klarigi la diferencon inter la vortoj
“fonduso”, “fondumo” kaj “fondaĵo”, kaj inter
Eŭropa Komunumo kaj Eŭropa Komunaĵo?

RESPONDO

Kara samideano,

1. Kvankam ne ekzistas preta “oficiala”, “aprobita” distingo,
en la praktika uzado la vortoj “fondaĵo”, “fonduso” kaj
“fondumo” servas por nomi grupon de malsamaj realaĵoj,
kiuj signife varias de lando al lando.

Unue, bonvolu noti, ke “fondaĵo” estas regula derivaĵo
de la fundamenta radiko “fond”, dum “fonduso” estas
neoficiala kaj nederivita.

Ĝenerale, organizaĵoj/establaĵoj/establejoj plejparte nomiĝas
“fondaĵoj” (regula derivaĵo de la verbo “fondi”), dum la formon
“fonduso”, se oni entute uzas ĝin, oni plejparte uzas nur por
nomi apartan kapitalon aŭ konton: laŭ PIV, “fonduso” estas
ekonomika kaj financa termino kun la signifo “kapitalo destinita
por aparta difinita celo”. Tamen eĉ por tiu signifo oni tre ofte
uzas la vorton “fondaĵo”, kiel faras Universala Esperanto-Asocio
pri siaj fondaĵoj, Fondaĵo Canuto ktp.

La vorton “fondumo” oni kelkfoje renkontas en la nomoj aliokaze
nomeblaj “fondaĵo”. Ni ne certas, kian precize nuancon oni volas
esprimi kontraste al “fondaĵo”. Eble la komunlingva “fondaĵo”
ŝajnas tro ĝenerala al tiuj, kiuj preferas uzi la vorton “fondumo”.
Alia ebla klarigo: oni evitas la formon “fondaĵo” en la nomo de
jure registrota organizaĵo por eviti la literon “ĵ”, kiu povas esti
miskompostita en gentalingvaj juraj dokumentoj.

La esperantlingva klarigo “Fondumo Esperanto estas fondaĵo,
establita en la 1955a jaro”, kiun ni trovis, supozeble konfirmas
tiun ĉi konjekton.

Ŝajnas, ke la uzo de la formo “fondumo” estas malofta kaj ne
plioftiĝis dum la lastaj jardekoj.

2. Pri Eŭropa Komunumo/Komunaĵo necesas enkonduka klarigo.

La strukturoj, kiujn starigis la traktatoj de Parizo kaj poste de Romo,
antaŭantojn de la nuna Eŭropa Unio, povas esti ĝuste nomataj
en Esperanto NUR “Eŭropa Komunumo” (EK pri Karbo kaj Ŝtalo,
EK pri Ekonomio, EK pri Atomenergio), ĉar la nomoj en la diversaj
fondolingvoj konscie uzis la vortojn “Communauté, Gemeinschaft,
Communità, Gemeenschap” (kaj simile en la poste oficialiĝintaj
lingvoj), kies normala ekvivalento en Esperanto estas “komunumo”.

Malgrau tio, dum multaj jaroj disvastiĝis la misnomo “Eŭropa
Komunaĵo”, kiun iuj propagandis kun la preteksto, ke necesas
distingi inter tia “komunumo” kaj la aliaj signifoj de la esperanta
vorto (ĉefe: la loka administra unuo, nomata ankaŭ “municipo”).
Tio estis serioza argumento, sed tiel montriĝis fundamenta
miskompreno pri tio, kio estas aŭ celas esti “Eŭropa Komunumo”.
La normala signifo de “komunaĵo” en Esperanto estas “io kumune
posedata” aŭ “komune posedata trajto”. Sed tio, kion kreis la
eŭropaj traktatoj ne estas posedaĵo de ĝiaj membroj: ĝi _konsistas
el_ siaj membroj, do estas esence _komunumo_.

Bonvolu noti, ke en la jaro 1990 la Akademio komentis pri derivaĵoj
de “komuna”:

http://www.akademio-de-esperanto.org/decidoj/derivajhoj_komuna.html

Amike,
-Aleksandro
—–
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

Publikigita en la kategorio Respondo de la Konsultejo

Pri “Finnlando”

Publikigita la 2an de Marto 2014 de Aleksandro Shlafer
DEMANDO [2013.10.31]

Saluton, gesinjoroj,

Mi volas prezenti vorto-proponon.

Mi trovas, ke la vorto “Finnlando” ne estas bona, ĉar,
laŭ mia opinio, duoblaj konsonantoj ne apartenas
al Esperanto.

Mia propono estas adapti la finnan vorton “suomi”:
tiam oni povos uzi la vortojn “suomo” (= finno),
Suomio (= Finnlando) ktp.

Dankegon pro via klopodo!

RESPONDO

Kara samideano,

Dankon pro via sugesto!

Eble vi jam konstatis, ke la sama ideo venis ankaŭ al
aliaj esperantistoj, verŝajne ĉar la formo “Finnlando”
estas efektive malfacile prononcebla, ja, laŭ la regulo
9 de la Fundamenta Gramatiko, ĉiun vorton oni pronocu
tiel, kiel ĝi estas skribita.

Rekomendo de la landonomoj estas tikla afero, kiu
postulas, ke oni pesu multajn faktorojn: kiom tradiciaj kaj
enradikiĝintaj estas la formoj, kiun formon preferas la
koncernaj landanoj, kiom internacie rekonebla estas la
formo, ĉu la formo havas politike evitindajn kromnuancojn
ktp.

La Akademio plurfoje pritraktis demandojn pri landonomoj;
ĝia lasta, daŭre valida rekomendo aperis en la jaro 2009.
Vi povas trovi la Liston de Rekomendataj Landonomoj en
la retejo de la Akademio, kie aperas la formoj kun “finn”
(dum “suom” en ĝi tute ne aperas):

http://akademio-de-esperanto.org/decidoj/landnomoj/listo_de_rekomendataj_landnomoj/index.html

Unu grava faktoro, kiun influas al la elekto de landonomo,
estas la opinio de tiulandaj esperantistoj. Bonvolu noti,
ke la koncerna landa asocio nomiĝas Esperanto-Asocio de
Finnlando. Ambaŭ tiulandaj akademianoj senhezite
preferas kaj rekomendas la formon “Finnlando”. Oni ne
povas nei, ke normale la lingve spertaj landanoj sendube
havas pli da okazoj por uzi la landnomon kaj pli da kialoj
por zorge pripensi sian elekton.

Ni tamen ne neu, ke ekzistas spertaj lingvanoj, eĉ inter
akademianoj, kiuj konsideras la prononcan problemecon
de “Finnlando” pli grava ol la ĝisnunaj kutimoj aŭ preferoj
de la tiulandaj lingvaj spertuloj.

Vian observon pri duoblaj konsonantoj faris ankaŭ aliaj,
tamen la opinio, ke la sama litero en Esperanto neniam
povas aperi dufoje sinsekve, estas evidente erara.

La vorto, kiun vi proponas jam aperas jen kaj jen ĉe iuj
esperantistoj. Ĝi estas registrita en PIV kaj en ReVo:

http://www.reta-vortaro.de/revo/art/suom.html#suom.0o

Se iam okazos rekonsidero de la landnoma listo, tio sendube
estos unu el la argumentoj.

Revenante al la prononcado, oni notu, ke la formoj “Finnujo”
aŭ “Finnio” apenaŭ estas pli malfacile prononceblaj ol,
ekzemple, tute ordinaraj kunmetaĵoj “sennuba” aŭ
“sennikotina”.

Rilate la pli langrompan formon “Finnlando”, mi ricevis
jenan klarigon de la Sekcio pri Prononco:

La ideala maniero prononci la vorton “Finnlando” estas prononci ĝin
tiel, kiel ĝi estas skribata, do per du sinsekvaj N-oj. La plej
rekomendinda maniero praktike realigi la du sinsekvajn N-ojn en
“Finnlando” estas sen parolpaŭzo aŭ malfermo de la buŝkanalo inter la du
N-oj, kio signifas, ke la du N-oj praktike sonas kiel unu longa N.

Evidente por multaj homoj ne estas facile prononce kaj aŭde distingi la
vortojn “Finnlando” (prononcatan laŭ la ĉi-antaŭa rekomendo) kaj
“Finlando” (malofta, sed Zamenhofa sinonimo de “Finnlando”) aŭ
“finlando” (= “lando de fino”, maloftega kunmetaĵo). Sed la risko de
efektivaj miskomprenoj ŝajnas praktike nula.

Amike,
-Aleksandro
—–
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

Publikigita en la kategorio Respondo de la Konsultejo

Pri la prepozicio “dum” kaj (denove!) pri esperantigo de propraj nomoj

Publikigita la 23an de Februaro 2014 de Aleksandro Shlafer
DEMANDO [2014.02.02]

Estimataj gesamideanoj!

Mi petas vin respondi al la jenaj 2 demandoj.

1. Mi malkovris malkoheraĵon inter la esenco de difino
de la prepozicio “dum” kaj tiu de la tieaj ilustraj ekzemeploj
en PIV: laŭ la difino ĝi uzendas antaŭ vortoj de TEMPO,
dum en la ekzemploj ĝi staras antaŭ vortoj de AGO aŭ STATO.
Do, ĉu mi agas malĝuste, se mi (en mia nun preparata lernolibro)
aplikas la duan interpret-manieron (menciante la nunan principon,
kiel alternativan)?

2. Mi opinias korektenda la nun pli-malpli validan (kaj simile
aprobatan) principon pri la ortografio de propraj nomoj,
pli precize la normon meti la literon “-o” finen de tiaj nomoj
(Budapeŝto, Ŝekspiro k.s.), ĉar ĉi tiu sistemo estas ne universale
aplikata kaj, krome, tiel la indentigo de la nomoj iĝas pli malfacila
ol sen ĝi. Ĉu vi kategorie malkonsilus la principon skribi ĉi tiajn
(kaj geografiajn, kaj personajn) nomojn sen la finaĵo -o?

RESPONDO

Kara samideano,

1. Fakte la difino de la prepozicio “dum” en PIV estas jena:

Prepozicio, montranta la tempon, en kies daŭro io okazas.

Ĉi tie estas nenio pri “vortoj de tempo”, nur pri “la tempo,
en kies daŭro io okazas”. Ni do konkludas, ke via rezonado
baziĝas sur miskompreno.

2. Bonvolu noti, ke lastatempe aperis rekomendoj
de la Akademio pri la uzado de propraj nomoj en Esperanto.

http://akademio-de-esperanto.org/oficialaj_informoj/oficialaj_informoj_22_2013.html

Tiuj rekomendoj priskribas tri metodojn, inter kiuj oni
povas elekti. Ni opinias, ke ne estas prudente rekomendi
en lernolibro nur unu metodon.

Amike,
-Aleksandro
—–
Alexander Shlafer
Direktoro de la Lingva Konsultejo de la Akademio de Esperanto

Publikigita en la kategorio Respondo de la Konsultejo

Kio do estas detektilo?

Publikigita la 23an de Februaro 2014 de Aleksandro Shlafer
DEMANDO [2013.12.28]

Estimataj konsultejanoj,

Okaze mi trafoliumis mian PIV (eldono-jaro 1981)
kaj serĉis difinon por la nocio “detektilo” – laŭdevene
signifanta “malkovrilo”.

Nacilingvaj enciklopedioj sub “detector”, “Detektor”,
“détecteur” vicigas tutan faskon da aplikoj, t.e. por
aparatoj por trovi, indiki aŭ mezuri plej diversajn
teknikajn parametrojn: radiadon, partiklojn,
fumon, gason, sisman aktivecon, metalojn, mensogojn
(jes, tiu ĉi lasta ne estas teknika parametro).
Ĉiuj harmonias kun la origina senco de la vorto.

La nacilingvaj enciklopedioj mencias ankaŭ jenan
signifon: aparato, kiu reakiras signalon el peramplitude
modulita frekvenco de elektromagnetaj ondoj.

PIV parolas pri “aparato aŭ organo taŭga por indiki la
ekziston de elektromagnetaj ondoj, baziĝanta sur
rektifefiko”. Mi ne aŭdis pri tia aparato kaj opinius ĝin
senutila, ĉar elektromagnetaj ondoj estas niaj konstantaj
akompanantoj kaj ilian ekziston ni povas anticipi. Eble
utilas mezuri ilian forton kaj karakteron.

Tamen eble temas ne temas pri la transportmedio de la
elektromagneta ondo mem, sed pri la informo, kiun ĝi
transportas. Se PIV celas tian arkaikan radiofonon,
tiam la difino estas misgvida. Sed iel ajn, PIV toleras
nur tiun unu obskuran difinon.

Priskribante trakmuntitan instalaĵon, kiu indikas pasantajn
trajnaksojn por ebligi kontrolon de kompleta trapaso tra
blokadsekcio, mi, kiel purisma esperantisto, evitas la
esprimon “aksdetektilo” kaj serĉas sinonimojn kiel “
-eltrovilo, -malkaŝilo, -malkovrilo, -sentilo, -indikilo,
-kontrolilo, -anoncilo …” kaj iom envias la nacilingvanojn.

Mia demando nun estas: Ĉu mi nur bezonas havigi
aktualan eldonon de PIV aŭ ĉu necesas ankoraŭ
debato pri tiu – mi petas pardonon – stranga difino?

RESPONDO

Kara samideano,

La Nova PIV (ekde 2002) difinas detektilon jene:
“Aparato aŭ organo por indiki la ekziston de
elektromagnetaj ondoj: dioda detektilo; kristala
detektilo; magneta detektilo.”

Laŭ la uz-ekzemploj, ni konkludas, ke la aŭtoroj
de PIV celis NUR iaspecajn arĥaikajn teĥnikaĵojn.

Estas tute eble, ke la difino estas tro malklara el
faka vidpunkto, sed en la Lingva Konsultejo ne
troviĝas rektaj ĉi-rilataj fakuloj por diri tion
kun certeco. Verŝajne do ankoraŭ necesas
debato pri tiu difino en PIV, ankaŭ ĉar PIV tute ne
mencias aliajn eventualajn uzojn de la vorto
“detektilo”.

Bonvolu noti, ke PIV ne estas verkita aŭ kontrolita
de la Akademio, eĉ se kelkaj Akademianoj kontribuis
al ĝi, kaj ke “detekt” NE estas radiko oficiala.

Kaj koncerne vian komenton pri “aksdetektilo”:
ĉu la scio, ke PIV rekomendas uzi la vorton “nombrilo”
por aparatoj, kiuj mezuras kvantan valoron,
moderigos vian envion al “nacilingvanoj”? ;)

Amike,
-Aleksandro
—–
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

LR10

2016-08-17T11:19:53Z

Sudastelaro: Sudastelaro movis paĝon LR10 al Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 10): provoj...

#ALIDIREKTI [[Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 10)]]

Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 9)

2016-08-17T11:18:47Z

Sudastelaro: Nova paĝo kun '== Lingvaj respondoj == Pri “ĉef-” kaj interpunkcio Publikigita la 17an de Aŭgusto 2014 de Aleksandro Shlafer DEMANDO [2014.07.10] Saluton el Ukrainio! Mi havas du dema...'

D-ro Paul Gubbins

2016-08-08T18:08:31Z

Sudastelaro:

* reiru al [[Membroj kaj korespondantoj]]
<hr>
 

'''Biografio de d-ro Paul Gubbins'''

Naskiĝdato: 1949-11-08
Mortodato: 2016-08-05

Paul Gubbins, brito, studis lingvojn kaj doktoriĝis pri germana literaturo ĉe Queen's University, Kanado. Li trejniĝis kiel ĵurnalisto sed dum multaj jaroj instruis la germanan ĉe universitato en nord-okcidenta Anglujo. Nuntempe li instruas ĵurnalismon ĉe Staffordshire University, Anglujo.

Ĉefaj esperantaj verkoj: ''Kunvojaĝu!'' (lernolibro: 1993; repr. 2006); ''Konto de l' vivo'' (teatraĵoj: 1998); ''Pasporto al la tuta mondo'' (vidbendo-dramo kaj instruilo: 1998-2005); ''Heksakloro unu komo tri'' (teatraĵo: 2005); ''La Verda Ranaro prezentas'' ... (teatraĵoj: 2006); ''Zam- Zam- Zamenhof'' (teatraĵo: 2006). Artikoloj pri E-literaturo aperis i.a. en ''Fonto''; recenzoj i.a. en la revuo ''Esperanto''.

Li redaktis la revuon de Esperanto-Asocio de Britio, ''La Brita Esperantisto'', kaj kunredaktis la sendependan magazinon ''Monato''. Li estis plurfoje premiita en la belarta konkurso LIRO (branĉo “originala prozo”) kaj en la Belartaj Konkursoj de UEA (ĉefe en la branĉo “teatro”). Li membris en la juĝkomisiono de la BK-oj. Li respondecis pri staĝoj kaj seminarioj en Barlaston, Britujo, kaj instruis ĉe la Nord-Amerika Somera Kursaro en Vermonto kaj Kalifornio.

Ekster Esperantujo li interesiĝis pri katoj, fervojoj, muziko (klarnet-, saksofon- kaj bekflut-ludado; ankaŭ la operoj de Gilbert kaj Sullivan), teatro kaj dormado.

D-ro Paul Gubbins

2016-08-08T17:46:54Z

Sudastelaro: pasintigo post forpaso

* reiru al [[Membroj kaj korespondantoj]]
<hr>
 

'''Biografio de d-ro Paul Gubbins'''

Naskiĝdato: 1949-11-08 Mortodato: 2016-08-05

Paul Gubbins, brito, studis lingvojn kaj doktoriĝis pri germana literaturo ĉe Queen's University, Kanado. Li trejniĝis kiel ĵurnalisto sed dum multaj jaroj instruis la germanan ĉe universitato en nord-okcidenta Anglujo. Nuntempe li instruas ĵurnalismon ĉe Staffordshire University, Anglujo.

Ĉefaj esperantaj verkoj: ''Kunvojaĝu!'' (lernolibro: 1993; repr. 2006); ''Konto de l' vivo'' (teatraĵoj: 1998); ''Pasporto al la tuta mondo'' (vidbendo-dramo kaj instruilo: 1998-2005); ''Heksakloro unu komo tri'' (teatraĵo: 2005); ''La Verda Ranaro prezentas'' ... (teatraĵoj: 2006); ''Zam- Zam- Zamenhof'' (teatraĵo: 2006). Artikoloj pri E-literaturo aperis i.a. en ''Fonto''; recenzoj i.a. en la revuo ''Esperanto''.

Li redaktis la revuon de Esperanto-Asocio de Britio, ''La Brita Esperantisto'', kaj kunredaktis la sendependan magazinon ''Monato''. Li estis plurfoje premiita en la belarta konkurso LIRO (branĉo “originala prozo”) kaj en la Belartaj Konkursoj de UEA (ĉefe en la branĉo “teatro”). Li membris en la juĝkomisiono de la BK-oj. Li respondecis pri staĝoj kaj seminarioj en Barlaston, Britujo, kaj instruis ĉe la Nord-Amerika Somera Kursaro en Vermonto kaj Kalifornio.

Ekster Esperantujo li interesiĝis pri katoj, fervojoj, muziko (klarnet-, saksofon- kaj bekflut-ludado; ankaŭ la operoj de Gilbert kaj Sullivan), teatro kaj dormado.

D-ro Paul Gubbins

2016-08-08T17:45:20Z

Sudastelaro: mortodato

* reiru al [[Membroj kaj korespondantoj]]
<hr>
 

'''Biografio de d-ro Paul Gubbins'''

Naskiĝdato: 1949-11-08 Mortodato: 2016-08-05

Paul Gubbins, brito, studis lingvojn kaj doktoriĝis pri germana literaturo ĉe Queen's University, Kanado. Li trejniĝis kiel ĵurnalisto sed dum multaj jaroj instruis la germanan ĉe universitato en nord-okcidenta Anglujo. Nuntempe li instruas ĵurnalismon ĉe Staffordshire University, Anglujo.

Ĉefaj esperantaj verkoj: ''Kunvojaĝu!'' (lernolibro: 1993; repr. 2006); ''Konto de l' vivo'' (teatraĵoj: 1998); ''Pasporto al la tuta mondo'' (vidbendo-dramo kaj instruilo: 1998-2005); ''Heksakloro unu komo tri'' (teatraĵo: 2005); ''La Verda Ranaro prezentas'' ... (teatraĵoj: 2006); ''Zam- Zam- Zamenhof'' (teatraĵo: 2006). Artikoloj pri E-literaturo aperis i.a. en ''Fonto''; recenzoj i.a. en la revuo ''Esperanto''.

Li redaktas la revuon de Esperanto-Asocio de Britio, ''La Brita Esperantisto'', kaj kunredaktas la sendependan magazinon ''Monato''. Li estas plurfoje premiita en la belarta konkurso LIRO (branĉo “originala prozo”) kaj en la Belartaj Konkursoj de UEA (ĉefe en la branĉo “teatro”). Li nun membras en la juĝkomisiono de la BK-oj. Li respondecas pri staĝoj kaj seminarioj en Barlaston, Britujo, kaj instruis ĉe la Nord-Amerika Somera Kursaro en Vermonto kaj Kalifornio.

Ekster Esperantujo li interesiĝas pri katoj, fervojoj, muziko (klarnet-, saksofon- kaj bekflut-ludado; ankaŭ la operoj de Gilbert kaj Sullivan), teatro kaj dormado.

Lingva Konsultejo

2016-08-08T17:40:45Z

Sudastelaro: forigo de Gubbins pro forpaso

* reiru al [[Ĉefpaĝo]]
<hr>
 

'''Lingva Konsultejo'''

La Akademio de Esperanto en 1999 starigis sekcion Lingva Konsultejo (kiu ĝis 2007 nomiĝis komisiono). Ĉiu Esperanto-uzanto povas turni sin al la Lingva Konsultejo kun difinitaj lingvaj demandoj por ricevi konsilon aŭ rekomendon. Demandojn pri vortfarado (novaj nocioj, terminoj) la Lingva Konsultejo povas respondi relative rapide; komplikaj gramatikaj problemoj kutime postulas pli longan tempon. ''La respondoj ne estas decidoj de la Akademio de Esperanto, sed rekomendoj de la Lingva Konsultejo; tamen la Akademio esperas, ke utilas tiu ĉi rapida servo, pri kies manko oni ofte plendis.''

'''Publikigado de respondoj'''

La Lingva Konsultejo ekde Decembro 2011 publikigas '''[[Respondoj de la Konsultejo|elektitajn respondojn]]'''.

'''Kiel demandi la Lingvan Konsultejon?'''

Vi povas:

* uzi la demandoformularon (preferinde) 
* sendi retpoŝton al konsultejo@akademio-de-esperanto.org 
* sendi leteron al la direktoro de la Lingva Konsultejo: ''Alexander Shlafer, 1017 Northoak Dr, Walnut Creek, CA 94598, Usono'' 

La Lingva Konsultejo ne povas akcepti demandojn per telefono.

Klare formulu la demandojn, kaj demandu konkrete. Bonvolu indiki ĉe urĝaj demandoj, ĝis kiam vi esperas ricevi respondon. Rapidan respondon ni povas garantii nur al demandintoj, kiuj indikis sian ret-adreson.

La sekcio petas nepre ne sendi bagatelajn demandojn, kiujn povas respondi ĉiu sperta esperantisto serĉante en vortaroj kaj aliaj konsult-libroj. (Vidu ankaŭ la regularon sube.)

'''Konsultejanoj'''

Membroj de la Akademio: Gerrit Berveling, Marek Blahuš, Renato Corsetti, Probal Dasgupta, Edmund Grimley Evans, Boris Kolker, Markos Kramer, Harri Laine, Anna Lowenstein, Brian Moon, Barbara Pietrzak, Sergio Pokrovskij, Otto Prytz, Alexander Shlafer, Amri Wandel, Bertilo Wennergren.

Korespondanto de la Akademio: Wael Al-Mahdi.

Entute: 18 membroj de la Lingva Konsultejo.

'''Regularo de Lingva Konsultejo de la Akademio de Esperanto'''

La demandoj senditaj interrete (per demando-formularo aŭ retpoŝte: konsultejo@akademio-de-esperanto.org) venas rekte al la retgrupo de la Lingva Konsultejo. 
Tiuj, kiuj ne povas sendi demandon interrete, povas uzi paperpoŝton. La formala adreso por tiaj demandoj estas tiu de la direktoro. Li akceptas demandojn per ordinara letero, sed ne per telefono. Se oni faras demandon al alia Akademiano, tiu ĉi transdonu ĝin al la direktoro de la Lingva Konsultejo. La direktoro analizas la demandon kaj transdonas ĝin, eventuale kun komentoj, al la konsultejanoj. 
La konsultejanoj klopodas respondi kaj pridiskuti la demandon ene de la retgrupo de la Lingva Konsultejo ĝis la indikita tempolimo (aŭ, se tempolimo ne estas indikita, laŭeble plej rapide). 
Rezulte de la diskutado inter la konsultejanoj, la direktoro verkas la respondon kaj sendas ĝin al la demandinto (kun kopio al la konsulteja ret-grupo) kaj decidas ĉu necesas publikigi la respondon en la retpaĝaro de la konsultejo aŭ/kaj transsendi ĝin al la Esperanto-gazetaro kaj gravaj movadaj instancoj (precipe UEA). 
Se la demando estas aparte malfacila, sed interesa, la direktoro povas prezenti ĝin al alia koncerna sekcio aŭ al la Pleno de la Akademio por plia studado. 
La estraro de la Akademio decidas, ĉu aperigi rekomendojn de la konsultejo en siaj cirkuleroj kaj en sia publika informilo.

Ĉefpaĝo

2016-07-31T19:43:16Z

Sudastelaro: Ligiloj Vortaro kaj Konsultejo

[[Faktoj_pri_la_Akademio|Faktoj pri la Akademio]] 
[[Verkoj kaj eldonaĵoj]] 
[[Decidoj kaj rekomendoj]] 
[[Oficialaj Informoj]] 
[[Aktoj]] 
[[Lingva Konsultejo]] kaj ĝiaj [[Respondoj_de_la_Konsultejo|elektitaj respondoj]] 
[[La Fundamento de Esperanto]] 
[http://www.akademio-de-esperanto.org/akademia_vortaro/index.html?tt=1442571858 Akademia Vortaro]

Ĉefpaĝo

2016-07-31T19:40:26Z

Sudastelaro: Ligiloj Vortaro kaj kKonsultejo

[[Faktoj_pri_la_Akademio|Faktoj pri la Akademio]] 
[[Verkoj kaj eldonaĵoj]] 
[[Decidoj kaj rekomendoj]] 
[[Oficialaj Informoj]] 
[[Aktoj]] 
[[Lingva Konsultejo]] kaj ĝiaj elektitaj respondoj 
[[La Fundamento de Esperanto]] 
[http://www.akademio-de-esperanto.org/akademia_vortaro/index.html?tt=1442571858 Akademia Vortaro]

Lingva Konsultejo

2016-07-31T19:22:38Z

Sudastelaro: Sudastelaro movis paĝon Konsultejo (konsilas kaj rekomendas) al Lingva Konsultejo: Simpligo

* reiru al [[Ĉefpaĝo]]
<hr>
 

'''Lingva Konsultejo'''

La Akademio de Esperanto en 1999 starigis sekcion Lingva Konsultejo (kiu ĝis 2007 nomiĝis komisiono). Ĉiu Esperanto-uzanto povas turni sin al la Lingva Konsultejo kun difinitaj lingvaj demandoj por ricevi konsilon aŭ rekomendon. Demandojn pri vortfarado (novaj nocioj, terminoj) la Lingva Konsultejo povas respondi relative rapide; komplikaj gramatikaj problemoj kutime postulas pli longan tempon. ''La respondoj ne estas decidoj de la Akademio de Esperanto, sed rekomendoj de la Lingva Konsultejo; tamen la Akademio esperas, ke utilas tiu ĉi rapida servo, pri kies manko oni ofte plendis.''

'''Publikigado de respondoj'''

La Lingva Konsultejo ekde Decembro 2011 publikigas '''[[Respondoj de la Konsultejo|elektitajn respondojn]]'''.

'''Kiel demandi la Lingvan Konsultejon?'''

Vi povas:

* uzi la demandoformularon (preferinde) 
* sendi retpoŝton al konsultejo@akademio-de-esperanto.org 
* sendi leteron al la direktoro de la Lingva Konsultejo: ''Alexander Shlafer, 1017 Northoak Dr, Walnut Creek, CA 94598, Usono'' 

La Lingva Konsultejo ne povas akcepti demandojn per telefono.

Klare formulu la demandojn, kaj demandu konkrete. Bonvolu indiki ĉe urĝaj demandoj, ĝis kiam vi esperas ricevi respondon. Rapidan respondon ni povas garantii nur al demandintoj, kiuj indikis sian ret-adreson.

La sekcio petas nepre ne sendi bagatelajn demandojn, kiujn povas respondi ĉiu sperta esperantisto serĉante en vortaroj kaj aliaj konsult-libroj. (Vidu ankaŭ la regularon sube.)

'''Konsultejanoj'''

Membroj de la Akademio: Gerrit Berveling, Marek Blahuš, Renato Corsetti, Probal Dasgupta, Edmund Grimley Evans, Paul Gubbins, Boris Kolker, Markos Kramer, Harri Laine, Anna Lowenstein, Brian Moon, Barbara Pietrzak, Sergio Pokrovskij, Otto Prytz, Alexander Shlafer, Amri Wandel, Bertilo Wennergren.

Korespondanto de la Akademio: Wael Al-Mahdi.

Entute: 18 membroj de la Lingva Konsultejo.

'''Regularo de Lingva Konsultejo de la Akademio de Esperanto'''

La demandoj senditaj interrete (per demando-formularo aŭ retpoŝte: konsultejo@akademio-de-esperanto.org) venas rekte al la retgrupo de la Lingva Konsultejo. 
Tiuj, kiuj ne povas sendi demandon interrete, povas uzi paperpoŝton. La formala adreso por tiaj demandoj estas tiu de la direktoro. Li akceptas demandojn per ordinara letero, sed ne per telefono. Se oni faras demandon al alia Akademiano, tiu ĉi transdonu ĝin al la direktoro de la Lingva Konsultejo. La direktoro analizas la demandon kaj transdonas ĝin, eventuale kun komentoj, al la konsultejanoj. 
La konsultejanoj klopodas respondi kaj pridiskuti la demandon ene de la retgrupo de la Lingva Konsultejo ĝis la indikita tempolimo (aŭ, se tempolimo ne estas indikita, laŭeble plej rapide). 
Rezulte de la diskutado inter la konsultejanoj, la direktoro verkas la respondon kaj sendas ĝin al la demandinto (kun kopio al la konsulteja ret-grupo) kaj decidas ĉu necesas publikigi la respondon en la retpaĝaro de la konsultejo aŭ/kaj transsendi ĝin al la Esperanto-gazetaro kaj gravaj movadaj instancoj (precipe UEA). 
Se la demando estas aparte malfacila, sed interesa, la direktoro povas prezenti ĝin al alia koncerna sekcio aŭ al la Pleno de la Akademio por plia studado. 
La estraro de la Akademio decidas, ĉu aperigi rekomendojn de la konsultejo en siaj cirkuleroj kaj en sia publika informilo.

Konsultejo (konsilas kaj rekomendas)

2016-07-31T19:22:38Z

Sudastelaro: Sudastelaro movis paĝon Konsultejo (konsilas kaj rekomendas) al Lingva Konsultejo: Simpligo

#ALIDIREKTI [[Lingva Konsultejo]]

Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 11)

2016-07-31T19:11:24Z

Sudastelaro: Aldonita la revenligilo

Ĉefpaĝo

2016-07-31T19:03:47Z

Sudastelaro:

[[Faktoj_pri_la_Akademio|Faktoj pri la Akademio]] 
[[Verkoj kaj eldonaĵoj]] 
[[Decidoj kaj rekomendoj]] 
[[Oficialaj Informoj]] 
[[Aktoj]] 
[[Http://konsultejo.akademio.esperanto.cc Konsultejo]] 
[[La Fundamento de Esperanto]] 
[[Akademia Vortaro]]

Ĉefpaĝo

2016-07-31T19:01:59Z

Sudastelaro:

[[Faktoj_pri_la_Akademio|Faktoj pri la Akademio]] 
[[Verkoj kaj eldonaĵoj]] 
[[Decidoj kaj rekomendoj]] 
[[Oficialaj Informoj]] 
[[Aktoj]] 
[[Konsultejo]] 
[[La Fundamento de Esperanto]] 
[[Akademia Vortaro]]

Respondoj Konsultejo

2016-07-22T10:48:33Z

Sudastelaro:

=== Kiu mordas kiun? ===

Publikigita la 19an de Majo 2015 de Aleksandro Shlafer

<pre>DEMANDO [2015.05.09]

Kiam oni diras “la mordo de la hundo”, ĉu tio signifas,
ke la hundo estas mordanta au mordata?

Dankon!
</pre>

'''RESPONDO'''

Kara samideano,

La prepozicio “de” estas tre vastasenca. Principe, depende
de la kunteksto kaj situacio, eblas ambaŭ signifoj, pri kiuj
vi demandas. Ekzistas pluraj manieroj eviti tian ambiguecon,
se oni celas klarecon.

Estas notinde, ke tiaspeca plursignifeco ekzistas ne nur
en Esperanto, sed en multegaj aliaj lingvoj. Ĝi estis bone
konata jam dum la klasika antikveco.

Preskaŭ ĉiu gramatika priskribo de Esperanto traktas tiun
ĉi temon. Jen referenco al la koncerna loko en la rete
konsultebla Plena Manlibro de Esperanta Gramatiko de
akademiano (kaj membro de la Lingva Konsultejo) Bertilo
Wennergren:

http://bertilow.com/pmeg/gramatiko/rolmontriloj/rolvortetoj/de/aga_o-vorto.html

Amike,
-Aleksandro
—–-
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

----

=== “Mia amiko”? “Amiko mia”? ===

Publikigita la 24an de Aprilo 2015 de Aleksandro Shlafer
<pre>DEMANDO [2014.10.05]

1. Ĉu oni povas uzi posedan pronomon post substantivo
en ordinara Esperanto (ne en beletristiko)?

2. Ĉu la sekvanta frazo estas ĝusta?

Amiko mia venu al mi!
</pre>

'''RESPONDO'''

1. Jes, oni povas meti posedan pronomon post substantivo.
Inter la formoj “mia amiko” kaj “amiko mia” ekzistas stila
aŭ fokusa diferenco, kiun oni povas uzi ne nur en beletristiko,
sed ankaŭ en ĉiutaga, scienca kaj aliaj parol-formoj.

2. La frazo

<code>''Amiko mia venu al mi!''</code>

estas gramatike senerara.

Ni ne povas konfirmi, ke ĝi estas “ĝusta” en la senco, ke ĝi
esprimas la intencitan sencon, ĉar ni ne scias, kion oni
intencis esprimi per tiu ĉi frazo.

Ekzemple, la frazo, pri kiu vi demandas, kaj la frazo

''Amiko mia, venu al mi!''

havas malsamajn sencojn. La senco-diferenco estas simila
al la diferenco inter la frazo

''Dio savu nin!''

kiu esprimas ĝeneralan deziron, ke io okazu, kaj la frazo

''Dio, savu nin!''

kiu esprimas rektan peton/postulon (aŭ preĝon).

Amike,
-Aleksandro
—–-
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

----

=== Kiel esperantigi la anglajn terminojn “hydrogen peroxide” kaj “shungite” ===

Publikigita la 24an de Aprilo 2015 de Aleksandro Shlafer
<pre>
DEMANDO [2015.02.22]

Mi ne povas trovi Esperanto-tradukon de la anglaj vortoj
“hydrogen peroxide” (kemia substanco uzata en medicino)
kaj “shungite” (mineralo de Karelio). Ĉu vi povus helpi al mi?
</pre>

'''RESPONDO'''

La respondo pri H2O2 troveblas kaj en Vikipedio kaj en la (reta) PIV2:

PEROKSIDO. oksido, kies oksigen-enteno estas pli granda ol tiu
de la plej kutima oksido: hidrogena peroksido (aŭ oksigena
akvo), H2O2; natria oksido (Na2O), natria peroksido (Na2O2);
peroksidoj estas ofte malstabilaj k facile malkomponiĝas al
normala oksido k libera oksigeno.

La mineralo klare devas esti “ŝungito”, laŭ la loknomo «Шуньга́»,

bg Шунгит
cs Šungit
de Shungit
en Shungite
fr Shungite
hu Sungit
pl Szungit
ro Shungit
ru Шунгит
uk Шунгіт

Amike,
-Aleksandro

Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

----

=== Kiel esperantigi la anglajn esprimojn ''“Wellness Center”'' kaj ''“wellness weekend”''? ===

Publikigita la 16an de Oktobro 2014 de Aleksandro Shlafer
<pre>DEMANDO [2014.10.03]

Kio estas la Esperanta traduko de “Wellness Center” aŭ
“wellness weekend”?
</pre>

'''RESPONDO'''

“Centro de Bonfartigo” (aŭ “Bonfartiga Centro”) kaj
“bonfartiga semajnofino” respektive. Tiaj tradukoj
estas, laŭ ni, lingve ekvivalentaj al la anglalingvaj
esprimoj el via demando, kvankam evidente malpli kutimaj.

Eble indas mencii, ke oni ne opiniu, ke tiaj mallongaj esprimoj
estas (aŭ devas esti) plenaj kaj detalaj priskriboj de la nocioj,
pri kiuj vi demandas kaj kiuj, krome, signife varias laŭ landoj
kaj (sub)kulturoj. Ili ja povas servi kiel konvenciaj etikedoj
same en Esperanto, kiel en la angla.

Amike,
-Aleksandro

Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

----

=== Pri “do” kaj “ja” ===

Publikigita la 17an de Septembro 2014 de Aleksandro Shlafer
<pre>DEMANDO [2014.09.04]

D-ro Alexander Shlafer
Sekcio Lingva Konsultejo de la AdE
Saluton, estimata s-ano!

Mi kontaktas vin pro la afero, pri kiu mi tre bezonas helpon:
kiam kaj kiel mi devas uzi la konjunkcion “do” kaj la adverbon “ja”?

Mi scias la signifon de tiuj du vortetoj hispanlingve,
sed, kiam mi provas ekuzi ilin mi sentas min malkomforta
kaj sendecida; mi ne trovas la ĝustan momenton
por aligi ilin al mia parolado aŭ skribado; estas malfacile
por mi enigi ilin en frazon – tio okazas neglate al mi.
</pre>

'''RESPONDO'''

Kara samideano,

La uzado de tiuj du vortetoj estas bone klarigita en Plena Manlibro
de Esperanta Gramatiko (PMEG) de Bertilo Wennergren:

http://bertilow.com/pmeg/gramatiko/e-vortecaj_vortetoj/ceteraj/do.html

http://bertilow.com/pmeg/gramatiko/e-vortecaj_vortetoj/ceteraj/ja.html

Amike,
-Aleksandro

Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

----

=== Kial ĉapelitaj literoj ne havas apartajn sekciojn en la vortaro de la Fundamento? ===

Publikigita la 17an de Septembro 2014 de Aleksandro Shlafer

<pre>DEMANDO [2014.08.31]

Saluton!

Mi havas demandeton, kiun vi espereble povos respondi.
En la unua libro, unuaj vortaretoj kaj lernolibroj la ĉapelitaj
literoj ĉiam kiel estas en memstaraj sekcioj en la vortaroj
aŭ vortaretoj. Kial do en la Fundamento ili estas kunigitaj
en la sama sekcio kun la respektivaj neĉapelitaj literoj?
</pre>

'''RESPONDO'''

Kara samideano,

Tio efektive ŝajnas stranga – eĉ kaprica! – unufoja elekto
de Zamenhof.

En ĉiuj versioj de la Unua Libro Zamenhof rezervis por ĉiu
Esperanta litero apartan sekcion. Poste en la Universala
Vortaro li uzis la sistemon, pri kiu vi demandas, kaj post
tio nek Zamenhof, nek iu alia apenaŭ revenis al tiu nekonvena
vortaranĝo.

Ni povas nur konjekti, kial okazis tiu unufoja decido, tamen
nun la afero apenaŭ gravas – ĝi estas nur historia kuriozaĵo.

Amike,
-Aleksandro

Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 11)

2016-07-22T09:47:12Z

Sudastelaro: Sudastelaro movis paĝon Respondoj Konsultejo al Respondoj de la Konsultejo: lingva konformigo

=== Kiu mordas kiun? ===

Publikigita la 19an de Majo 2015 de Aleksandro Shlafer

<pre>DEMANDO [2015.05.09]

Kiam oni diras “la mordo de la hundo”, ĉu tio signifas,
ke la hundo estas mordanta au mordata?

Dankon!
</pre>

'''RESPONDO'''

Kara samideano,

La prepozicio “de” estas tre vastasenca. Principe, depende
de la kunteksto kaj situacio, eblas ambaŭ signifoj, pri kiuj
vi demandas. Ekzistas pluraj manieroj eviti tian ambiguecon,
se oni celas klarecon.

Estas notinde, ke tiaspeca plursignifeco ekzistas ne nur
en Esperanto, sed en multegaj aliaj lingvoj. Ĝi estis bone
konata jam dum la klasika antikveco.

Preskaŭ ĉiu gramatika priskribo de Esperanto traktas tiun
ĉi temon. Jen referenco al la koncerna loko en la rete
konsultebla Plena Manlibro de Esperanta Gramatiko de
akademiano (kaj membro de la Lingva Konsultejo) Bertilo
Wennergren:

http://bertilow.com/pmeg/gramatiko/rolmontriloj/rolvortetoj/de/aga_o-vorto.html

Amike,
-Aleksandro
—–-
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

----

=== “Mia amiko”? “Amiko mia”? ===

Publikigita la 24an de Aprilo 2015 de Aleksandro Shlafer
<pre>DEMANDO [2014.10.05]

1. Ĉu oni povas uzi posedan pronomon post substantivo
en ordinara Esperanto (ne en beletristiko)?

2. Ĉu la sekvanta frazo estas ĝusta?

Amiko mia venu al mi!
</pre>

'''RESPONDO'''

1. Jes, oni povas meti posedan pronomon post substantivo.
Inter la formoj “mia amiko” kaj “amiko mia” ekzistas stila
aŭ fokusa diferenco, kiun oni povas uzi ne nur en beletristiko,
sed ankaŭ en ĉiutaga, scienca kaj aliaj parol-formoj.

2. La frazo

''Amiko mia venu al mi!''

estas gramatike senerara.

Ni ne povas konfirmi, ke ĝi estas “ĝusta” en la senco, ke ĝi
esprimas la intencitan sencon, ĉar ni ne scias, kion oni
intencis esprimi per tiu ĉi frazo.

Ekzemple, la frazo, pri kiu vi demandas, kaj la frazo

''Amiko mia, venu al mi!''

havas malsamajn sencojn. La senco-diferenco estas simila
al la diferenco inter la frazo

''Dio savu nin!''

kiu esprimas ĝeneralan deziron, ke io okazu, kaj la frazo

''Dio, savu nin!''

kiu esprimas rektan peton/postulon (aŭ preĝon).

Amike,
-Aleksandro
—–-
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

----

=== Kiel esperantigi la anglajn terminojn “hydrogen peroxide” kaj “shungite” ===

Publikigita la 24an de Aprilo 2015 de Aleksandro Shlafer
<pre>
DEMANDO [2015.02.22]

Mi ne povas trovi Esperanto-tradukon de la anglaj vortoj
“hydrogen peroxide” (kemia substanco uzata en medicino)
kaj “shungite” (mineralo de Karelio). Ĉu vi povus helpi al mi?
</pre>

'''RESPONDO'''

La respondo pri H2O2 troveblas kaj en Vikipedio kaj en la (reta) PIV2:

PEROKSIDO. oksido, kies oksigen-enteno estas pli granda ol tiu
de la plej kutima oksido: hidrogena peroksido (aŭ oksigena
akvo), H2O2; natria oksido (Na2O), natria peroksido (Na2O2);
peroksidoj estas ofte malstabilaj k facile malkomponiĝas al
normala oksido k libera oksigeno.

La mineralo klare devas esti “ŝungito”, laŭ la loknomo «Шуньга́»,

bg Шунгит
cs Šungit
de Shungit
en Shungite
fr Shungite
hu Sungit
pl Szungit
ro Shungit
ru Шунгит
uk Шунгіт

Amike,
-Aleksandro
—–-
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

----

=== Kiel esperantigi la anglajn esprimojn ''“Wellness Center”'' kaj ''“wellness weekend”''? ===

Publikigita la 16an de Oktobro 2014 de Aleksandro Shlafer
<pre>DEMANDO [2014.10.03]

Kio estas la Esperanta traduko de “Wellness Center” aŭ
“wellness weekend”?
</pre>

'''RESPONDO'''

“Centro de Bonfartigo” (aŭ “Bonfartiga Centro”) kaj
“bonfartiga semajnofino” respektive. Tiaj tradukoj
estas, laŭ ni, lingve ekvivalentaj al la anglalingvaj
esprimoj el via demando, kvankam evidente malpli kutimaj.

Eble indas mencii, ke oni ne opiniu, ke tiaj mallongaj esprimoj
estas (aŭ devas esti) plenaj kaj detalaj priskriboj de la nocioj,
pri kiuj vi demandas kaj kiuj, krome, signife varias laŭ landoj
kaj (sub)kulturoj. Ili ja povas servi kiel konvenciaj etikedoj
same en Esperanto, kiel en la angla.

Amike,
-Aleksandro
—–-
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

----

=== Pri “do” kaj “ja” ===

Publikigita la 17an de Septembro 2014 de Aleksandro Shlafer
<pre>DEMANDO [2014.09.04]

D-ro Alexander Shlafer
Sekcio Lingva Konsultejo de la AdE
Saluton, estimata s-ano!

Mi kontaktas vin pro la afero, pri kiu mi tre bezonas helpon:
kiam kaj kiel mi devas uzi la konjunkcion “do” kaj la adverbon “ja”?

Mi scias la signifon de tiuj du vortetoj hispanlingve,
sed, kiam mi provas ekuzi ilin mi sentas min malkomforta
kaj sendecida; mi ne trovas la ĝustan momenton
por aligi ilin al mia parolado aŭ skribado; estas malfacile
por mi enigi ilin en frazon – tio okazas neglate al mi.
</pre>

'''RESPONDO'''

Kara samideano,

La uzado de tiuj du vortetoj estas bone klarigita en Plena Manlibro
de Esperanta Gramatiko (PMEG) de Bertilo Wennergren:

http://bertilow.com/pmeg/gramatiko/e-vortecaj_vortetoj/ceteraj/do.html

http://bertilow.com/pmeg/gramatiko/e-vortecaj_vortetoj/ceteraj/ja.html

Amike,
-Aleksandro
—–-
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

----

=== Kial ĉapelitaj literoj ne havas apartajn sekciojn en la vortaro de la Fundamento? ===

Publikigita la 17an de Septembro 2014 de Aleksandro Shlafer

<pre>DEMANDO [2014.08.31]

Saluton!

Mi havas demandeton, kiun vi espereble povos respondi.
En la unua libro, unuaj vortaretoj kaj lernolibroj la ĉapelitaj
literoj ĉiam kiel estas en memstaraj sekcioj en la vortaroj
aŭ vortaretoj. Kial do en la Fundamento ili estas kunigitaj
en la sama sekcio kun la respektivaj neĉapelitaj literoj?
</pre>
'''RESPONDO'''

Kara samideano,

Tio efektive ŝajnas stranga – eĉ kaprica! – unufoja elekto
de Zamenhof.

En ĉiuj versioj de la Unua Libro Zamenhof rezervis por ĉiu
Esperanta litero apartan sekcion. Poste en la Universala
Vortaro li uzis la sistemon, pri kiu vi demandas, kaj post
tio nek Zamenhof, nek iu alia apenaŭ revenis al tiu nekonvena
vortaranĝo.

Ni povas nur konjekti, kial okazis tiu unufoja decido, tamen
nun la afero apenaŭ gravas – ĝi estas nur historia kuriozaĵo.

Amike,
-Aleksandro
—–-
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

Respondoj Konsultejo

2016-07-22T09:47:12Z

Sudastelaro: Sudastelaro movis paĝon Respondoj Konsultejo al Respondoj de la Konsultejo: lingva konformigo

#ALIDIREKTI [[Respondoj de la Konsultejo]]

Lingva Konsultejo

2016-07-22T09:46:14Z

Sudastelaro:

* reiru al [[Ĉefpaĝo]]
<hr>
 

'''Lingva Konsultejo'''

La Akademio de Esperanto en 1999 starigis sekcion Lingva Konsultejo (kiu ĝis 2007 nomiĝis komisiono). Ĉiu Esperanto-uzanto povas turni sin al la Lingva Konsultejo kun difinitaj lingvaj demandoj por ricevi konsilon aŭ rekomendon. Demandojn pri vortfarado (novaj nocioj, terminoj) la Lingva Konsultejo povas respondi relative rapide; komplikaj gramatikaj problemoj kutime postulas pli longan tempon. ''La respondoj ne estas decidoj de la Akademio de Esperanto, sed rekomendoj de la Lingva Konsultejo; tamen la Akademio esperas, ke utilas tiu ĉi rapida servo, pri kies manko oni ofte plendis.''

'''Publikigado de respondoj'''

La Lingva Konsultejo ekde Decembro 2011 publikigas '''[[Respondoj de la Konsultejo|elektitajn respondojn]]'''.

'''Kiel demandi la Lingvan Konsultejon?'''

Vi povas:

* uzi la demandoformularon (preferinde) 
* sendi retpoŝton al konsultejo@akademio-de-esperanto.org 
* sendi leteron al la direktoro de la Lingva Konsultejo: ''Alexander Shlafer, 1017 Northoak Dr, Walnut Creek, CA 94598, Usono'' 

La Lingva Konsultejo ne povas akcepti demandojn per telefono.

Klare formulu la demandojn, kaj demandu konkrete. Bonvolu indiki ĉe urĝaj demandoj, ĝis kiam vi esperas ricevi respondon. Rapidan respondon ni povas garantii nur al demandintoj, kiuj indikis sian ret-adreson.

La sekcio petas nepre ne sendi bagatelajn demandojn, kiujn povas respondi ĉiu sperta esperantisto serĉante en vortaroj kaj aliaj konsult-libroj. (Vidu ankaŭ la regularon sube.)

'''Konsultejanoj'''

Membroj de la Akademio: Gerrit Berveling, Marek Blahuš, Renato Corsetti, Probal Dasgupta, Edmund Grimley Evans, Paul Gubbins, Boris Kolker, Markos Kramer, Harri Laine, Anna Lowenstein, Brian Moon, Barbara Pietrzak, Sergio Pokrovskij, Otto Prytz, Alexander Shlafer, Amri Wandel, Bertilo Wennergren.

Korespondanto de la Akademio: Wael Al-Mahdi.

Entute: 18 membroj de la Lingva Konsultejo.

'''Regularo de Lingva Konsultejo de la Akademio de Esperanto'''

La demandoj senditaj interrete (per demando-formularo aŭ retpoŝte: konsultejo@akademio-de-esperanto.org) venas rekte al la retgrupo de la Lingva Konsultejo. 
Tiuj, kiuj ne povas sendi demandon interrete, povas uzi paperpoŝton. La formala adreso por tiaj demandoj estas tiu de la direktoro. Li akceptas demandojn per ordinara letero, sed ne per telefono. Se oni faras demandon al alia Akademiano, tiu ĉi transdonu ĝin al la direktoro de la Lingva Konsultejo. La direktoro analizas la demandon kaj transdonas ĝin, eventuale kun komentoj, al la konsultejanoj. 
La konsultejanoj klopodas respondi kaj pridiskuti la demandon ene de la retgrupo de la Lingva Konsultejo ĝis la indikita tempolimo (aŭ, se tempolimo ne estas indikita, laŭeble plej rapide). 
Rezulte de la diskutado inter la konsultejanoj, la direktoro verkas la respondon kaj sendas ĝin al la demandinto (kun kopio al la konsulteja ret-grupo) kaj decidas ĉu necesas publikigi la respondon en la retpaĝaro de la konsultejo aŭ/kaj transsendi ĝin al la Esperanto-gazetaro kaj gravaj movadaj instancoj (precipe UEA). 
Se la demando estas aparte malfacila, sed interesa, la direktoro povas prezenti ĝin al alia koncerna sekcio aŭ al la Pleno de la Akademio por plia studado. 
La estraro de la Akademio decidas, ĉu aperigi rekomendojn de la konsultejo en siaj cirkuleroj kaj en sia publika informilo.

Respondoj de la Lingva Konsultejo (parto 11)

2016-07-22T00:08:09Z

Sudastelaro: Nova paĝo kun '=== Kiu mordas kiun? === Publikigita la 19an de Majo 2015 de Aleksandro Shlafer <pre>DEMANDO [2015.05.09] Kiam oni diras “la mordo de la h...'

=== Kiu mordas kiun? ===

Publikigita la 19an de Majo 2015 de Aleksandro Shlafer

<pre>DEMANDO [2015.05.09]

Kiam oni diras “la mordo de la hundo”, ĉu tio signifas,
ke la hundo estas mordanta au mordata?

Dankon!
</pre>

'''RESPONDO'''

Kara samideano,

La prepozicio “de” estas tre vastasenca. Principe, depende
de la kunteksto kaj situacio, eblas ambaŭ signifoj, pri kiuj
vi demandas. Ekzistas pluraj manieroj eviti tian ambiguecon,
se oni celas klarecon.

Estas notinde, ke tiaspeca plursignifeco ekzistas ne nur
en Esperanto, sed en multegaj aliaj lingvoj. Ĝi estis bone
konata jam dum la klasika antikveco.

Preskaŭ ĉiu gramatika priskribo de Esperanto traktas tiun
ĉi temon. Jen referenco al la koncerna loko en la rete
konsultebla Plena Manlibro de Esperanta Gramatiko de
akademiano (kaj membro de la Lingva Konsultejo) Bertilo
Wennergren:

http://bertilow.com/pmeg/gramatiko/rolmontriloj/rolvortetoj/de/aga_o-vorto.html

Amike,
-Aleksandro
—–-
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

----

=== “Mia amiko”? “Amiko mia”? ===

Publikigita la 24an de Aprilo 2015 de Aleksandro Shlafer
<pre>DEMANDO [2014.10.05]

1. Ĉu oni povas uzi posedan pronomon post substantivo
en ordinara Esperanto (ne en beletristiko)?

2. Ĉu la sekvanta frazo estas ĝusta?

Amiko mia venu al mi!
</pre>

'''RESPONDO'''

1. Jes, oni povas meti posedan pronomon post substantivo.
Inter la formoj “mia amiko” kaj “amiko mia” ekzistas stila
aŭ fokusa diferenco, kiun oni povas uzi ne nur en beletristiko,
sed ankaŭ en ĉiutaga, scienca kaj aliaj parol-formoj.

2. La frazo

''Amiko mia venu al mi!''

estas gramatike senerara.

Ni ne povas konfirmi, ke ĝi estas “ĝusta” en la senco, ke ĝi
esprimas la intencitan sencon, ĉar ni ne scias, kion oni
intencis esprimi per tiu ĉi frazo.

Ekzemple, la frazo, pri kiu vi demandas, kaj la frazo

''Amiko mia, venu al mi!''

havas malsamajn sencojn. La senco-diferenco estas simila
al la diferenco inter la frazo

''Dio savu nin!''

kiu esprimas ĝeneralan deziron, ke io okazu, kaj la frazo

''Dio, savu nin!''

kiu esprimas rektan peton/postulon (aŭ preĝon).

Amike,
-Aleksandro
—–-
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

----

=== Kiel esperantigi la anglajn terminojn “hydrogen peroxide” kaj “shungite” ===

Publikigita la 24an de Aprilo 2015 de Aleksandro Shlafer
<pre>
DEMANDO [2015.02.22]

Mi ne povas trovi Esperanto-tradukon de la anglaj vortoj
“hydrogen peroxide” (kemia substanco uzata en medicino)
kaj “shungite” (mineralo de Karelio). Ĉu vi povus helpi al mi?
</pre>

'''RESPONDO'''

La respondo pri H2O2 troveblas kaj en Vikipedio kaj en la (reta) PIV2:

PEROKSIDO. oksido, kies oksigen-enteno estas pli granda ol tiu
de la plej kutima oksido: hidrogena peroksido (aŭ oksigena
akvo), H2O2; natria oksido (Na2O), natria peroksido (Na2O2);
peroksidoj estas ofte malstabilaj k facile malkomponiĝas al
normala oksido k libera oksigeno.

La mineralo klare devas esti “ŝungito”, laŭ la loknomo «Шуньга́»,

bg Шунгит
cs Šungit
de Shungit
en Shungite
fr Shungite
hu Sungit
pl Szungit
ro Shungit
ru Шунгит
uk Шунгіт

Amike,
-Aleksandro
—–-
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

----

=== Kiel esperantigi la anglajn esprimojn ''“Wellness Center”'' kaj ''“wellness weekend”''? ===

Publikigita la 16an de Oktobro 2014 de Aleksandro Shlafer
<pre>DEMANDO [2014.10.03]

Kio estas la Esperanta traduko de “Wellness Center” aŭ
“wellness weekend”?
</pre>

'''RESPONDO'''

“Centro de Bonfartigo” (aŭ “Bonfartiga Centro”) kaj
“bonfartiga semajnofino” respektive. Tiaj tradukoj
estas, laŭ ni, lingve ekvivalentaj al la anglalingvaj
esprimoj el via demando, kvankam evidente malpli kutimaj.

Eble indas mencii, ke oni ne opiniu, ke tiaj mallongaj esprimoj
estas (aŭ devas esti) plenaj kaj detalaj priskriboj de la nocioj,
pri kiuj vi demandas kaj kiuj, krome, signife varias laŭ landoj
kaj (sub)kulturoj. Ili ja povas servi kiel konvenciaj etikedoj
same en Esperanto, kiel en la angla.

Amike,
-Aleksandro
—–-
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

----

=== Pri “do” kaj “ja” ===

Publikigita la 17an de Septembro 2014 de Aleksandro Shlafer
<pre>DEMANDO [2014.09.04]

D-ro Alexander Shlafer
Sekcio Lingva Konsultejo de la AdE
Saluton, estimata s-ano!

Mi kontaktas vin pro la afero, pri kiu mi tre bezonas helpon:
kiam kaj kiel mi devas uzi la konjunkcion “do” kaj la adverbon “ja”?

Mi scias la signifon de tiuj du vortetoj hispanlingve,
sed, kiam mi provas ekuzi ilin mi sentas min malkomforta
kaj sendecida; mi ne trovas la ĝustan momenton
por aligi ilin al mia parolado aŭ skribado; estas malfacile
por mi enigi ilin en frazon – tio okazas neglate al mi.
</pre>

'''RESPONDO'''

Kara samideano,

La uzado de tiuj du vortetoj estas bone klarigita en Plena Manlibro
de Esperanta Gramatiko (PMEG) de Bertilo Wennergren:

http://bertilow.com/pmeg/gramatiko/e-vortecaj_vortetoj/ceteraj/do.html

http://bertilow.com/pmeg/gramatiko/e-vortecaj_vortetoj/ceteraj/ja.html

Amike,
-Aleksandro
—–-
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

----

=== Kial ĉapelitaj literoj ne havas apartajn sekciojn en la vortaro de la Fundamento? ===

Publikigita la 17an de Septembro 2014 de Aleksandro Shlafer

<pre>DEMANDO [2014.08.31]

Saluton!

Mi havas demandeton, kiun vi espereble povos respondi.
En la unua libro, unuaj vortaretoj kaj lernolibroj la ĉapelitaj
literoj ĉiam kiel estas en memstaraj sekcioj en la vortaroj
aŭ vortaretoj. Kial do en la Fundamento ili estas kunigitaj
en la sama sekcio kun la respektivaj neĉapelitaj literoj?
</pre>
'''RESPONDO'''

Kara samideano,

Tio efektive ŝajnas stranga – eĉ kaprica! – unufoja elekto
de Zamenhof.

En ĉiuj versioj de la Unua Libro Zamenhof rezervis por ĉiu
Esperanta litero apartan sekcion. Poste en la Universala
Vortaro li uzis la sistemon, pri kiu vi demandas, kaj post
tio nek Zamenhof, nek iu alia apenaŭ revenis al tiu nekonvena
vortaranĝo.

Ni povas nur konjekti, kial okazis tiu unufoja decido, tamen
nun la afero apenaŭ gravas – ĝi estas nur historia kuriozaĵo.

Amike,
-Aleksandro
—–-
Alexander Shlafer
Direktoro de la Konsultejo de la Akademio de Esperanto

Lingva Konsultejo

2016-07-21T21:13:05Z

Sudastelaro: ligilo al la elektitaj respondoj

* reiru al [[Ĉefpaĝo]]
<hr>
 

'''Lingva Konsultejo'''

La Akademio de Esperanto en 1999 starigis sekcion Lingva Konsultejo (kiu ĝis 2007 nomiĝis komisiono). Ĉiu Esperanto-uzanto povas turni sin al la Lingva Konsultejo kun difinitaj lingvaj demandoj por ricevi konsilon aŭ rekomendon. Demandojn pri vortfarado (novaj nocioj, terminoj) la Lingva Konsultejo povas respondi relative rapide; komplikaj gramatikaj problemoj kutime postulas pli longan tempon. ''La respondoj ne estas decidoj de la Akademio de Esperanto, sed rekomendoj de la Lingva Konsultejo; tamen la Akademio esperas, ke utilas tiu ĉi rapida servo, pri kies manko oni ofte plendis.''

'''Publikigado de respondoj'''

La Lingva Konsultejo ekde Decembro 2011 publikigas '''[[respondoj Konsultejo|elektitajn respondojn]]'''.

'''Kiel demandi la Lingvan Konsultejon?'''

Vi povas:

* uzi la demandoformularon (preferinde) 
* sendi retpoŝton al konsultejo@akademio-de-esperanto.org 
* sendi leteron al la direktoro de la Lingva Konsultejo: ''Alexander Shlafer, 1017 Northoak Dr, Walnut Creek, CA 94598, Usono'' 

La Lingva Konsultejo ne povas akcepti demandojn per telefono.

Klare formulu la demandojn, kaj demandu konkrete. Bonvolu indiki ĉe urĝaj demandoj, ĝis kiam vi esperas ricevi respondon. Rapidan respondon ni povas garantii nur al demandintoj, kiuj indikis sian ret-adreson.

La sekcio petas nepre ne sendi bagatelajn demandojn, kiujn povas respondi ĉiu sperta esperantisto serĉante en vortaroj kaj aliaj konsult-libroj. (Vidu ankaŭ la regularon sube.)

'''Konsultejanoj'''

Membroj de la Akademio: Gerrit Berveling, Marek Blahuš, Renato Corsetti, Probal Dasgupta, Edmund Grimley Evans, Paul Gubbins, Boris Kolker, Markos Kramer, Harri Laine, Anna Lowenstein, Brian Moon, Barbara Pietrzak, Sergio Pokrovskij, Otto Prytz, Alexander Shlafer, Amri Wandel, Bertilo Wennergren.

Korespondanto de la Akademio: Wael Al-Mahdi.

Entute: 18 membroj de la Lingva Konsultejo.

'''Regularo de Lingva Konsultejo de la Akademio de Esperanto'''

La demandoj senditaj interrete (per demando-formularo aŭ retpoŝte: konsultejo@akademio-de-esperanto.org) venas rekte al la retgrupo de la Lingva Konsultejo. 
Tiuj, kiuj ne povas sendi demandon interrete, povas uzi paperpoŝton. La formala adreso por tiaj demandoj estas tiu de la direktoro. Li akceptas demandojn per ordinara letero, sed ne per telefono. Se oni faras demandon al alia Akademiano, tiu ĉi transdonu ĝin al la direktoro de la Lingva Konsultejo. La direktoro analizas la demandon kaj transdonas ĝin, eventuale kun komentoj, al la konsultejanoj. 
La konsultejanoj klopodas respondi kaj pridiskuti la demandon ene de la retgrupo de la Lingva Konsultejo ĝis la indikita tempolimo (aŭ, se tempolimo ne estas indikita, laŭeble plej rapide). 
Rezulte de la diskutado inter la konsultejanoj, la direktoro verkas la respondon kaj sendas ĝin al la demandinto (kun kopio al la konsulteja ret-grupo) kaj decidas ĉu necesas publikigi la respondon en la retpaĝaro de la konsultejo aŭ/kaj transsendi ĝin al la Esperanto-gazetaro kaj gravaj movadaj instancoj (precipe UEA). 
Se la demando estas aparte malfacila, sed interesa, la direktoro povas prezenti ĝin al alia koncerna sekcio aŭ al la Pleno de la Akademio por plia studado. 
La estraro de la Akademio decidas, ĉu aperigi rekomendojn de la konsultejo en siaj cirkuleroj kaj en sia publika informilo.

Membroj kaj korespondantoj

2016-06-14T08:09:44Z

Sudastelaro:

* reiru al [[Faktoj]]
<hr>
 

La Akademio de Esperanto konsistas el la sekvaj ''44 membroj'' kaj ''11 korespondantoj'' (la informoj validas de aprilo 2016).

'''Membroj de la Akademio'''

* '''Marc Bavant''' 
Elektojaro 2004. Fino de la mandato: 2025.

* '''S-ro Benczik Vilmos''' 
Elektojaro: 2001. Fino de la nuna mandato: 2019.

* '''Gerrit Berveling''' 
Elektojaro: 1989. Fino de la nuna mandato: 2025.

* '''Marek Blahuš''' 
Elektojaro: 2013. Fino de la nuna mandato: 2022.

* '''D-ino Marjorie Boulton''' 
Elektojaro: 1967. Fino de la nuna mandato: 2022.

* '''Cyril Robert Brosch''' 
Elektojaro 2016. Fino de la mandato 2019.

* '''Prof. d-ro Duncan Charters''' 
Elektojaro 2016. Fino de la mandato 2025.

* '''Renato Corsetti''' 
Elektojaro: 1998. Fino de la nuna mandato: 2025.

* '''Probal Dasgupta''' 
Elektojaro: 1983. Fino de la nuna mandato: 2019.

* '''Edmund Grimley-Evans''' 
Elektojaro: 2013. Fino de la nuna mandato: 2019.

* '''Paul Gubbins''' 
Elektojaro: 2007. Fino de la nuna mandato: 2025.

* '''Nikolao Gudskov''' 
Elektojaro 2016. Fino de la nuna mandato 2025.

* '''Boris Kolker''' 
Elektojaro: 1992. Fino de la nuna mandato: 2019.
TTT-paĝo: http://eo.wikipedia.org/wiki/Boris_KOLKER

* '''Katalin Kováts''' 
Elektojaro: 2007. Fino de la nuna mandato: 2025.

* '''D-ro Markos Kramer (Marcos Cramer)''' 
Elektojaro: 2010. Fino de la nuna mandato: 2019.

* '''Prof. Erich-Dieter Krause''' 
Elektojaro: 1986. Fino de la nuna mandato: 2019.

* '''Harri Laine''' 
Elektojaro: 2013. Fino de la nuna mandato: 2022.

* '''Prof. Jouko Lindstedt''' 
Elektojaro: 1998. Fino de la nuna mandato: 2025.
TTT-paĝo: http://www.helsinki.fi/~jslindst/

* '''Prof. D-ro Haitao LIU''' 
Elektojaro 2016. Fino de la mandato 2025.

* '''D-ro François Lo Jacomo''' 
Elektojaro: 1989. Fino de la nuna mandato: 2025.

* '''Anna Lowenstein''' 
Elektojaro: 2001. Fino de la nuna mandato: 2022.

* '''Ma Young-tae''' 
Elektojaro: 2007. Fino de la nuna mandato: 2019.

* '''D-ro Carmel Mallia''' 
Elektojaro: 1995. Fino de la nuna mandato: 2022.

* '''Stano Marĉek''' 
Elektojaro: 2010. Fino de la nuna mandato: 2019.

* '''Aleksander Melnikov''' 
Elektojaro: 2013. Fino de la nuna mandato: 2022.

* '''Prof. Carlo Minnaja''' 
Elektojaro: 1973. Fino de la nuna mandato: 2019.
TTT-paĝo: http://www.math.unipd.it/~minnaja

* '''Paŭlo Moĵajev''' 
Elektojaro: 2010. Fino de la nuna mandato: 2019.

* '''S-ro Brian Moon''' 
Elektojaro: 1998. Fino de la nuna mandato: 2025.

* '''Nguyen Xuan Thu''' 
Elektojaro: 2013. Fino de la nuna mandato: 2022.

* '''Barbara Pietrzak''' 
Elektojaro: 2007. Fino de la nuna mandato: 2025.

* '''Sergio B. Pokrovskij''' 
Elektojaro: 1995. Fino de la nuna mandato: 2022.

* '''S-ro Otto Prytz''' 
Elektojaro: 2004. Fino de la nuna mandato: 2022.

* '''S-ro Baldur Ragnarsson''' 
Elektojaro: 1979. Fino de la nuna mandato: 2025.

* '''Giridhar Rao''' 
Elektojaro 2016. Fino de la mandato 2025.

*'''d-ro Orlando E. Raola''' 
Elektojaro 2016. Fino de la mandato 2022.

* '''Tsvi Sadan''' 
Elektojaro: 2013. Fino de la nuna mandato: 2022.

* '''Saka Tadasi''' 
Elektojaro: 2007. Fino de la nuna mandato: 2025.

* '''Alexander Shlafer''' 
Elektojaro: 2010. Fino de la nuna mandato: 2019.

* '''D-ro Humphrey Tonkin''' 
Elektojaro: 1983. Fino de la nuna mandato: 2019.

* '''Usui Hiroyuki''' 
Elektojaro: 2013. Fino de la nuna mandato: 2022.

* '''Amri Wandel''' 
Elektojaro: 1992. Fino de la nuna mandato: 2022.

* '''D-ro John C. Wells''' 
Elektojaro: 1970. Fino de la nuna mandato: 2022.
TTT-paĝo: http://www.phon.ucl.ac.uk/home/wells/index.html

* '''S-ro Bertilo Wennergren''' 
Elektojaro: 2001. Fino de la nuna mandato: 2019.
TTT-paĝo: http://bertilow.com

* '''S-ro Yamasaki Seikô''' 
Elektojaro: 1992. Fino de la nuna mandato: 2019.

'''Korespondantoj de la Akademio'''

* '''Wael Al-Mahdi'''

* '''Detlev Blanke'''

* '''Joakim Enwall'''

* '''Sabine Fiedler'''

* '''Federico Gobbo'''

* '''Ingrid Maier'''

* '''Melanie Maradan '''

* '''Veronika Poor'''

* '''Keyhan Sayadpour Zanjani'''

* '''Esther Schor'''

* '''Jose’ Antonio Vergara'''

Akademio de Esperanto:Enkonduko

2016-06-04T18:52:03Z

Sudastelaro: Nova paĝo kun 'La Akademio de Esperanto estas sendependa lingva institucio, kies tasko estas konservi kaj protekti la fundamentajn principojn de la lingvo Esperanto kaj kontroli ĝian evoluon....'

La Akademio de Esperanto estas sendependa lingva institucio, kies tasko estas konservi kaj protekti la fundamentajn principojn de la lingvo Esperanto kaj kontroli ĝian evoluon.

La Akademio de Esperanto estis fondita en 1905 en la unua Universala Kongreso de Esperanto, laŭ propono de Zamenhof, sed tiam sub la nomo "Lingva Komitato". La nomon "Akademio de Esperanto" portis unue supera komisiono de la Lingva Komitato. En 1948 la Lingva Komitato kaj ĝia Akademio kunfandiĝis en unu solan korpon nomatan "Akademio de Esperanto".

Faktoj pri la Akademio

2016-06-04T18:42:33Z

Sudastelaro:

[[Membroj kaj korespondantoj]] 
[[Estraro kaj adreso]] 
Sekcioj kaj Komisionoj 
Statuto 
Financoj 
Kiel fariĝi membro de la Akademio? 
Historio de la Akademio (verkota...)

Faktoj pri la Akademio

2016-06-04T18:41:44Z

Sudastelaro:

__NOTOC__
[[Membroj kaj korespondantoj]] 
[[Estraro kaj adreso]] 
Sekcioj kaj Komisionoj 
Statuto 
Financoj 
Kiel fariĝi membro de la Akademio? 
Historio de la Akademio (verkota...)